دستاورد حیرتانگیز دانشمندان برای آینده جنگها!
محققان چینی ، مادهای هوشمند و ارزان توسعه دادند که با تغییر رنگ خودکار در پاسخ به نور محیط، رویای ساخت شنل نامرئیکننده برای نیروهای نظامی را به واقعیت نزدیک میکند.
گروه علم و پیشرفت خبرگزاری فارس_ استتار همواره یکی از ارکان حیاتی در راهبردهای نظامی بوده است؛ تاکتیکی که توانایی دشمن را برای مکانیابی، رهگیری و حمله به نیروها و تجهیزات خودی به شدت محدود میکند. تاکنون، الگوبرداری از محیط طبیعی و موجوداتی نظیر آفتابپرست و اختاپوس که به هنر استتار تطبیقی تسلط دارند، هدف نهایی مهندسان نظامی بوده است.
در همین راستا، تیمی از محققان چینی به سرپرستی وانگ دونگ شنگ از دانشگاه علوم و فناوری الکترونیک چین، موفق به توسعه یک ماده پیشرفته با قابلیت تغییر رنگ به نام فوتوکرومیسم خود-تطبیق (Self-Adaptive Photochromism) یا به اختصار سپ (SAP) شدهاند. این نوآوری میتواند نیروهای نظامی را در میدان نبرد عملاً نامرئی کند.
گذر از محدودیتهای الکترونیکی، ساختار مولکولی هوشمند
سامانههای استتار فعال فعلی که توسط انسان ساخته شدهاند، با محدودیتهای عملیاتی متعددی در میدان نبرد مواجه هستند. این سامانهها عمدتاً بر پایه اجزای پیچیده الکترونیکی بنا شدهاند که نه تنها هزینه تولید و نگهداری آنها را به شدت افزایش میدهد، بلکه باعث آسیبپذیری ساختاری، قابلیت استفاده ضعیف و وزن بالا در تجهیزات انفرادی میشوند. در مقابل، فناوری جدید SAP رویکردی کاملا متفاوت و مبتنی بر شیمی مواد دارد. کلید عملکرد این ماده در ساختار مولکولی آن نهفته است. محققان در این فناوری از ترکیبی از افزودنیهای استنهاوس اهداکننده-گیرنده (DASA) و رنگهای آلی استفاده کردهاند. هنگامی که این مواد در معرض طول موجهای خاصی از نور محیط قرار میگیرند، مولکولها به صورت خودکار بازآرایی شده و رنگ ماده را تغییر میدهند.
این ماده در محیطهای تاریک در حالت پایه و سیاه رنگ خود قرار دارد و پس از قرار گرفتن در معرض نور عبوری و منعکسشده از پسزمینه، به طور خودبهخود با رنگ محیط تطبیق پیدا میکند. این مکانیسم باعث میشود فناوری SAP سادهتر، کاربرپسندتر و بسیار ارزانتر از سیستمهای الکترونیکی باشد.
آزمایشهای میدانی و زمان واکنش
برای اثبات کارایی این فناوری در شرایط شبیهسازیشده، محققان دو آزمایش کلیدی را طراحی و اجرا کردند:۱. در آزمایش اول، یک ظرف شفاف حاوی محلول SAP درون جعبههای اکریلیک با رنگهای پایه (قرمز، سبز، زرد و سیاه) قرار گرفت. مشاهدات نشان داد که محلول به سرعت رنگ خود را برای تطبیق کامل با رنگ جعبه اطراف تغییر میدهد.۲. در آزمایش دوم که به شرایط واقعی و محیطهای تاکتیکی نزدیکتر بود، ظرف حاوی محلول در میان خوشههای گیاهی با رنگهای قرمز، سبز و زرد قرار داده شد. نتایج نشان داد که محلول در یک بازه زمانی ۳۰ تا ۸۰ ثانیهای، رنگ خود را به گونهای تنظیم میکند که به طور یکپارچه با بافت گیاهی اطراف ترکیب شود.
کاربردهای عملیاتی و پوششهای نظامی
یکی از مهمترین دستاوردهای این پروژه، توسعه فناوری SAP از حالت محلول به پوششهای جامد و انعطافپذیر است. محققان با ترکیب مواد SAP با پلیمر پلیکاپرولاکتون (PCL)، موفق به تولید لایهها و پوششهای انعطافپذیری شدهاند که قابلیت اعمال بر روی طیف گستردهای از سطوح جامد را دارند.این ویژگی به معنای امکان استفاده از این فناوری بر روی یونیفرمهای نظامی، زرهپوشها، پهپادها و سایر تجهیزات استراتژیک است.
علاوه بر این، پایداری حرارتی این مواد برای کاربردهای نظامی بسیار ایدهآل است. بر اساس دادههای منتشر شده، پوششهای SAP میتوانند عملکرد دقیق خود را در شرایط دمایی سخت، از سرمای شدید منفی 20 درجه سانتیگراد تا گرمای 70 درجه سانتیگراد حفظ کنند؛ گسترهای که اکثر مناطق عملیاتی جهان را پوشش میدهد.
چشمانداز و توسعههای آینده
اگرچه پتانسیلهای فناوری SAP در سامانههای استتار نظامی، معماری و حتی مد بسیار بالاست، اما محققان به دنبال رفع محدودیتهای فعلی آن هستند. در حال حاضر، این مواد میتوانند رنگهای متنوعی را در محیط تقلید کنند، اما هنوز قادر به پوشش کامل کل طیف مرئی، به ویژه در محدوده رنگهای بنفش و آبی نیستند.
به گفته دکتر وانگ، فاز بعدی تحقیقات بر گسترش دامنه رنگها و کاهش زمان واکنش متمرکز است.تیم تحقیقاتی قصد دارد با افزودن مولکولهای فوتوکرومیک بیشتر و تنظیم دقیقتر ترکیبات شیمیایی، به تمایزهای ظریفتر رنگی و آهنگ تغییر سریعتر دست یابد.
01:09 - 26 مه 2026
0 بازدید
