شگرد فیلمسازان برای دور زدن قانون!
فیلمسازان زیرزمینی این روزها با شگردی عجیب، پرتکرار و البته نخنما نسبت به دور زدن قوانین سینمایی اقدام میکنند.
خبرگزاری فارس _ گروه سینما: یکی از کلیدواژههایی که این روزها بهواسطه ساخت فیلمهای غیرقانونی و اکران آنها در فستیوالهای خارجی در رسانهها مطرح میشود، سینمای زیرزمینی است. سینمایی که میتوان رد آن را در آثار دو دهه قبل سینمای ایران جستوجو کرد. به موازات ورود جامعه ایران به دهه هفتاد شمسی، فراگیری استفاده از دوربینهای هندیکم و سپس، دیجیتالیزه شدن فرآیند تولید فیلم، نخستین نشانههای سینمای زیرزمینی در ایران آشکار شد. روندی که بیش از همه بهواسطه ساخت فیلمهای مستند سرعت گرفت؛ چرا که سینمای مستند به دلیل عدم نیاز به اکران گسترده در سینماها و نیز حمایت شبکههای معاند فارسیزبان، مسیر آسانتری را برای ساخت آثار غیرمجاز در پیش داشت. چه اینکه بخش عمدهای از مستندهای ساختهشده در آن دوره، مجرایی جز شبکههای معاند ماهوارهای نیافتند و آثار پخششده از بیبیسی فارسی، جزو معروفترینهای آنها بودند.
از اوایل دهه هشتاد شمسی، روند تولید آثار زیرزمینی در ایران از سینمای مستند به سینمای بلند داستانی هم تسری پیدا کرد و افرادی چون جعفر پناهی و بهمن قبادی با ساخت آثاری چون «دایره»، «آفساید»، «طلای سرخ» و «کسی از گربههای ایرانی خبر نداره» که اقبال فستیوالهای سیاسی خارجی را نیز به همراه داشت، مسیر تولید زیرزمینی و غیرمجاز را به فیلمسازان پس از خود نشان دادند. مسیری با چاشنی دور زدن قوانین و مقررات سازمان سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی که پس از آشوبهای سال ۱۴۰۱ شدت گرفت و تا به امروز هم ادامه پیدا کرد است و از ضرورت جدی بازنگری در قوانین موجود در حوزه فیلمسازی حکایت دارد. سیکل معیوبی که در سالهای اخیر به وفور شاهد آن بودهایم، عبارت است از اینکه فیلمسازان زیرزمینی بهمنظور ساخت آسان و بیدردسر تولیدات خود، ابتدا با فیلمنامهای به ظاهر موجه، به سازمان سینمایی مراجعه کرده و نسبت به اخذ پروانه ساخت اقدام میکنند اما در ادامه، به کلی ره ترکستان را در پیش گرفته و آثار خود را با حمایت ویژه برخی سفارتخانهها، افراد و نهادهای خارج از کشور، متناسب با ذائقه و خوشایند فستیوالهای خارجی، ساخته و پرداخته میکنند! این تدلیس سازمانیافته، همان شگرد عجیب، پرتکرار و البته نخنمایی است که این روزها در ماجرای دو فیلم زیرزمینی «بیداد» ساخته سهیل بیرقی و «مراقب» اثر محسن قرایی هم شاهد آن بودهایم.
در این راستا انتظار جدی از سازمان سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، بازنگری عاجل در قوانین فعلی ساخت آثار سینمایی با هدف ایجاد سطح موثری از بازدارندگی و شکستن سیکل معیوب کنونی است. افزون بر این، برنامهریزی برای حضور هرچه گستردهتر آثار رسمی و قانونی سینمای ایران در جشنوارههای معتبر و غیرسیاسی دنیا، سیاست دیگری است که میتواند در مسیر رویارویی با تولیدات سینمای خزنده زیرزمینی مدنظر مدیران سینمایی کشور قرار گیرد.
20:29 - 10 اوت 2026
0 بازدید