۳۸۰ محله خراسان جنوبی زیر چتر طرح محلهمحور
مدیرکل دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری خراسان جنوبی گفت: طرح مدیریت محلهمحور که از مهرماه ۱۴۰۴ به استانها ابلاغ شد، اکنون با مشارکت مردم، مساجد و دستگاههای اجرایی در ۳۸۰ محله شهری و روستایی خراسان جنوبی در حال اجراست و استان را در جمع سه استان برتر کشور قرار داده است.
خبرگزاری فارس - خراسان جنوبی؛ در روزگاری که بسیاری از جوامع با بحران کاهش سرمایه اجتماعی و فاصله گرفتن مردم از ساختارهای اجرایی مواجهاند، خراسان جنوبی این روزها تجربهای متفاوت را پشت سر میگذارد؛ تجربهای که از دل مساجد، محلات و مشارکت مردم شکل گرفته و حالا به یکی از الگوهای موفق کشور در اجرای «برنامه اقدام مدیریت محلهمحور» تبدیل شده است.طرحی که از مهرماه سال ۱۴۰۴ و به دستور رئیسجمهور و با محوریت وزارت کشور به استانهای سراسر کشور ابلاغ شد، امروز در خراسان جنوبی به مرحلهای رسیده که مسئولان استانی از آن بهعنوان یکی از موفقترین نمونههای اجرای مشارکت اجتماعی در کشور یاد میکنند.در همین راستا، «مژگان شریفی» مدیرکل دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری خراسان جنوبی، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری فارس ابعاد مختلف این طرح، نتایج آن و مسیر پیشروی مدیریت محلهمحور در استان را تشریح کرد.
آغاز یک طرح ملی از دل محلات
به گفته شریفی، «برنامه اقدام مدیریت محلهمحور» یکی از پروژههای مهم دولت چهاردهم است که با هدف تمرکززدایی، واگذاری امور به مردم، افزایش مشارکت اجتماعی و تقویت هویت محلهای طراحی شد.وی با اشاره به روند اجرایی این برنامه در استان گفت: این طرح از مهرماه سال ۱۴۰۴ به استانداریها ابلاغ شد و در خراسان جنوبی، دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری بهعنوان محور هماهنگکننده، مجری و تسهیلگر اجرای برنامه انتخاب شد.مدیرکل دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری خراسان جنوبی افزود: در سطح استان، شورای اجتماعی با ریاست استاندار شکل گرفت و در شهرستانها نیز فرمانداران، بخشداران، دهیاران و شهرداران بهعنوان ارکان اجرایی وارد میدان شدند.
خراسان جنوبی؛ در جمع سه استان برتر کشور
آنچه اجرای این طرح را در خراسان جنوبی متمایز کرده، سرعت گسترش و میزان مشارکت مردمی در آن است؛ بهگونهای که اکنون استان در جمع سه استان برتر کشور در اجرای برنامه مدیریت محلهمحور قرار گرفته است.شریفی در این باره گفت: اجرای طرح در ابتدا بهصورت پایلوت و با انتخاب ۱۴ محله آغاز شد، اما امروز ۳۸۰ محله شهری و روستایی در سطح استان زیر پوشش این برنامه قرار دارند.وی ادامه داد: از این تعداد، ۱۷۹ محله شهری و ۲۰۱ محله روستایی هستند که با مشارکت مردم، مساجد، گروههای جهادی، سازمانهای مردمنهاد و دستگاههای اجرایی فعالیت میکنند.
مسجد؛ قلب تپنده مدیریت محلهمحور
یکی از مهمترین ویژگیهای این طرح، بازگشت مسجد به محور فعالیتهای اجتماعی محله است؛ موضوعی که شریفی بارها بر آن تأکید کرد.وی گفت: مسجد بهعنوان کانون مذهبی و محور هماهنگی فعالیتهای محله شناخته شده و بسیج نیز بهعنوان بازوی اجرایی، نقش کلیدی در اجرای برنامهها دارد.به گفته وی، در قالب این طرح، «کانونهای پیشرفت محله» با حضور معتمدان، هیئت امنای مساجد، نخبگان محلی، گروههای جهادی و فعالان اجتماعی تشکیل شده و مسائل هر محله توسط خود مردم پیگیری میشود.
۱۴ کمیته تخصصی برای حل مشکلات مردم
برخلاف تصور برخی که مدیریت محلهمحور را صرفاً یک برنامه فرهنگی میدانند، این طرح ساختاری گسترده و چندوجهی دارد.مدیرکل دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری خراسان جنوبی با اشاره به تشکیل ۱۴ کمیته تخصصی در استان گفت: هر کمیته وظایف مشخصی دارد و دستگاههای اجرایی نیز عضو مستقیم این ساختار هستند.وی افزود: کمیتههای تخصصی در حوزههای مختلف از جمله آسیبهای اجتماعی، خدمات حمایتی، بهداشت و سلامت، ورزش و نشاط اجتماعی، امور عمرانی، امور دینی و مذهبی، سازش محلی و رصد و پایش محلات تشکیل شده است.شریفی تصریح کرد: در حوزه عمرانی، شهرداریها بهعنوان یکی از ارکان اصلی اجرای طرح موظف به همکاری هستند و موضوعاتی مانند کمبود زیرساختها، پارک بانوان، امکانات ورزشی و خدمات شهری در همین کمیتهها بررسی و پیگیری میشود.
وقتی اختلافات مردمی به مسجد میرود
یکی از بخشهای قابل توجه این طرح، تشکیل «کمیته سازش محلی» با همکاری دادگستری و معاونت پیشگیری از وقوع جرم است.به گفته شریفی، اعضای این کمیته با حضور در مساجد و محلات، تلاش میکنند اختلافات مردمی را از طریق گفتوگو و سازش حلوفصل کنند.وی تأکید کرد: عملکرد این کمیته بازخورد بسیار خوبی داشته و حتی در سطح کشور نیز مورد توجه قرار گرفته است.
از تابآوری اجتماعی تا شبکه ایرانیاران جوان
مدیریت محلهمحور در خراسان جنوبی تنها به جلسات اداری و ساختارهای رسمی محدود نشده و مجموعهای از طرحهای اجتماعی، فرهنگی و آموزشی نیز ذیل آن تعریف شده است.شریفی با اشاره به اجرای طرحهای «همدلی»، «همتا»، «موج زندگی» و «پیوند مسجد، مردم، مدرسه و محله» گفت: در این برنامهها تلاش شده تابآوری اجتماعی مردم افزایش پیدا کند و جوانان، بانوان و گروههای مردمی نقش بیشتری در اداره محلات داشته باشند.وی همچنین از تشکیل شبکه «ایرانیاران جوان» و شبکه «شتاب» در حوزه مدیریت بحران خبر داد و افزود: این شبکهها با حضور جوانان، گروههای مردمی و سازمانهای مردمنهاد شکل گرفتهاند.
روایت یک محله موفق در عشقآباد
در میان دهها محله فعال استان، شریفی از محله «زیرکآباد» عشقآباد بهعنوان یکی از نمونههای موفق اجرای این طرح نام برد.به گفته وی، یک روحانی جوان در این محله توانسته با محوریت مسجد، فعالیتهای گستردهای در حوزه ورزش، کاهش آسیبهای اجتماعی، فعالیتهای فرهنگی و توسعه کتابخوانی انجام دهد.وی افزود: کتابخانهای با بیش از چهار هزار جلد کتاب در این محله راهاندازی شده و فعالیتهای دینی و اجتماعی نیز بهصورت منظم دنبال میشود.
انسجام اجتماعی؛ مهمترین دستاورد طرحآنچه در سخنان مدیرکل دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری خراسان جنوبی بیش از هر موضوعی به چشم میآمد، تأکید بر نقش مردم در موفقیت این طرح بود.شریفی معتقد است روحیه نوعدوستی، مشارکتپذیری و پیوندهای اجتماعی مردم خراسان جنوبی، بستر اصلی موفقیت مدیریت محلهمحور را فراهم کرده است.وی گفت: هدف نهایی این طرح، تقویت انسجام ملی، ارتقای سرمایه اجتماعی و افزایش مشارکت مردم در اداره محلات است و خوشبختانه امروز شاهد شکلگیری وحدت و همدلی خوبی میان مردم و مسئولان هستیم.محلهمحوری؛ نسخهای برای کاهش فاصله مردم و مسئولانهرچند مسئولان معتقدند این طرح همچنان با چالشها و مشکلاتی روبهروست، اما تجربه خراسان جنوبی نشان میدهد که بازگرداندن نقش مردم به مدیریت محلات، میتواند بخشی از فاصله میان جامعه و ساختار اجرایی را کاهش دهد.اکنون بسیاری از جلسات تخصصی، میزهای خدمت، پیگیری مطالبات مردمی و حتی حل اختلافات اجتماعی، نه در ساختمانهای اداری، بلکه در دل محلات و مساجد برگزار میشود؛ مسیری که اگر تداوم پیدا کند، شاید بتواند الگوی تازهای از حکمرانی اجتماعی مبتنی بر مشارکت مردم را در کشور شکل دهد.#مدیریت_محله_محور#محله_محور#مشارکت_مردمی#سرمایه_اجتماعی#مسجد_محور#همبستگی_اجتماعی
11:28 - 21 مه 2026
0 بازدید
