سیگنالهای رسانهای ژنو
رسانههای بینالمللی بهدنبال القای چه پیامی از ژنو هستند؟نمایندگان ایران و سه کشور اروپایی؛ فرانسه، انگلیس و آلمان دیروز در ژنو دیدار کردند تا دربارهٔ ازسرگیری بازرسیهای هستهای، مذاکرات و مکانیسم «snapback» گفتوگو کنند. فارغ از اینکه پشت درهای بسته مذاکرات چه گذشته، تصویر انعکاس یافته در رسانههای بینالمللی حاوی پیامهای معناداری است که بهنظر میرسد توجه به آنها بخشی از سناریوی مذاکرات و مهندسی پیام در آن را آشکار میسازد.دیپلماتها چه گفتند و چه منتشر شد؟مقامات ایرانی با بیانی دیپلماتیک ولی هشدارآمیز این پیام اصلی را منتقل کردند که «ما پشت میز مذاکرهایم؛ اما تهدید بازگشت تحریم را بیپاسخ نخواهیم گذاشت» این موضعگیری دو نقطه را هدف گرفته است: درواقع برای کاهش فشار سیاسی تلاش میکند و از طرفی هم پیامی به مخاطب داخلی میدهد: مقاومبودن در برابر فشار خارجی.اما اظهارات اروپاییها که با لحن قاطعی هم بیان شد بهدنبال این بود که پیامش را اینگونه مخابره کند: «اگر ایران شفاف نشود، سازوکارهای سیاسی و حقوقی برای بازگرداندن تحریمها عملی خواهد شد». واقعیت این است این اظهارات را زمانی که در لابلای تیترها، گمانهزنیها و گزارش رسانههای بین المللی بررسی میکنید با یک آرایش رسانهای مواجه میشوید که خوانش پیام آن در دو سطح اهمیت ویژه دارد: سطح اول افکار عمومی و سطح دوم شناخت نشانههای آیندهنگرانه.
آرایش رسانهای و القای پیام به افکارعمومیدر بررسی سطح اول یعنی اهدافی که در حوزه افکار عمومی پیگیری میشود باید به چند نکته توجه داشت: رسانههایی مانند رویترز و گاردین روی تهدید اسنپ بک و فشار اروپاییها تأکید کردند و تیترهایشان بر «تهدیدِ تحریم» و «مهلت اکتبر» متمرکز شده بود. این رویکرد مخاطب را در حالت انتظار قرار میدهد: آیا اروپا قاطع خواهد بود یا دیپلماسی ادامه مییابد؟ واقعیت این است که در این پیام رویترز و گاردین در حال القای یک ابهام هستند، آن هم ابهام در توانایی بازرسان آژانس برای بازگشت به ایران و نظارت موثر و غیرمحدود است، هرچند اخباری مبنی بر بازگشت نظارتها وجود داشته باشد.آکسیوس و فاکسنیوز با بردن ایران گوشه رینگ در خبرها و بعضا گمانهزنیهایی که منتشر کردند احتمال تلاش ایران برای خرید زمان را در ذهن مخاطب کاشتند و تاکید داشتند این اتفاق بدون نتایج ملموس خواهد بود. در عین حال نشان می دادند بازگشت عملیاتی بازرسیها؛ نشانهای از پاسخ دادن تهران به فشارهاست. اما رسانههای عربی مثل العربیه، المیادین و الیوم پوشش خبری ژنو را با نگاه به ملاحظات منطقهای انجام دادند. هرچند رویکردشان تقویت دیپلماسی است اما پیام هشدار ایران را نیز برجسته کردند.خلاصه این که برخی از رسانههای عربی به نظر به موضع ایران یعنی دیپلماسی و گذاشتن وقت بیشتر برای گفتگو نزدیک هستند و برخی تمرکزشان بر پیامدهای منطقهای و لزوم اجتناب از تشدید تنش است.
سیگنالهای آیندهنگرانه از ژنودر سطح دوم نشانههایی آیندهنگرانه در پوشش خبری این مذاکرات وجود داشت که در کنار تحلیلها و گمانه زنیها نقشه ای را تکمیل میکرد که مهمترین گزارههای آن بدین شرح است:مذاکرات تنشزا: تأکید بر «بدبینی» در این مذاکرات که در روایت سیانان نیز القا میشد یک سیگنال مهم داشت که مذاکرات بیشتر تنشزا بوده است تا سازنده. به نظر میرسد رسانههای انگلیسی به دنبال آمادهسازی افکار عمومی غرب یا فشار بر مقامات غربی برای سختگیری بیشتر هستند.افزایش فاصلهها:بیبیسی همچنان رویکردش این است که مذاکرات با ایران بنبست است و مشخصا میگوید «فاصلهها زیاد است». تمرکز این رسانه برای ایجاد تصور عمومی از «ناامیدی» در روند گفتوگوها به طور عجیبی در روایت رسانهای اش برجسته است و باید آن را یک نشانه از مهندسی فضا برای آینده دانست.استاندارد دوگانه:بازتاب اظهارات ایران درباره «استاندارد دوگانه غرب» در رسانههایی مانند الجزیره نشان از این داشت که ایران در موضع تدافعی-انتقادی است. هرچند سایر رسانههای عربی در این زمینه الجزیره را همراهی نکردند و به طور مثال العربیه برخلاف آن زمینه اطلاعرسانیاش ایران به عنوان عامل «ناکامی» و «خشم غرب» بود، اما برخورد دوگانه اروپا و غرب با پرونده ایران، بهانهتراشیها و تصمیمهای سخت آنان ردپایش در گزارشهای رسانهای دیده میشود. این میتواند زمینهای برای یافتن فضای بیشتر گفتگو برای ایران باشد اگر فشار رسانههای اروپایی و آمریکایی اجازه بدهد.
12:47 - 5 شهریور 1404
1 واکنش
102٫5k بازدید
