فیلمی که صدای پهلوی را درآورد اما جان ایرانی‌ها را نجات داد

فیلم دایره مینا سه سال توقیف شد، نگاتیوهایش را نابود کردند و کارگردانش را تهدید به محاکمه کردند، اما همان فیلم سال‌ها بعد جان هزاران ایرانی را نجات داد؛ این پارادوکسِ تلخ تاریخِ سانسور در دوران پهلوی است.
خبرگزاری فارس: «دایره مینا مهرجویی در زمان پهلوی توقیف شد اما چند سال بعد اکران شد و تاثیر زیادی در انتقال خون داشت» این‌ها جملات مرضیه برومند در روز تشییع داریوش مهرجویی است.تاریخ فرهنگ، گاهی شبیه فیلمی است که بهترین صحنه‌هایش را قیچی کرده‌اند؛ روایتی ناقص از حقیقت. ما امروز داریوش مهرجویی را با شاهکارهایی مثل گاو، اجاره‌نشین‌ها و مهمان مامان می‌شناسیم، اما کمتر کسی می‌داند همین کارگردان، روزگاری با توقیف و حذف و حتی نابودی آثارش مواجه بوده؛ تا جایی که فیلم دایره مینا سه سال توقیف شد و هنگام نمایش خصوصی، خشم محمدرضا پهلوی را برانگیخت؛ آن‌چنان که فریاد زد: «این‌ها باید محاکمه شوند!»این مواجهه، اتفاقی مقطعی نبود؛ بلکه بخشی از یک روند گسترده‌تر در برخورد با هنرمندان به شمار می‌رفت. حتی فیلم گاو که امروز از ستون‌های سینمای ایران است، در همان دوره با توقیف مواجه شد. در حوزه ادبیات نیز، جلال آل‌احمد با سرنوشتی مشابه روبه‌رو شد؛ کتاب غرب‌زدگی او پیش از انتشار، جمع‌آوری و خمیر شد. این‌ها نشان می‌دهد که محدودیت‌ها نه موردی، بلکه ساختاری و فراگیر بوده‌اند.ایرج راد در روایتی صریح از سرنوشت «دایره مینا» می‌گوید: پس از سال‌ها توقیف، زمانی که مهرجویی قصد اکران فیلم را داشت، به او اطلاع داده شد که تقریباً تمام صحنه‌های حضورش حذف شده و تنها یک نمای دور باقی مانده است. حتی نگاتیوهای فیلم نیز از بین رفته بود و امکان بازسازی وجود نداشت. در کنار این، مرضیه برومند تأکید می‌کند که همین فیلم، در نهایت تأثیر اجتماعی مهمی گذاشت و به شکل‌گیری سازمان انتقال خون در ایران کمک کرد؛ پارادوکسی آشکار میان سرکوب اثر و اثرگذاری آن.
این فشارها فقط محدود به سینما نبود؛ روایت‌هایی از داریوش اقبالی و سیاوش قمیشی نیز نشان می‌دهد که پس از اعدام خسرو گلسرخی، آنها بازداشت شده و حتی با صحنه‌سازی اعدام، تحت فشار روانی قرار گرفته‌اند.آنچه از این شواهد برمی‌آید این است که نظارتی تند و تیزتر در دوران پهلوی بر همه عرصه های هنر، فرهنگ و ورزش سایه انداخته بود طوری که عبدالله موحد وقتی که دست محمدرضا پهلوی را نبوسید مورد غضب سران قرار گرفت.
10:14 - 15 اردیبهشت 1405

2 بازنشر7 واکنش
107٫4k بازدید



5 پاسخ

@A110M3 روز پیش
در پاسخ به
صحت مطالب خبری فارس از انتشارش بویژه واسه خبرنگاران این خبرگزاری مهمترهمثلا این جمله :مرضیه برومند تأکید می‌کند که همین فیلم، در نهایت تأثیر اجتماعی مهمی گذاشت و به شکل‌گیری سازمان انتقال خون در ایران کمک کردمرضیه برومند راوی شفاهی ماجرای ست که شاید حتی در روند پروزه سینمایی دایره مینا نبوده!؟…نمایش بیشتر

@A110M3 روز پیش
در پاسخ به

تصویر نمایه‌ی ‌نجمة شریعت‌الدینی‌
@Najmeh_addin3 روز پیش
این فیلم بعد از تأسیس سازمان انتقال خون(۱۳۵۳) قرار بود اکران بشه به خاطر صحنه های بدش...توقیف شده مرضیه برومند چرا دروغ میگه که به خاطر ساخت این فیلم بعدا سازمان انتقال خون تأسیس شده؟؟؟ سودت چیه مرضیه؟شما خودت تو همین فیلم بازی کردی دامنت هم از همه بازیگرا کوتاه تر بود که😐

@A110M3 روز پیش
در پاسخ به
پهلوی اونقدر کارنامه اش مشخصه که نیازمند چنین اظهاراتی نباشه... اینکه میگن و اسناد هم میگه موساد در تاسیس ساواک نقش داشته نمودش توی حضور پهلوی سوم در اسرائیل هویدا میشه... سند تاریخی دنباله داره... پس حواسمون باش سند جعل نکنیم

@user1751670376793 روز پیش
تصویر نمایه‌ی ‌farshad‌
farshad

@IranHamdel  •  10 اردیبهشت 1405

مفهوم اقتصاد مقاومتی را باید برای برخی از مسئولان تبیین و باز تعریف کرد و آنها را توجیه کرد که اقتصاد مقاومتی یعنی اقتصاد قوی و قوی تر شود تا سپر محکمی در مقابل بیگانگان شود
مطالبه

شعار سال را جدی بگیریم و آن را به واقعیت تبدیل کنیم

از زمان ریاست جمهوری دولت دهم تا به امروز، مسائلی مانند تحریم‌ها و قطعنامه‌ها، آغازگر مشکلات هسته‌ای و اقتصادی کشور بودند. در این میان، شاهد بودیم که نرخ دلار از حدود ۱۰۰۰ تومان به ۱۸۰ هزار تومان رسید. این روند، سوالاتی را در مورد انطباق آن با مفهوم «اقتصاد مقاومتی» مطرح می‌کند. آیا اقتصاد کشور در این سال‌ها واقعاً مقاوم شده است؟ آیا مسئولان محترم، مفهوم مقاومت و مقاوم‌سازی را به درستی درک کرده‌اند؟ به نظر می‌رسد برخی از مسئولان با مفاهیم اقتصادی، به ویژه «اقتصاد مقاومتی»، آشنایی کامل ندارند. متأسفانه، دولت‌های بعدی نیز این مسیر را ادامه داده و شاهد قله‌های گرانی، تورم و رسیدن دلار به ۱۸۰ هزار تومان بوده‌ایم و همچنان این روند ادامه دارد. اصلاح واقعی زمانی آغاز می‌شود که مسئله را به درستی درک کنیم و اگر در مسیر حل آن اشتباه کرده‌ایم، راهکار را بازنگری کنیم. همانطور که اگر سوالی را اشتباه بفهمیم، پاسخ آن نیز نادرست خواهد بود. اگر تصور کنیم دلار ۱۸۰ هزار تومانی مسیر درستی است، طبیعتاً به همین روش ادامه خواهیم داد. دشمنان قصد بی‌ارزش کردن پول ملی را داشتند و متأسفانه نتیجه‌ی این روند، وضعیت کنونی است. در این میان، شاهد ترک فعل‌هایی از سوی برخی مسئولان هستیم. تورم و گرانی، نتیجه‌ی مستقیم کاهش ارزش پول ملی است. لازم است مدیران و مشاورانی با رویکردی صحیح و کارآمد به کار گرفته شوند تا اقتصاد کشور به معنای واقعی کلمه، مقاوم و مستحکم گردد. با تدابیر و هدایت رهبر عزیز، انسجام، وحدت و آرامش، و با اتکال به قدرت الهی، قطعاً به سرمنزل مقصود خواهیم رسید. ان‌شاءالله.»

رئیس جمهور، سران قوا، دولت و مجلس و ...، اصحاب رسانه، سازمان ها و نهادهای مالی و بانک مرکزی

100
گزارش از مطالبه
1000
پیگیری از مسئول مربوطه