سندی از میراث سمی جنگ در خاورمیانه

مستند «خاک زخمی» به کارگردانی مصطفی شوقی، با نگاهی متفاوت به جنگ، به بررسی علمی تاثیرات زیستی میراث سمی بمب‌های اسرائیلی در منطقه می‌پردازد.
خبرگزاری فارس-گروه سینما: مستند «خاک زخمی» به کارگردانی مصطفی شوقی که در نوزدهمین جشنواره حقیقت حضور دارد، با نگاهی متفاوت به جنگ، به بررسی تاثیرات زیستی بمب‌های اسرائیلی و آمریکایی در منطقه می‌پردازد.
مصطفی شوقی، کارگردان این اثر در گفتگویی با فارس در خصوص پرداختن به ایده «خاک زخمی» گفت: خاک زخمی از دل یک جستجوی در منطقه خاورمیانه و غرب آسیا در واقع بیرون آمده است. به این معنا که من سال‌هاست که در این منطقه دارم کار می‌کنم و تهیه‌کنندگی و فیلم‌سازی انجام می‌دهم. با اتفاقات و قصه‌هایی که به شکلی مردم منطقه با آن درگیر هستند من هم به نوعی درگیر آن‌ها هستم. من در عراق مثلاً می‌دیدم که بیماری سرطان خیلی زیاد است. مثلاً کودکان ناقص‌الخلقه می‌دیدم یا هنوز برخی ویرانی‌هایی که از جنگ اول خلیج فارس وجود داشت. جامعه به نوعی متاثر از آن اتفاقات است. در ادامه این مسیر من با خانم دکتر مژگان صوابی اصفهانی آشنا شدم. خانم دکتر یک پژوهشگر ارشد محیط زیست در دانشگاه میشیگان است که سال‌هاست دارد در منطقه خاورمیانه دنبال اثرات بمب‌های امریکایی و کلاً ویرانی‌هایی که ناشی از جنگ هست می‌گردد. اینکه اثرات این ماجرا در زندگی مردم منطقه چه تاثیری دارد.
وی افزود: این خیلی سوژه جالبی بود. وقتی جنگ لبنان اتفاق افتاد ما آنجا بودیم و از نزدیک این ویرانی‌ها را دیدیم. گزارش‌هایی منتشر شد که اسرائیل دارد از بمب‌های ممنوعه و از جمله بمب‌هایی که اورانیوم دارد یا سمی هست استفاده می‌کند. بمب‌هایی که حاوی گازهای کشنده است و حتی انجمن پزشکان یا شیمی‌دانان لبنان هم درخواست کرد که بیایید این را بررسی کنید. من یاد این اتفاق افتادم و با خانم دکتر سریع تماس گرفتم و ایشان خودشان را به منطقه رساند و کار را ما در بیروت و حومه بیروت و مناطق جنوب لبنان شروع کردیم.
شوقی ادامه داد: شیوه خانم دکتر یک شیوه بدیع و خیلی جالبی برای ما بود. یعنی ما را وارد یک گردش علمی و می‌رفت از خاک‌ها نمونه‌برداری و آن‌ها را نقطه‌گذاری می‌کرد؛ مناطقی که در خاک آن‌ها در واقع بمباران اتفاق افتاده و یا مناطقی که بمباران اتفاق نیفتاده. این‌ها را می‌برد آزمایشگاه یا چندین آزمایشگاه و مورد آزمایش قرار می‌داد، تفکیک می‌کرد، جنس خاک و اینکه از چه چیزهایی استفاده شده است.
وی در ارتباط با نمونه‌برداری از خاک محل شهادت سید حسن نصرالله گفت: ما شانس آوردیم که از محل شهادت سید حسن و محل شهادت سید هاشم صفی‌الدین و برخی مناطق در شهرهای صور و سیدا نمونه‌برداری کردیم و این خودش یک ماجرا بود. در آن شرایط امنیتی و خاصی که منطقه داشت، بردن این‌ها بیرون از لبنان، یک چمدان خاک بود. همه این‌ها در یک شرایط خاص و بسیار پراسترس اتفاق افتاد و الحمدالله «خاک زخمی» شکل گرفت.
کارگردان «خاک زخمی» در مورد چالش‌های مطرح در کار توضیح داد: سوژه علمی است و وقتی شما دارید وارد یک مستند از جنس مستندهای علمی می‌شوید، باید یافته‌ها هم درست و مبتنی بر مسائل علمی باشد. خود نشان دادن این پروسه خیلی مهم بود که مخاطب بفهمد که اساساً ما داریم فقط یک ادعا نمی‌کنیم؛ یک مسیری را داریم طی می‌کنیم. مهم‌ترین چالش این پروژه صبر بود و وسط کار هم جنگ ۱۲ روزه شد.
وی اضافه کرد: بمب‌ها حاوی مواد سمی یا موادی هستند که باعث ویرانی یا انهدام یک محیطی می‌شوند. وقتی یک بمبی که خودش ذاتاً سمی و مخرب است برای زیست و زندگی و برای انسانیت، حاوی اورانیوم‌های ضعیف‌شده با درجات مختلف باشد، یک قصه ثانویه دیگری را ایجاد می‌کند. خانم دکتر آمدند ایران و ادامه تلاششان را در ایران سعی کردیم پیگیری کنیم. واقعیت خیلی دوست دارم جدا از ویرانی، بالاخره اثرات این بمب‌ها به محیط زیست هم مورد بررسی قرار بگیرد. چه در ایران، چه در لبنان، چه در غزه، چه در عراق و هر منطقه‌ای که جنگ می‌شود به نظرم یک تصویر روشن‌تری از ماجرای جنگ را به ما می‌دهد.
شوقی در پایان با اشاره به وقایع پس از جنگ گفت: جنگ یک رویی دارد که ما می‌بینیم. اثرات ویرانی مانند ساختمان و از بین رفتن یک خانواده را می‌بینیم. آن چیزی که چهره پنهان جنگ هست، اثرات ناشی از زیست است. چه از نظر روانی، محیط زیستی، اجتماعی و اقتصادی مواردی است که کمتر به آن‌ها توجه می‌کنیم. سعی کردم کمی از چهره زشت جنگ و آن اتفاقی که رژیم صهیونیستی و آمریکا در منطقه به وجود آورده است را نشان دهم. تلاشی است تا نشان دهد فقط ویرانی نیست بلکه جنگ یک مابعدی دارد که نسل اندر نسل ممکن است ادامه داشته باشد.#خاک_زخمی#جنگ#ایران #رژیم_صهیونیستی #لبنان#خاورمیانه#مستند#جشنواره_حقیقتاخبار هنری را می‌توانید از طر‎یق صفحه ‌هنر و رسانه فارس دنبال کنید.
13:43 - 25 آذر 1404
هنر
رسانه
سینما