تنش زاییِ افقی ، فراراهبردِ موفقِ ایران در جنگ
«تنش‌زایی افقی» یکی از مفاهیم کلیدی در ادبیات استراتژیک و مطالعات امنیتی است. برای درک ساده این مفهوم، می‌توان آن را در مقابل «تنش‌زایی عمودی» تعریف کرد:۱. تنش‌زایی عمودی چیست؟ در تنش‌زایی عمودی، شدت درگیری در همان منطقه یا حوزه‌ای که جنگ در جریان است، بالا می‌رود. مثلاً استفاده از سلاح‌های مخرب‌تر، تبدیل جنگ چریکی به جنگ کلاسیک، یا استفاده از سلاح هسته‌ای در میدان نبرد.۲. تنش‌زایی افقی چیست؟تنش‌زایی افقی زمانی رخ می‌دهد که یکی از طرفین درگیر، برای فشار آوردن به دشمن یا تغییر موازنه قوا، جغرافیای نبرد یا نوع نبرد را گسترش می‌دهد. به زبان ساده: «اگر در جبهه (الف) تحت فشار هستم، جبهه جدیدی در نقطه (ب) باز می‌کنم.» این راهبرد معمولاً با ۲ هدف انجام می‌شود:۱) پراکنده کردن توان دشمن: وادار کردن رقیب به انتقال نیروها از جبهه اصلی به مناطق جدید.۲) وارد کردن ضربه در نقاط ضعف: ضربه زدن به منافع دشمن در جایی که انتظارش را ندارد و دفاعش ضعیف است. محور های این راهبرد:_جبهه دیپلماتیک(ائتلاف‌سازی، نهادهای بین‌المللی، روایت‌سازی رسمی)_جبهه اقتصادی(فشار متقابل در زنجیره‌های انرژی/تجارت، تاب‌آوری)_جبهه اطلاعاتی–ادراکی (روایت، افکار عمومی، هزینه سیاسی برای طرف مقابل)_جبهه سایبری (در سطح کلان)(ریسک و بازدارندگی در فضای دیجیتال – بدون اشاره به هدف/روش)_جبهه‌های منطقه‌ای(میدان‌های پیرامونی، درگیری‌های نیابتی/همسو — کلی و غیرمکانی)جبهه دریایی/انرژی (کلان)(امنیت انرژی، خطوط کشتیرانی، ریسک‌های ژئو‌اقتصادی)
09:29 - 21 خرداد 1405