تأکید حقوق بینالملل بر آزادی برگزاری مناسک مذهبی
عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی با تأکید بر جایگاه آزادی نیایش و انجام مناسک مذهبی در اسناد بینالمللی حقوق بشر گفت: دولتها موظفاند ضمن پرهیز از ایجاد محدودیتهای غیرقانونی، بستر و امنیت لازم برای برگزاری آزادانه آیینهای دینی در مناسبتهایی همچون عرفه، قربان و غدیر خم را فراهم کنند.
مهدی نورایی، عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی، در گفتوگو با خبرنگار قضایی خبرگزاری فارس، به بررسی ابعاد حقوقی آزادی نیایش و برگزاری آیینهای مذهبی در چارچوب حقوق بینالملل پرداخت.نورایی با اشاره به جایگاه آزادی نیایش و برگزاری مناسک مذهبی در حقوق بینالملل، همزمان با فرارسیدن روز عرفه و اعیاد قربان و غدیر خم، اظهار کرد: حق انجام مناسک و آیینهای مذهبی، از جمله دعا، نیایش و حضور در مراسم عبادی در مناسبتهای دینی، از جمله حقوق بنیادین بشر به شمار میرود که در اسناد معتبر بینالمللی به صراحت مورد شناسایی و حمایت قرار گرفته است.وی با اشاره به ماده ۱۸ اعلامیه جهانی حقوق بشر افزود: این ماده، آزادی عقیده و مذهب را به رسمیت شناخته و تأکید میکند که تمامی افراد حق دارند آیینها و مناسک دینی خود را به صورت فردی یا جمعی، در محیط عمومی یا خصوصی، آزادانه برگزار کنند و از حق نیایش برخوردار باشند.
نورایی همچنین به ماده ۱۸ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی اشاره کرد و گفت: بر اساس بندهای نخست و دوم این ماده، دولتهای عضو موظف هستند آزادی مذهب و حق انجام مناسک وابسته به آن را محترم بشمارند و از هرگونه اعمال فشار، اجبار یا محدودیتهای غیرقانونی علیه پیروان ادیان و مذاهب خودداری کنند.
این عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی در ادامه با استناد به تفسیر عمومی شماره ۲۲ کمیته حقوق بشر سازمان ملل متحد تصریح کرد: مفهوم نیایش در حقوق بینالملل صرفاً محدود به مناسک رسمی و سازمانیافته نیست، بلکه طیف گستردهای از اعمال فردی و معنوی را نیز شامل میشود. بر همین اساس، دولتها تنها در شرایطی استثنایی و در چارچوب ضرورتهای مربوط به حفظ امنیت، نظم و سلامت عمومی، آن هم بر پایه قوانین مصوب و با رعایت اصل تناسب، مجاز به اعمال محدودیت خواهند بود.وی تأکید کرد: دولتها در قبال حق آزادی نیایش و برگزاری مناسک مذهبی، دارای دو دسته تعهدات مشخص هستند؛ نخست، تعهدات سلبی که ناظر بر عدم مداخله در امور مذهبی و پرهیز از ایجاد مانع در برابر برگزاری آیینهای دینی است و دوم، تعهدات ایجابی که دولتها را موظف میکند بسترها، امکانات و امنیت لازم را برای بهرهمندی آزادانه و آرام شهروندان از این حق بنیادین فراهم کنند.
17:18 - 8 خرداد 1405
