فناوری پهپادهای پیشرفتهای که به غنیمت گرفتیم
از آسمانهای افغانستان تا آبهای خلیج فارس، هر پهپاد پیشرفته آمریکایی که توسط ایران به غنیمت گرفته شد، نه یک تهدید، بلکه فرصتی بیبدیل برای یک جهش فناورانه بود.
گروه علم و پیشرفت خبرگزاری فارس_ در دنیای پیچیده فناوریهای نظامی، تحقیق و توسعه پرهزینهترین و زمانبرترین مرحله برای دستیابی به یک سامانه پیشرفته است. با این حال، به نظر میرسد جمهوری اسلامی ایران در طول یک دهه گذشته، از یک برنامه انتقال فناوری ناخواسته و کاملاً رایگان بهرهمند شده که بودجه آن توسط مالیاتدهندگان آمریکایی تامین و توسط پنتاگون اجرا شده است. به غنیمت درآمدن پهپادهای فوقپیشرفته آمریکایی، از شبح رادارگریز قندهار گرفته تا جاسوس های پرنده کوچک در خلیج فارس، به مثابه یک پکیج علمی و پیشرفته برای مهندسان ایرانی عمل کرد. این رویدادها نقاط عطفی استراتژیک بودند که با تزریق مستقیم فناوریهای کلیدی، ایران را سال ها در تحقیق و توسعه فناوری پهپادی جلو انداختند .در ادامه به تشریح فناوری های خاص پهپاد های تسخیر شده توسط هوافضای سپاه میپردازیم:
آرکیو 170، وقتی جانور قندهار سقف تکنولوژی پهپادی آمریکا را تقدیم ایران کرد
در سال ۹۰، زمانی که یک فروند پهپاد RQ-170 در حین جاسوسی به واسطه جنگ الکترونیک ایران ، به شکلی تقریباً سالم در خاک ایران به زمین نشست، ایران به چیزی فراتر از یک غنیمت جنگی دست یافت؛ این یک نقشه راه کامل برای ورود به دنیای فناوریهای سطح بالا بود. تکنولوژی اول: طراحی آیرودینامیک رادارگریز: مهمترین دستاورد، دسترسی مستقیم به طراحی بالپرنده بود. این شکل آیرودینامیکی که در بمبافکن استراتژیک B-2 نیز به کار رفته، سطح مقطع راداری (RCS) را به شدت کاهش میدهد. مهندسان ایرانی با تحلیل انحناها، زوایای دقیق لبههای حمله و فرار و ورودی هوای موتور که در بالای بدنه پنهان شده بود، توانستند اصول عملی طراحی یک پلتفرم پنهانکار را استخراج کنند. تکنولوژی دوم: مواد جاذب رادار: پوسته RQ-170 صرفاً یک کامپوزیت معمولی نیست. این بدنه با لایههایی از مواد جاذب رادار پوشانده شده که امواج رادار دشمن را به جای بازتاب، به گرما تبدیل میکنند. دستیابی به این پهپاد به آزمایشگاههای ایران این فرصت بینظیر را داد تا فرمولاسیون شیمیایی، ساختار نانومتری و روشهای اعمال این مواد را مهندسی معکوس کنند؛ دانشی که پیش از این به شدت محرمانه تلقی میشد. تکنولوژی سوم: سامانههای کنترل پرواز پیچیده: طراحی بالپرنده ذاتاً ناپایدار است و برای پرواز به یک سامانه کنترل پرواز دیجیتال (Fly-by-Wire) فوقالعاده پیچیده و سریع نیاز دارد که با کمک حسگرهای متعدد و الگوریتمهای پیشرفته، به طور مداوم سطوح کنترلی را برای حفظ پایداری تنظیم میکند. رمزگشایی از این سامانهها، جهشی بزرگ در توانایی ایران برای ساخت پرندههایی با طراحیهای غیرمتعارف ایجاد کرد.
نتیجه تحقیقات ایران روی تکنولوژی های غنیمتی
سیمرغ ساخت ایران در سال ۱۳۹۳، اثباتی بر موفقیت ایران در هضم این فناوریها بود. ایران نه تنها ظاهر را تولید کرد، بلکه موفق به بازتولید یک پلتفرم عملیاتی شد و حتی پا را فراتر گذاشت و خانوادهای از پهپادها مانند شاهد-۱۹۱ (با موتور جت) و شاهد-۱۸۱ را بر اساس همین پلتفرم توسعه داد. این نشان میدهد که ایران به فلسفه طراحی دست یافته است و در حال توسعه آن است.
اسکن ایگل، جاسوس آمریکایی که تبدیل به سایه اطلاعاتی ایران شد!
شکار پهپاد کوچک و تاکتیکیScanEagle در خلیج فارس، دانشی حیاتی در زمینه ساخت پهپادهای شناسایی کمهزینه و با مداومت پروازی بالا را به ایران منتقل کرد. تکنولوژی اول: پرتابگر و بازیابی بدون نیاز به باند: اسکن ایگل با یک منجنیق پنوماتیک به هوا پرتاب و با یک سیستم جرثقیل مانند به نام Skyhook بازیابی میشود. این فناوری برای عملیاتهای دریایی از روی شناورهای کوچک حیاتی است. ایران با مهندسی معکوس این مفهوم، توانست پهپادهای خود را برای عملیات در نیروی دریایی سپاه و ارتش بهینهسازی کند و از وابستگی به باندهای پروازی طولانی رها شود.
تکنولوژی دوم: موتور و بهرهوری سوخت: قلب تپنده اسکن ایگل، یک موتور پیستونی کوچک و بسیار کممصرف است که به آن اجازه میدهد بیش از ۲۴ ساعت در آسمان باقی بماند. تحلیل این موتور، دانش طراحی پیشرانههایی با نسبت قدرت به وزن بالا و مصرف سوخت بهینه را در اختیار صنایع ایران قرار داد. تکنولوژی سوم: محمولههای اپتیکی مینیاتوری: این پهپاد از یک برجک (Turret) الکترواپتیکال و فروسرخ (EO/IR) بسیار کوچک، سبک و پایدارشده بهره میبرد. دستیابی به این سامانه، یک الگوی کامل برای ساخت دوربینهای دید در روز و شب با قابلیت زوم بالا و لرزشگیری دقیق را فراهم آورد که امروزه در بسیاری از پهپادهای ایرانی مشاهده میشود. جالب است بدانید که بعد ها یکی از نسخه های ایرانی آن به یکی از فرماندهان روسی هدیه شد.
نمونه های تولیدی ایران بعد از رمزگشایی تکنولوژی ها
سرعت ایران در بازتولید این پهپاد شگفتانگیز بود. تنها چند ماه پس از غنیمت گرفتن، خط تولید نسخه ایرانی آن با نام سایه افتتاح شد. در مدل ارتقایافته یسیر، مهندسان ایرانی با افزودن دُم V شکل معکوس، نشان دادند که به دنبال بهبودهای آیرودینامیکی و فراتر از یک کپی ساده هستند.در ادامه تصاویر خط تولید نسخه ایرانی را مشاهده میکنید:
کلاغ آمریکایی که شکار سپاه شد
ریون، کوچکترین شکار این مجموعه، یک درس مهم در زمینه فلسفه طراحی به ایران آورد: سادگی، سبکی و قابلیت استفاده توسط سرباز پیاده در خط مقدم. تکنولوژی اول: ساختار ماژولار و مواد سبک: این پهپاد ۱.۹ کیلوگرمی طوری طراحی شده که به راحتی در یک کولهپشتی حمل و در میدان نبرد توسط سرباز سرهم شود. مهندسی معکوس آن، دانش ساخت بدنههای کامپوزیتی توخالی و بسیار سبک و در عین حال مقاوم را به ایران منتقل کرد. تکنولوژی دوم: پیشرانش الکتریکی و مدیریت باتری: ریون از یک موتور الکتریکی بیصدا استفاده میکند. این غنیمت، بینش ارزشمندی در مورد موتورهای براشلس بهینه، کنترلکنندههای سرعت الکترونیکی (ESC) و فناوری باتریهای لیتیوم-پلیمر با چگالی انرژی بالا را در اختیار ایران گذاشت؛ دانشی که امروز در پهپادهای انتحاری خانواده شاهد به اوج خود رسیده است.نتیجه تحقیقات ایران روی تکنولوژی های غنیمتی از آرکیو ۱۱
پهپاد بومی تحقیقاتی کلاغ یک طراحی بومی با الهام از ریون است. این خود یک گام رو به جلوست. این یعنی مهندسان ایرانی با درک اصول (سبکی، پرتاب با دست، کاربری آسان)، توانستهاند محصولی مشابه را از صفر و متناسب با نیازها و مواد اولیه داخلی خود طراحی کنند. البته کلاغ به دلیل وجود نمونه های بومی مشابه تولید انبوه نشد.
وقتی شادو آمریکایی فناوری هدایت پهپادی توپخانه را تقدیم ایران کرد
شادو یک پهپاد تاکتیکی در کلاس وزنی بالاتر است و غنیمت گرفتن آن، ایران را با فناوریهای پشتیبانی از تیپهای رزمی و استفاده از پهپاد برای هدایت آتش توپخانه آشنا کرد. تکنولوژی اول: موتور وانکل: این پهپاد از یک موتور دورانی وانکل استفاده میکند که نسبت به ابعاد کوچکش، قدرت بسیار بالایی تولید میکند و لرزش کمتری دارد. دسترسی به این نوع پیشرانه، یک گزینه جدید و کارآمد را برای پهپادهای سنگینتر ایرانی روی میز گذاشت. البته تولید موتور وانکل در کشور پیشتر انجام شده بود. تکنولوژی دوم: نشانهگذاری لیزری: یکی از وظایف اصلی شادو، تاباندن پرتو لیزر روی اهداف برای هدایت بمبها و موشکهای هوشمند است. به غنیمت گرفتن این پهپاد، دسترسی مستقیم به یک سامانه نشانهگذار لیزری نظامی و الگوریتمهای هدفگیری مرتبط با آن را فراهم کرد.نتیجه تحقیقات ایران روی تکنولوژی های غنیمتیپهپاد های متنوعی در این کلاس در ابران ساخته شدند.از این کلاس بیش از ۵ سری پهپاد ایرانی مختلف وجود دارد.
وقتی فناوری های MQ1 آمریکا به ارث شاهد۱۲۹ ایرانی رسید
گرچه برنامه شاهد-۱۲۹ پیش از غنیمت گرفتن MQ-1 آغاز شده بود، اما دسترسی به ستون فقرات پهپاد های رزمی آمریکا در آن سال ها ، مانند یک کاتالیزور عمل کرد و بسیاری از چالشهای فنی را برای ایران برطرف نمود. تکنولوژی اول: یکپارچهسازی تسلیحات: مهمترین دانش منتقل شده، نحوه تبدیل یک پهپاد شناسایی به یک سکوی تهاجمی بود. این شامل طراحی سازهای پایلونها (آویزگاههای زیر بال)، سیمکشیهای داخلی، نرمافزار مدیریت تسلیحات در ایستگاه کنترل زمینی و پروتکلهای ارتباطی برای شلیک موشک است.تکنولوژی دوم: پلتفرم ارتفاع متوسط، مداومت پروازی بالا: طراحی آیرودینامیکی بالهای بلند و بدنه کشیده MQ-1 برای پروازهای طولانی (بیش از ۲۴ ساعت) در ارتفاع متوسط بهینه شده است. این غنیمت به مهندسان ایرانی اجازه داد تا طراحیهای خود را با یک نمونه موفق جهانی مقایسه و اعتبارسنجی کنند.تکنولوژی سوم: ارتباطات ماهوارهای: گنبد بزرگ بالای دماغه MQ-1، آنتن ارتباطات ماهوارهای آن است که به آن برد عملیاتی نامحدود میدهد. دستیابی به سختافزار آن، حتی اگر غیرفعال باشد، یک نقشه راه ارزشمند برای توسعه سامانههای کنترل فراتر از خط دید بومی در ایران بود و این احتمال وجود دارد از آن برای توسعه نمونه هدایت ماهواره ای شاهد ۱۲۹ استفاده شده باشد.
نتیجه تحقیقات ایران روی تکنولوژی های غنیمتی
غنیمت MQ-1 به احتمال زیاد به جهش کیفی در پروژه شاهد ۱۲۹ منجر شد و آن را به یک پلتفرم شناسایی-رزمی قدرتمند و قابل اعتماد تبدیل کرد که توانست موازنه قدرت را در نبردهای منطقهای تغییر دهد.در واقع یک معیار سنجش و ارزیابی ملموس به مهندسان ایران داد.
تبدیل تهدید به فرصت، مهاجمانی که راه دفاع را هموار کردند
داستان این پنج پهپاد، روایتی از تبدیل تهدید به فرصت است. جایی که قرار بود پیشرفتهترین فناوریهای نظارتی و تهاجمی آمریکا، ایران را تحت فشار قرار دهد، به یک منبع رایگان و بیبدیل برای جهش فناورانه تبدیل شد. ایران با هوشمندی، این هدایای ناخواسته را به آزمایشگاههای تحقیقاتی خود برد و در عرض یک دهه، مسیری را پیمود که در شرایط عادی نیازمند میلیاردها دلار هزینه و سالها آزمون و خطا بود. امروز، ایران یکی از بزرگ ترین قدرت های عرصه پهپادی است که با تولید انبوه و صادرات محصولاتی چون خانواده شاهد، خود به یک منبع الهام (و کپیبرداری) برای دیگران، حتی رقبای غربی خود، تبدیل شده است.#پهپادی#فناوری#گلوبال_هاوک#تسخیر_پهپاد#ارتش_آمریکا#غنیمت_جنگی
01:45 - 14 مهر 1404
0 بازدید
تازه ترین اخبار
- خیابان؛ شور شبانه همیشگی مردم دیار علویان
- نماز باشکوه استغاثه مردم بندر امام خمینی در کف خیابان
- موج سی و دوم مردم در میدان
- فیلمl اجرای سرود "الله اکبر،خامنهای رهبر"
- اقامه نماز باشکوه استغاثه در میدان امام گچساران
- سیودومین شب ایستادگی مردم کازرون
- ۳۲ شب عزت و اقتدار مردم بندر دیلم
- ملت خیابان را رها نمیکنند تا میدان پرقدرت موشک بر دشمن بریزد
- سیودومین راهپیمایی شبانه مردم تاکستان
- رژه خودرویی «شبهای اقتدار» در نقطه صفر مرزی پاوه