وداع با خالق نخستین مجسمه آبستره فضای عمومی
پیکر زندهیاد استاد مرتضی نعمتاللهی، مجسمهساز پیشکسوت خالق مجسمه طیران، نخستین مجسمه آبستره در فضای عمومی ایران در هنرستان هنرهای زیبا اصفهان تشییع شد.
به گزارش خبرگزاری فارس از اصفهان، مراسم تشییع پیکر زندهیاد استاد مرتضی نعمتاللهی، مجسمهساز پیشکسوت و از چهرههای تأثیرگذار هنر معاصر ایران، صبح امروز در محوطه هنرستان هنرهای زیبای اصفهان برگزار شد. این هنرمند برجسته که جمعه ۲۲ خرداد در ۸۰ سالگی دار فانی را وداع گفت، امروز با حضور جمعی از هنرمندان، شاگردان و علاقهمندان هنر مجسمهسازی، از مقابل همین هنرستان بدرقه شد.نعمتاللهی که متولد اول بهمن ۱۳۲۴ در اصفهان بود، مسیر هنری خود را از همین هنرستان آغاز کرد. او سپس در دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران در رشته مجسمهسازی به تحصیل پرداخت و در سال ۱۳۴۹ موفق به دریافت مدرک لیسانس شد. وی برای تکمیل دانش خود در رشته زیباشناسی راهی دانشگاه سوربن پاریس گردید، هرچند تحصیل را ناتمام گذاشت و به ایران بازگشت تا در کارگاه شخصیاش به خلق اثر بپردازد. در کارنامه حرفهای این هنرمند، حضور در چندین بیینال و نمایشگاههای انفرادی و گروهی در تهران، پاریس و اصفهان به چشم میخورد و عضویت در هیئت انتخاب دومین دوسالانه مجسمههای شهری نیز از دیگر فعالیتهای او محسوب میشود.از او بهعنوان یکی از پیشگامان رویکرد روشمند در مجسمهسازی معاصر ایران یاد میشود؛ هنرمندی که تجربه زیسته، مباحث نظری و دغدغههای شهری را در قالب حجم و فرم به بیان درآورد.
سرمایهگذاری برای تربیت استاد نعمتاللهیها
سید مهدی سیدیننیا، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان اصفهان، در گفتوگو با خبرنگار فارس با اشاره به جایگاه هنری زندهیاد استاد نعمتاللهی اظهار داشت: استاد نعمتاللهی از جمله هنرمندانی بود که مسیر زندگیاش در فضای هنر شکل گرفت. تسلط ایشان بر فلسفه هنر، باعث میشد هنر را از این زاویه نیز بنگرد. ایشان در زمینه مجسمهسازی و هنرهای مفهومی تبحر ویژهای داشتند و این عمق نگاه را میتوان در آثارشان به وضوح مشاهده کرد.وی افزود: آثاری مانند سردیسهای موجود در هنرستان، مجسمه استاد علیاکبر اصفهانی، یا تندیسهایی از فردوسی و طوسی که توسط ایشان خلق شده، همگی نشاندهنده نگاهی بینظیر و عمیق است. سیدیننیا گفت: استاد نعمتاللهی دانشآموخته هنرستان هنرهای زیبا بود؛ جایی که با شناخت استعدادها و سرمایهگذاری روی آنها، مسیری درست و فرایندمحور را برای هنرمندانی چون استاد فرشچیان، استاد مرتضی نعمتاللهی و دیگران فراهم کرد. این تربیت هدفمند، زمینهساز خلق آثاری ارزشمند و ماندگار شد.مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان اصفهان خاطرنشان کرد: نگاه متفاوت ایشان چنان لطافتی در کارها پدید میآورد که مخاطب ساعتها در برابر آثارشان متوقف میشد. امیدواریم در عرصه فرهنگ و هنر معاصر، بهویژه در آموزش، سرمایهگذاری عمیقی انجام دهیم تا اساتید و شاگردان شایستهای تربیت شوند که راه این بزرگواران را ادامه دهند.بزرگترین دستاورد او از تحصیل و آشنایی با اندیشمندانی همچون یوسف اسحاقپور، فریدون رهنما و امیرحسین آریانپور، یادگیری روشمندی و روش تحقیق در مجسمهسازی بود.
الگو برداری چهره شخصیت فیلم شیخبهایی از مجسمه شیخبهایی
سید محسن طباطباییپور، تهیهکننده سینما و تلویزیون، در گفتوگو با خبرنگار فارس در اصفهان با اشاره به جایگاه هنری زندهیاد استاد نعمتاللهی اظهار داشت: استاد نعمتاللهی از شاگردان موفق و برجسته هنرستان هنرهای زیبا بود؛ عیسی بهادری در سال ۱۳۱۵ این هنرستان را تأسیس کرد و شاگردان بسیار نخبهای را در عرصه هنر ایران پرورش داد که یکی از آنها مرحوم نعمتاللهی است.وی افزود: ایشان در مجسمهسازی صاحب سبک و ابتکار بودند؛ چون طراحی را به خوبی آموخته بودند و خودشان مجسمههایی را که به ایشان سفارش داده میشد، طراحی میکردند. یکی از شاهکارهای ایشان از نظر من علاوه بر«طیران»، مجسمه شیخ بهایی بود.طباطباییپور گفت: وقتی خواستند سریال شیخ بهایی را بسازند، من به کارگردان گفتم شکل شیخ بهایی را از مجسمه استاد نعمتاللهی الهام بگیر؛ او هم همین کار را کرد و آن قهرمان قصهای که در فیلم بازی میکرد، شبیه مجسمه شیخ بهایی شد.این کارگردان سینما و تلوزیون گفت: ایشان در حق اصفهان، زیباییها و مسائل هنری این شهر بسیار خدمت کرد؛ تمام مردم باید قدردان و نشاندهنده زحمات این بزرگواران برای نسل جوان باشند تا این چشمه خشک نشود. ما جوانان بسیار خلاق و خوبی داریم؛ امیدواریم بتوانند از این الگوها استفاده کنند.
بهگفته صاحبنظران، اتخاذ مجسمهسازیِ روشمند از مهمترین ویژگیهای آثار نعمتاللهی است؛ فضای زیستی هنرمند بهعنوان دستمایه اثر هنری با مباحث متدولوژیک پیوند میخورد و او با مطالعات خود در زمینه زیباییشناسی و فلسفه هنر توانست روشمندی در ساخت آثار تجسمی را با فضای زیستی و مباحث شهری همسو کند.حاصل سالها فعالیت او، آثار متعددی در فضای شهری اصفهان، تهران و کرج است. از جمله شاخصترین تندیسهای او میتوان به شیخ بهایی، فردوسی، شیخ صدوق، علیاکبر اصفهانی (معمار)، درخت دوستی و «طیران» اشاره کرد.مجسمه «طیران» که تداعیکننده حس پرواز است و به گفته خود این هنرمند فقید حالت شعله شمع را دارد، در سال ۱۳۷۲ در اصفهان نصب شد. این اثر بهعنوان نخستین مجسمه آبستره در فضای عمومی ایران شناخته میشود؛ نقطه عطفی که بسیاری از صاحبنظران آن را نویددهنده حرکت هنر شهری ایران از رویکرد فیگوراتیو به سمت بیان انتزاعی میدانند.در سالهای اخیر، آیین بزرگداشتی با عنوان «شب مرتضی نعمتاللهی» در تهران برگزار شد و مستند «طیران» درباره زندگی و آثار او به نمایش درآمد. همچنین کتاب «پرسهزنی در سکوت شهر» حاصل گفتوگوهای چندساله با این هنرمند، بهروز نشر رسیده است.
مرتضی نعمتاللهی اما در سالهای پایانی عمر، دلگیر از نبود جایگاه درست هنر در مدیریت شهری بود. او در سال ۱۳۹۲ در گفتوگویی صریح گفته بود: متولیان ما نمیدانند که شهر جدای از آدمهایش یک موجود زنده است و سیر تحولیاش را ادامه میدهد؛ من نمیدانم مدیران ما بر چه ضوابطی مدیرند و کارشناسان که بعضیشان بهتریناند وقتی قرار است عمل شود کجا هستند، گویی هیچ چیز قرار نیست سر جای خودش باشد.»پیکر زندهیاد مرتضی نعمتاللهی پس از این مراسم، در قطعه هنرمندان آرامستان اصفهان به خاک سپرده میشود.#هنر #هنرمند #مجسمهسازی #مجسمه #آبستره #فرهنگ #ایران 09:27 - 25 خرداد 1405