تجشک؛ جایی که عدالت به مرز رسید
طرح جهادی شهید آیت‌الله رئیسی این‌بار دستگاه قضایی خراسان جنوبی را به روستای مرزی تجشک برد؛ جایی که حدود ۱۵۰ نفر از مردم منطقه بدون واسطه مطالبات خود را مطرح کردند و در کنار رسیدگی‌های قضایی، برای آزادی بیش از ۱۰ زندانی، ارتباط ۸۶ خانواده با زندانیان، حل پرونده‌های قابل سازش و رفع بخشی از محرومیت‌های معیشتی و بهداشتی خانواده‌های کم‌برخوردار اقدام شد.
خبرگزاری فارس- خراسان جنوبی؛ عدالت تنها در ساختمان دادگستری و پشت میزهای اداری معنا پیدا نمی‌کند؛ گاهی برای شنیدن صدای مردم باید کیلومترها از مرکز شهر فاصله گرفت و به جایی رفت که فاصله جغرافیایی، نباید به فاصله مردم از خدمات عمومی و حقوقی تبدیل شود.روستای مرزی تجشک در خراسان جنوبی یکی از همین نقاط بود؛ مقصد طرح جهادی شهید آیت‌الله رئیسی که در آن مسئولان قضایی استان به جای انتظار برای مراجعه مردم، در میان آنان حاضر شدند تا بخشی از مسائل حقوقی، قضایی، اجتماعی و حتی معیشتی اهالی را از نزدیک بررسی کنند.در جریان این حضور، حدود ۱۵۰ نفر از مردم تجشک و روستاهای اطراف مراجعه کردند و درخواست‌ها و مشکلات خود را مطرح کردند؛ مطالباتی که از پرونده‌های قضایی و موضوعات مربوط به زندانیان تا مسائل اقتصادی، اشتغال، زمین و حداقل امکانات رفاهی را دربر می‌گرفت.
یک روز، چند گره از زندگی مردممحمدجعفر عبداللهی، رئیس‌کل دادگستری خراسان جنوبی، با اشاره به اجرای این طرح گفت: هدف از حضور در مناطق مرزی و کم‌برخوردار، ارائه خدمات قضایی، حقوقی و حمایتی و بررسی مستقیم مشکلات مردم است.اما خروجی این حضور صرفاً شنیدن مطالبات نبود؛ در حوزه زندانیان، برای بیش از ۱۰ نفر مرخصی پایان حبس صادر شد و این افراد امکان بازگشت به آغوش خانواده‌های خود را پیدا کردند.همچنین برای ۸۶ خانواده، امکان برقراری ملاقات‌های کنفرانسی و الکترونیکی با زندانیان و مددجویان فراهم شد؛ اقدامی که می‌تواند بخشی از دشواری خانواده‌هایی را که به دلیل فاصله جغرافیایی امکان ملاقات حضوری ندارند، کاهش دهد.وقتی اختلاف‌ها پیش از دادگاه تمام می‌شودیکی دیگر از بخش‌های قابل توجه این طرح، حضور گروه‌های سازشی شورای حل اختلاف بود.پرونده‌هایی که ظرفیت پایان یافتن از مسیر صلح و سازش داشتند، در محل بررسی شد و با ورود گروه‌های سازشی و گفت‌وگو میان طرفین، بخشی از اختلافات به مصالحه رسید.این رویکرد از یک منظر اهمیت ویژه‌ای دارد؛ چراکه حل اختلاف پیش از پیچیده شدن فرآیندهای قضایی، علاوه بر کاهش هزینه‌های مادی و روانی طرفین، می‌تواند به تقویت فرهنگ گذشت و سازش در جامعه نیز کمک کند.
محرومیت‌هایی که پشت پرونده قضایی پنهان مانده بوداما حضور مسئولان قضایی در تجشک، تنها به پرونده‌های حقوقی محدود نشد.در جریان بازدید از چند خانواده کم‌برخوردار، وضعیت زندگی آنان از نزدیک مورد بررسی قرار گرفت و مشخص شد چهار تا پنج خانواده حتی از برخی امکانات اولیه بهداشتی و رفاهی مانند سرویس بهداشتی و فضای مناسب برای استحمام محروم هستند.این بخش از سفر جهادی، تصویری متفاوت از مفهوم خدمت ارائه می‌دهد؛ چراکه برخی مشکلات مردم در قالب یک پرونده قضایی ظاهر نمی‌شود و گاهی برای کشف یک مسئله واقعی، باید پای صحبت خانواده نشست و شرایط زندگی آنان را از نزدیک دید.عبداللهی در همین زمینه از پیگیری برای رفع این محرومیت‌ها با استفاده از ظرفیت بسیج سازندگی و خیرین خبر داد تا حداقل امکانات مورد نیاز این خانواده‌ها تأمین شود.مدرسه و سفره خانواده‌ها هم در دستور کار بودحمایت از خانواده‌های کم‌برخوردار بخش دیگری از این حرکت جهادی بود. با استفاده از ظرفیت خیرین، بسته‌های معیشتی برای خانواده‌های نیازمند در نظر گرفته شده و قرار است بخشی از لوازم‌التحریر مورد نیاز دانش‌آموزان نیز همزمان با آغاز سال تحصیلی در اختیار خانواده‌های محروم قرار گیرد.این اقدامات نشان می‌دهد خدمت‌رسانی در مناطق محروم زمانی اثرگذارتر خواهد بود که صرفاً به یک حوزه محدود نشود و در کنار حل مشکلات حقوقی، نیازهای اجتماعی و معیشتی مردم نیز مورد توجه قرار گیرد.
مطالبات اقتصادی مردم روی میز مسئولان قضاییدر میان درخواست‌های مطرح‌شده از سوی اهالی تجشک، بخشی از مطالبات رنگ و بوی اقتصادی داشت.مشکلات شرکت تعاونی عشایری، مسائل مربوط به شرکت سهامی زراعی خوشاب و نحوه تقسیم سود سهام از جمله موضوعاتی بود که مردم منطقه درباره آن مطالبه داشتند.تأمین زمین برای جوانان روستا، به‌ویژه جوانانی که در آستانه ازدواج قرار دارند، نیز از دیگر دغدغه‌های مطرح‌شده بود؛ مسئله‌ای که نشان می‌دهد ماندگاری جمعیت در مناطق مرزی علاوه بر اشتغال و درآمد، به فراهم بودن زیرساخت‌های اولیه زندگی و امکان تشکیل خانواده نیز وابسته است.مرزنشینان؛ خط مقدم امنیت پایدارتجشک تنها یک روستای دورافتاده روی نقشه نیست؛ مرزنشینان در نقاط مختلف خراسان جنوبی بخشی از ظرفیت اجتماعی و انسانی تأمین امنیت پایدار در مرزهای شرقی کشور هستند.از همین رو، رسیدگی به مشکلات آنان را نمی‌توان صرفاً یک اقدام حمایتی دانست. رفع محرومیت، تقویت زیرساخت‌ها، توجه به جوانان و شنیدن مطالبات مردم مرزی، بخشی از الزامات حفظ پایداری اجتماعی در این مناطق است.رئیس‌کل دادگستری خراسان جنوبی نیز بر همین موضوع تأکید کرده و خواستار نگاه ویژه و فوری مجموعه حاکمیت به مسائل مرزنشینان شده است؛ چراکه به گفته وی، مردم این مناطق در تأمین امنیت پایدار کشور نقش مهمی دارند.
خدمت جهادی؛ از شنیدن مطالبه تا پیگیری نتیجهتجربه تجشک یک پیام روشن دارد؛ حضور مسئولان در مناطق محروم زمانی می‌تواند اعتماد عمومی را تقویت کند که از مرحله دیدار و شنیدن فراتر رفته و به پیگیری نتیجه منتهی شود.آزادی زندانیان مشمول پایان حبس، فراهم شدن ملاقات الکترونیکی برای ده‌ها خانواده، سازش در پرونده‌های قابل مصالحه و شناسایی خانواده‌هایی که از ابتدایی‌ترین امکانات بهداشتی محروم‌اند، بخشی از نتایج ملموس این حضور است.اکنون مطالبه اصلی مردم منطقه، استمرار همین رویکرد و تبدیل درخواست‌های مطرح‌شده به اقدامات عملی است؛ مسیری که دستگاه قضایی خراسان جنوبی اعلام کرده متناسب با حدود اختیارات و وظایف قانونی خود، پیگیری آن را دنبال خواهد کرد.طرح جهادی شهید آیت‌الله رئیسی با حضور رئیس‌کل دادگستری استان، دادستان مرکز استان، معاونان قضایی و مسئولان قضایی شهرستان در روستای مرزی تجشک برگزار شد؛ حرکتی که اگر استمرار یابد، می‌تواند فاصله میان مردم مناطق دوردست و ساختارهای تصمیم‌گیری را کمتر و مفهوم «عدالت در دسترس» را در نقاط کم‌برخوردار پررنگ‌تر کند.
17:20 - 12 شهریور 1405