اولین مصرف، آخرین بار نیست!
اعتیاد با یکبار مصرف آغاز میشود؛ تجربهای که بسیاری آن را بیخطر و گذرا میپندارند اما به گفته کارشناسان، میتواند سرآغاز وابستگی مادامالعمر باشد. مدیرکل بهزیستی قم با هشدار نسبت به عادیسازی مصرف مواد مخدر تأکید میکند که «اولین مصرف، آخرین بار نیست» و نزدیک شدن به مواد اعتیادآور ممکن است فرد را وارد مسیری کند که رهایی از آن سالها تلاش، مراقبت و اراده میطلبد.
خبرگزاری فارس_قم: همین ابتدای کار حجت را تمام کنم؛ اولین مصرف موارد مخدر آخرین بار نیست؛ اولین مصرف آغاز وابستگی تا پایان عمر است؛ اعتیاد نه درمان دارد و نه ترک! بله ! درست خواندید! اعتیاد هرگز ترک ندارد! فرد فقط میتواند مدتی پاک باشد! این مدت میتواند از یک روز تا ۳۰ سال به طول بیانجامد و فرد هر لحظه امکان بازگشت به اسیری افیون را دارد؛ پس بگذارید همین حالا خیلی رک این نکته را با شما درمیان بگذارم که اگر فکر میکنید با یکبار امتحان کردن اتفاقی برایتان نمیافتد سخت در اشتباهید؛ اولین مصرف موارد مخدر آخرین بار نیست؛ اولین مصرف آغاز وابستگی تا پایان عمر است. مصرف مواد اعتیادآور سبب افزایش دوپامین یا مورفین در فرد میشوند؛ دوپامین هنگام انجام دادن اعمال سالمی، مثل غذا خوردن، بازی کردن، گوش دادن به موسیقی و…ترشح میشود و مورفین هم هنگام اعمال آرامشبخشی مثل خواب یا حضور در طبیعت و انجام عبادات؛ ولی اگر فردی بر اثر مواد مخدر میزان ترشح این هورمونها در مغز را بالا ببرد در اولین دوز مصرفی، مغز خود را دچار تغییرات شیمیایی غیرقابل بازگشت کرده و برای ترشح هورمونها وابسته به مصرف و انجام اعمال غیر طبیعی میشود!
دیگر تاثیری که مصرف آب و غذا یا خواب بر بدن افراد سالم گذاشته میشود در بدن یک فرد معتاد گذاشته نمیشود و او مجبور است برای اینکه بتواند بخوابد یا آشفته و بیقرار نشود مصرف را ادامه دهد و این کار چون هر بار میزان ترشح هورمونهای نامبرده را بالا میبرد به مرور زمان فرد را دچار فرسودگی میکند و باعث میشود برای مصرف و دوری از حال بد به هر کاری دست بزند؛ مجرم شود و برای جامعه خویش خطرناک باشد و صد البته بخاطر بلایی که سر مغز خود آورده دیگر نتواند دست به ترک مواد مخدر بزند؛ در واقع ترک کردن برای یک معتاد کاری شبیه نخوردن آب و غذا و زندهماندن تا پایان عمر است!
معجزهها همیشه رخ میدهند
فردی که مصرف مواد مخدر را کنار میگذارد ممکن است بارها به سوء مصرف بازگردد اما افرادی هستند که با اراده قوی برای همیشه این مواد افیونی خانمان برانداز را کنار میگذارند؛ افرادی که اگر برایشان معجزه رخ دهد حتی تا پایان عمر ممکن است پاک بمانند. پاک ماندن از سوءمصرف غیر ممکن نیست بلکه اگر فرد از محیطهایی که در آنها به مصرف گرایش پیدا میکند؛ دوری کند و از روانشناسان زبده این حوزه کمک بگیرد میتواند خود را از چنگال دیو اعتیاد نجات دهد. صحبتهای حجتاله محمدزاده، مدیرکل بهزیستی قم، روانشناسی که خود ۳۰سال است در زمینه درمان اعتیاد فعالیت میکند؛ در این خصوص برای کسانی که درگیر مصرف هستند؛ راهگشا و شنیدنیاست.
۸ MB
یک زیست بهتر!
به مناسبت قرار گرفتن در آستانه روز جهانی مبارزه با مواد مخدر تصمیم گرفتیم میهمان کارکنان بهزیستی شویم تا هم از راهکارهایشان برای پیشگیری و مقابله با آسیبهای اجتماعی به ویژه این آسیب خانمانبرانداز مطلع شویم و هم بدانیم خانوادههایی که خدای نخواسته درگیر آسیبهای خانوادگی و اجتماعی میشوند باید به کجا مراجعه کنند؟ پس به جایی رفتیم که بر سر آسیبدیدهترین انسانهای جامعه دست نوازش میکشند و دست زمینخوردهترین آنها را میگیرند و دوباره سرپایشان میکنند. حوالی ظهر بود که وارد اداره کل سازمان بهزیستی شدیم؛ حقیقتش قرار بود ساعت ۱۱ و نیم با رئیس اداره اورژانس اجتماعی گفتوگو کنیم که بنا بر مقتضیات شغلی کار در این سمت حساس دقیقا همان ساعت مجبور شد بخاطر پرونده یکی از مددجوهای خود در دستگاه قضا حاضر شود. روتین کار مددکاران بهزیستی بهاین صورت است که در صورت لزوم، دادگاه بدون اطلاع قبلی و در هنگام برگزاری جلسه از آنها میخواهد در جلسه دادگاه حاضر شده و پیرامون پرونده به دستگاه قضا پاسخگو باشند؛ پس طبیعتا مصاحبه با وی کمی دیرتر انجام میشد. تا مصاحبه بعدی که قرار بود با رئیس ادارهکل سازمان صحبت کنیم اندکی فرصت بود؛ من هم فرصت را غنیمت شمرده و در این زمان سعی کردم اطلاعات بیشتری راجع به اورژانس اجتماعی کسب کنم.
۱۰ MB
آنجا که امید میروید... اورژانس اجتماعی کجاست؟!
اورژانس اجتماعی به منظور مداخله در بحرانهای خانوادگی مانند خشونت خانگی، کودکآزاری، همسرآزاری و سوءاستفادههای جنسی فعالیت میکند و از کودکان کار و خیابان نیز حمایت مینماید. این نهاد در پیشگیری از خودکشی و اقدام به خودآزاری و دیگرآزاری نقش مهمی دارد و به افراد بیخانمان و معتاد کمک کرده و همچنین، خدمات مشاوره و روانشناسی فوری ارائه میدهد و در صورت نیاز، افراد را به مراکز درمانی و حمایتی مرتبط معرفی میکند.بحرانی در خانواده شما رخ داده؟!یک دو سه آن را برطرف کنید! کافیست همین سه تا عدد اول را بهصورت رایگان با اولین تلفنی که به دستتان میرسد بگیرید و آدرس بدهید و تمام؛ مددکاران و روانشناسان در کمترین زمان ممکن به کمک شما میآیند و اگر خدای نکرده در معرض آسیب و آزار هستید شما را به خوابگاه مرکز اورژانس اجتماعی یا خانه امن میبرند. اگر هم خدای نخواسته فکر میکنید شخصی در آشنایان شما در فکر اقدام به خودکشی است از او بخواهید اول با شماره ۱۲۳ تماس بگیرد یا حداقل او را به این مرکز معرفی کنید؛ زندگی افراد زیادی با همین شیوه نجات دادهشدهاست.
۱۴۸۰، همان همیشگی!
اگر هم دلتان کاملا بی دلیل گرفته و یا مثلا نمیدانید باید با جنگ چه طور خودتان را وفق بدهید و یا با همسر و افراد خانواده خود یا همسرتان به مشکلی برخوردکردهاید؛ میتوانید بهصورت کاملا رایگان و محرمانه با شماره تلفن ۱۴۸۰ تماس بگیرید و مشاوره دریافت کنید؛ اگر نیاز باشد و یا خودتان درخواست دهید شما را برای مشاورههای حضوری رایگان و نیمهرایگان هم فرا میخوانند. زمان گذشت و بالاخره موفق به مصاحبه با خانم فراهانی شدیم.
بهزیستی برای خانوادهها چه کرده؟!
زهرا فراهانی، روانشناس ِ امین بهزیستی، دارای دکتری تخصصی روانشناسی در حوزه خانواده، کودک و فعال در پیشگیری و درمان آسیبهای اجتماعی در گفتوگو با خبرنگار فارس، از تجربیات کاری و خاطرات خود در زمینه آسیبهای اجتماعی و روانی سخن گفت. او با تأکید بر اهمیت مهارتهای ارتباطی در خانواده و جامعه، به بررسی ریشههای مشکلات روانی و اجتماعی پرداخت.وی اظهارکرد: ۹۰ درصد از علل اختلالات خلقی، شخصیتی و روانی، ریشه در مشکلات خانوادگی و آسیبهای عمیق دارد. دختران فراری و زنان خیابانی معمولاً در خانوادههایی بزرگ شدهاند که بنیانهای بیمارگونه دارند؛ درگیر اعتیاد هستند و یا سیستم خانوادهشان پویا نیست.
حقترین جمله: اعتیاد واقعا خانمانسوز و خانمان برانداز است!
فراهانی افزود: افرادی که پدر و مادری درگیر اعتیاد دارند در ۹۰درصد موارد دچار سرنوشتهای بسیار بدی میشوند. این روانشناس اشاره کرد که تنها حدود ۱۰ درصد علل فرار از خانه ناشی از جلب توجه و کنجکاوی است و ۹۰درصد موارد ناشی از اختلالات خلقی و بیماریهای روانی و عدم کارآمدی خانوادههاست؛ ادامه داد: فرزندی که در خانوادهای سخت و پرآسیب به ویژه آسیب اعتیاد زندگی میکند، احتمالاً دچار کودکآزاری و در پی آن آسیبهای دیگر میشود.وی با تأکید بر ضرورت آموزش مهارتهای زندگی گفت: همه افراد جامعه باید مهارتهای ارتباط بهینه را یاد بگیرند. آموزش مهارتهای دهگانه زندگی مانند کنترل خشم، نه گفتن، مهار استرس و اضطراب، تفکر نقاد، ارتباط مؤثر و... از جمله نیازهای اساسی است؛ همچنین توانمندسازی والدین در دوران نوجوانی فرزندان و آموزش زندگی خانوادگی برای افراد متأهل را ضروری دانست.فراهانی از کمبود منابع برای پیشگیری از آسیبهای اجتماعی انتقاد کرد و درباره وضعیت اعتبارات حوزههای اجتماعی تصریحکرد: اعتبارات در این حوزه نسبت به سال گذشته به شدت کاهش یافته است. مثلاً در سال جاری اعتبارات به ۴۰ درصد سال گذشته رسیده و ۶۰ درصد کاهش یافته است.
فراهانی تأکید کرد: اعتیاد و طلاق دو بلای خانمانسوز هستند که زندگی خانوادهها را تخریب میکنند و ریشه بسیاری از مشکلات اجتماعی و روانیاند. این روانشناس افزود: در مسائل مربوط به دختران فراری، کودکان کار و خیابان، اعتیاد نقش بسیار پررنگی دارد و این آسیبها زندگی افراد و خانوادهها را به شدت تهدید میکند.رییس اداره اورژانس اجتماعی، پیشگیری از آسیبها و بازتوانی اعتیاد در ادامه، به یکی از خاطرات کاری خود اشاره کرد: یک مراجعهکننده دختر ۱۷-۱۸ سالهای بود که پسرداییاش برایش سیانور خریده بود و قصد داشت آن را مصرف کند. به او گفتم اگر میخواهی صحبت کنیم، باید اول سیانور را داخل سیفون سرویس بهداشتی بریزی؛ پذیرفت و صدای کشیدن سیفون که از پشت گوشی شنیده شد؛ خیالم راحت شد و نفس راحتی کشیدم چرا که این نشانهای از تصمیم او به ادامه زندگی بود. جلسات زیادی صحبت کردیم. با مادرش صحبت کردیم، مادرش خیلی نگران بود اما تحت تأثیر قرار گرفت. آن دختر در دانشگاه رشته خوبی قبول شد و روابطش با خانواده صمیمیتر شد. فراهانی تاکیدکرد: مادر را باید نسبت به توقعات و نیازهای فرزند حساس کرد.وی همچنین از کیس دیگری با نام «درسا» یاد کرد: درسا مورد کودکآزاری بود. ۱۷ سال داشت، پدر و مادرش فوت کرده بودند و عمهاش اذیتش میکرد. با دستور قضایی، سرپرستی او به دخترعمویش واگذار شد؛ به مدرسه رفت و شرایطش بهبود یافت.این روانشناس به مورد دیگری اشاره کرد که در آن یک مرد با اسلحه خانوادهاش را تهدید میکرد و گفت: دستگاه قضایی وارد عمل شد و وضعیت مددجو را بررسی کردند؛ سرانجام فرد خاطی تحت درمان قرار گرفت و خانواده به زندگی آرام خود بازگشت.
رئیس اداره اورژانس اجتماعی، پیشگیری از آسیبها و بازتوانی اعتیاد درباره مردی که شرایط وخیمی داشت و با همسرش اختلافات جدی داشت، گفت: «او به سمت روابط غیراخلاقی گرایش داشت و همزمان با چند خانم ارتباط داشت. با اینکه شغل و درآمد خوبی داشت، از زندگیاش راضی نبود؛ اما با همین جلسات مشاوره ۱۴۸۰ توانستیم با یاری یکدیگر مشکلاتش را حل کرده و ثبات را به زندگی او برگردانیم.وی با تأکید بر اهمیت توجه به مشکلات روانی و اجتماعی، از نیاز به تقویت حمایتهای خانواده و جامعه سخن گفت و یادآور شد که خشونت، لجبازی، تحکم و قدرتورزی، پرخاشگری و صدای بلند هرگز راه حل مشکلات نیست و تنها با آموزش و مهارتآموزی میتوان به آرامش و سلامت روانی رسید.در ادامه به سراغ مدیرکل سازمان بهزیستی قم رفتیم.
۷ MB
بهزیستی در کنار افراد و خانوادههای درگیر اعتیاد است
حجتاله محمدی در این مصاحبه اظهار کرد: سازمان بهزیستی در زمینه پیشگیری و درمان اعتیاد بسیار کارآمد است؛ این سازمان به خانوادههای آسیبدیده از اعتیاد که توان مالی ندارند کمک میکند. وی افزود: در حال حاضر کمپهای کارآمد زیر نظر سازمان بهزیستی گاهی بدون دریافت هزینه و گاهی هم با دریافت بخشی از هزینهها از خانواده فرد معتاد، با نگهداشتن این افراد از ۲۱ روز تا ۳ ماه برای درمان آنها اقدام میکنند. مدیرکل بهزیستی قم گفت: در کنار این موارد، افرادی که راضی به درمان نمیشوند(معتادان متجاهر) با کمک دادگستری و دستگاه قضا برایشان حکم گرفته میشود و بهصورت کاملاً رایگان و با هزینه دولت ۳ تا۶ ماه در مراکز درمانی و کمپها (به نام مراکز درمانی معتادان متجاهر ماده ۱۶) نگهداری میشوند. محمدی تأکیدکرد: بسیاری از معتادان متجاهری که از این دورهها استفاده میکنند پاک میمانند و میتوانند به زندگی عادی خود برگردند.
ما در اعتیاد ترک نداریم!
مدیرکل بهزیستی قم در ادامه افزود: بیمارانی که درگیر اعتیاد هستند درمان پیدا میکنند اما باتوجهبه اینکه حواسشان حتماً به این نکته باشد که ما در اعتیاد ترک نداریم! وی تأکید کرد: خود فرد باید پایش مداوم داشته باشد؛ انگیزه و اراده کافی را داشته باشد و به خودش کمک کند تا دیگر درگیر این افیون خانمانبرانداز نشود. محمدی تصریح کرد: اینکه کسی فکر کند من ۱۰ روز مواد میکشم اما بعد ترک میکنم هرگز امکان ندارد؛ مجدداً تأکید میکنم: ما در اعتیاد ترک نداریم. وی گفت: تجربه بهزیستی بهعنوان ارگانی که خط مقدم مبارزه با اعتیاد در جامعه است؛ نشان میدهد افراد موفقی هم در زمینه پاکی از مواد مخدر داریم؛ همان گونه که فعلاً دیابت درمان ندارد اما کنترل دارد؛ اعتیاد هم درمان ندارد اما کنترل دارد؛ بنابراین افراد حتی برای اولینبار هم نباید به مواد مخدر نزدیک شوند چه رسد که آن را مصرف کنند.
من از اعتیاد میترسم !
منوچهر پدری ۵۷ ساله است که ۲۶سال تجربه پاکی از افیون هروئین را دارد. او تجربه تلخ و سختی از اعتیاد داشته است و حتی زمانی که در این گرداب خانمانبرانداز دستوپا میزد؛ بهخاطر تهیه مواد مخدر کودک خود را از دست میدهد. منوچهر بهخاطر تفریح و با تصور اینکه با یکی دومرتبه اتفاقی نخواهد افتاد در دام اعتیاد میافتد و حتی شغل، مغازه و خانه خود را از دست میدهد حتی در این بین از همسرش جدا میشود و دخترش نیز بهخاطر سوءرفتار او از خانه فرار میکند. منوچهر گفت: یک آن به خودم آمدم و زندگیام را ازهمپاشیده دیدم؛ خاطرم هست یک ماه محرم بود؛ ۲۶ سال پیش... به حضرت علیاکبر(ع) متوسل شدم و خواستم جانم و جوانیام را از چنگال اعتیاد نجات دهد. او ادامه داد: یک روز از دهه اول محرم با حال جسمی و روحی بسیار بد کنار دسته عزاداری در خیابان افتاده بودم که مردم آمدند و به دادم رسیدند؛ من را به بیمارستان رساندند و از آنجا هم به کمپ رفتم؛ پس از ترک، یکخانه دستوپا کردم، دختر و همسرم را به خانه بازگرداندم و مجدداً صاحب ۳ فرزند دیگر شدم. منوچهر گفت: هماکنون زندگی بسیار خوبی دارم اما از محیطها و افرادی که درگیر مواد مخدر هستند بسیار دوری میکنم چون میدانم قرارگرفتن در چنین محیطهایی حتماً منجر به سوءمصرف مواد مخدر میشود و من امروز پس از ۲۶ سال پاکی هنوز هم بهشدت از اعتیاد میترسم.
14:47 - 23 ژوئن 2026
