مردان و زنان میدان «خیابان» به جنگ حقوقی با آمریکا آمدند
مردم یکییکی پیش میآمدند، کارتهای شناساییشان را در دست گرفته بودند و از زخمهایی میگفتند که هنوز تازه بود. اینبار اما، قرار بود صدایشان را با امضا به جهان برسانند.
به گزارش خبرنگار قضائی خبرگزاری فارس: حوالی ساعت ۹ شب راهی محله هروی شدم. از آنجا مسیرم را به سمت میدان شهدا، هفتتیر، میدان ولیعصر و سپس انقلاب ادامه دادم. در هر نقطهای که تجمعی شکل گرفته بود، حضورشان دیده میشد؛ غرفههایی برپا شده بود و مردم دورشان جمع بودند.
حدود ۵۰ روز از حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران میگذرد. مردمی که در این مدت، زیر باران و سرما و حتی در سایه تهدید جنگندهها در خیابانها ماندند تا امنیت برقرار شود، هرکدام زخمی از آن روزها بر تن و جان دارند؛ برخی آسیب مالی دیدهاند، برخی جانی و بسیاری نیز با زخمهای روانی آن روزها زندگی میکنند.
وقتی به میدان فردوسی رسیدم، جمعیتی از مردم را دیدم که با پرچم در دست ایستاده بودند. نیمی از خیابان را گرفته بودند و اطراف میدان نیز غرفههای فرهنگی برپا شده بود. در میان آنها، یک غرفه بیش از بقیه شلوغ به نظر میرسید.
هرچه به آن نزدیکتر میشدم، صدای سخنرانی که روی سکویی ایستاده بود واضحتر شنیده میشد. او بهتازگی از میناب بازگشته بود و از دخترانی میگفت که در حادثه مدرسه زیر آوار مانده بودند؛ دخترانی که شهید نشدند اما هرکدام بخشی از زندگیشان را همانجا جا گذاشتند؛ یکی دستش را از دست داده بود، دیگری چشمش را و آن یکی توان تکلمش را. سخنران از مردم میخواست وکالت بدهند تا زمانی که در مجامع بینالمللی حاضر میشود، با پشتوانه این وکالتنامهها بتواند صدای این قربانیان باشد و جنایات ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی در تجاوز اخیر را در برابر افکار عمومی جهان مطرح کند.
به غرفه رسیدم؛ همان غرفهای که سخنران مردم را به آن دعوت میکرد. بسیاری از افراد کارت شناسایی در دست داشتند تا هرچه سریعتر فرم وکالتنامه را پر کنند. چند نفر داخل غرفه حضور داشتند، اما فرصت چندانی برای صحبت نداشتند و بیوقفه در حال پاسخ دادن به پرسشهای مردم بودند. در میان جمعیت، دختری صدایم کرد. گفت هنوز ۱۸ سالش نشده اما در جریان این جنایتها آسیب دیده است و پرسید آیا میتواند شکایت کند. به او گفتم که امکانش هست. مرد دیگری جلو آمد و گفت عکس خانهاش را همراه دارد؛ خانهای که تخریب شده و میخواهد تصویر آن در پروندهاش ثبت شود.
در همان میان، فردی از جمعیت با تردید پرسید: «اگر قرار است از آمریکا شکایت کنید، به کارت ملی من چه نیازی دارد؟» یکی از حاضران کنار او رفت و با حوصله دلیل این موضوع و روند کار را برایش توضیح داد. این روزها بسیاری از حقوقدانان از لزوم یک «جنگ حقوقی» سخن میگویند. آنها تأکید میکنند نباید اجازه داد جای جلاد و شهید عوض شود؛ به باورشان، عاملان این حملات مرتکب جنایت شدهاند و باید در برابر حقوق ملت ایران پاسخگو باشند. به ساعت نگاه کردم؛ یک ربع به ۱۱ شب بود. با وجود گذشت زمان، جمعیت همچنان پرچم به دست و پرانرژی در میدان حضور داشت و حتی بر تعدادشان افزوده میشد. نگاهی به متصدیان غرفه انداختم؛ چشمهایشان خسته بود، اما در نگاهشان برق انگیزه و حس خدمت دیده میشد.
همزمان با برگزاری تجمعات شبانه در شهرهای مختلف، غرفههایی در نقاط متعدد کشور برپا شده که مأموریت مشخصی دارند؛ اخذ وکالت رایگان از شهروندانی که میخواهند علیه متجاوزان به کشور طرح شکایت کنند. این غرفهها بهویژه از آسیبدیدگان «جنگ رمضان» وکالت میگیرند تا روند ثبت شکایت علیه دولت آمریکا و سران رژیم صهیونیستی، چه در محاکم داخلی و چه در مسیرهای بینالمللی، پیگیری شود. در این ایستگاههای مردمی، علاوه بر جمعآوری وکالتنامهها، خدمات مشاوره حقوقی نیز ارائه میشود؛ مشاورههایی که هدفشان کمک به آسیبدیدگان برای تنظیم درخواست مطالبه خسارت و پیگیری شکایت رسمی از عاملان حمله است. مسئولان غرفهها با اشاره به نمونههایی از دعواهای مشابه در دیگر کشورها، تلاش میکنند اهمیت پیگیری حقوقی این پروندهها را برای مردم روشنتر کنند. آنها از تجربهای در اسرائیل مثال میزنند؛ جایی که در جریان جنگ ۱۲روزه، دهها هزار شکایت با محور خسارت روانی مطرح شد. به گفته آنان، حتی در یک مورد، فردی که حدود ۱۰ کیلومتر از محل حادثه فاصله داشته، تنها به دلیل گرد و غبار ناشی از انفجار شکایتی ثبت کرده و دادگاه نیز برای او حدود ۸ هزار دلار غرامت تعیین کرده است. به گفته متولیان این غرفهها، اکنون بستر ثبت چنین مطالباتی در ایران نیز فراهم شده است. نهادهایی چون مرکز وکلای قوه قضاییه و وزارت دادگستری در این روند مشارکت دارند تا شکایتهای مردمی در چارچوب حقوقی و با پشتوانه قانونی دنبال شود.
با این وجود، برای پیگیری مؤثر چنین پروندههایی، تکمیل چارچوبهای قانونی نیز ضروری است. لایحه «مقابله با جنایات بینالمللی» دولت در ۲۷ مهرماه به مجلس ارائه کرده، میتواند یکی از ابزارهای مهم در این مسیر باشد. مجلس شورای اسلامی، پنجم آذرماه با یکفوریت این لایحه موافقت کرده، اما هنوز بررسی نهایی آن در دستور کار قرار نگرفته است.بر اساس مفاد این لایحه، رسیدگی و پیگیری جنایات بینالمللی بهطور مشخص در صلاحیت محاکم قضایی و دادستانی قرار میگیرد و زمینه برای تعقیب کیفری عاملان چنین جنایاتی فراهم میشود. از همین رو، تأکید میشود که تسریع در بررسی و تصویب این لایحه میتواند مسیر پیگیری حقوقی و کیفری این پروندهها را هموارتر کند.
01:19 - 31 فروردین 1405
