۵ قرن حیات عزاداری در شهرضا با ۷ بیرق
هیأت سینه‌زن یکی از نخستین و با سابقه‌ترین هیأت‌های عزاداری شهرستان شهرضا است که تاریخ پیدایش و تأسیس آن به بیش از ۵۰۰ سال قبل باز می‌گردد. این هیأت بدون مداح به عزاداری می‌پردازد و دارای ۷ بیرق قدیمی است.
به گزارش خبرگزاری فارس از شهرضا، آداب و سنن مردم شهرضا به دلیل اعتقادات شدید مذهبی نشأت گرفته از فرهنگ دینی است. در این راستا می‌توان به برگزاری مراسم مذهبی اعم از جشن‌های با شکوه و خاص و عزاداری‌ها به مناسبت‌های مختلف از جمله برای سرور و سالار شهیدان حضرت اباعبدالله الحسین (ع) اشاره کرد.مردم بازار شهرضا همزمان با فرارسیدن ماه محرم با سیاهپوش کردن مغازه‌ها و راه‌اندازی هیئات و دسته‌های عزاداری، سوگواری خود را آغاز کرده و تا دو روز بعد از عاشورا هر روز صبح و عصر دسته‌ها با شرکت در مجالس روضه خوانی و شب‌ها با برپائی مراسم زیارت عاشورا، عزاداری می‌کنند.جمعی از مردم تحت عنوان ۴۱ منبری پیاده و در ۴۱ مکان شمع روشن کرده و نقل و شکلات نذر می کنند. هیأت عزاداری بنی اسد (سنگ زن) تقریباً منحصر به فرد بوده و با زدن دو چوب مدور به همدیگر و فریاد برآوردن یا حسین و دادن سلام عشق، عزاداری می‌کنند.قربانی کردن گاو، شتر و گوسفند در این ایام و ناهار و شام دادن نذری به عموم مردم از دیگر رسوم ویژه عزاداری است.هیأت‌های مذهبی شهرضا هر کدام دارای تکیه و محل مخصوص به خود هستند، مانند تکیه انصارالحسین، تکیه بنی اسد (سنگ‌زن)، تکیه بیت‌الاحزان (زنجیر زن)، تکیه سینه‌زن، تکیه ابوالفضل (بیت‌العباس)، تکیه قائمیه، تکیه عسگریه، تکیه محله‌آقا، تکیه دوالی‌ها، تکیه سنگ تراش‌ها.هیأت سنگ‌زن شهرضا، هیأتی با سابقه بیش از 3 قرنهیأت سنگ‌زن شهرضا به هیأت بنی‌اسد مشهور است و شیوه عزاداری آن‌ها به بیش از 3 قرن پیش باز می‌گردد، بنا بر روایات شفاهی مردم، زنان طایفه بنی‌اسد در شب 13 محرم از مردان خود خواستند که پیکر شهدای کربلا را دفن کنند.عزاداری هیأت سنگ‌زن
۳۲ MB
همین که زنان بیل به دست برای دفن اجساد رفتند به غیرت مردان برخورد و مردان دفن پیکر شهدا را متقبل شدند، زنان در این حین سنگ به دست گرفتند و به سر و سینه زدند و حسین حسین گفتند و بسیار عزاداری کردند.رسم بر این بود که وقتی هیأت وارد مجلسی می‌شد به یکدیگر سلام می‌دادند و گاهی اوقات که جلسه مناسبت داشت هنگام ورود، آن که سلام می‌داد اشعاری را که اول مصراع‌های آن از «الف تا ی» بود می‌خواند و آن که داخل مجلس بود با اشعار دیگری به همین سبک جواب می‌داد، بیشتر هیأت سنگ‌زن و سقا همراه یکدیگر بودند.عزاداران هیأت سنگ‌زن به پایان عزاداری که می‌رسیدند، چهار ضرب (دور تند) را شروع می‌کردند و با صداهای غرایی فریاد «حسین، حسین» سر می‌دادند.چگونگی اجرای سنگ‌زنیدر شهرضا اعضای هیأت سنگ‌زن برای اجرای مراسم به تکیه‌ها، حسینیه‌ها و روضه‌های مختلف می‌روند، هنگام ورود به محل سردسته هیأت و یکی از افراد هیأت که اصطلاحاً دم‌گیر خوانده می‌شوند سلام و جوابی را رد و بدل می‌کنند و پس از آن همه افراد هیأت در دو صف روبه‌روی هم قرار گرفته شروع به سنگ‌زنی می‌کنند.پیشینه هیأت بنی‌اسد شهرضاحاج على سبزواری از بزرگان و سردسته این هیأت در مورد پیشینه و چگونگی ورود آن به شهرضا چنین می‌گوید: سنگ‌زن در ابتدا در بحرین بوده است و جد وی حاج حسین حاج عباس آن را از بحرین به سبزوار برده است؛ آمیرزا پسر حاج حسین از سبزوار به شهرضا آمده است.
آمیرزا (دفتردار و دبیر سلیمان خان) شب عاشورا غمگین بوده است، سلیمان خان دلیل غمگینی‌اش را می‌پرسد و او می‌گوید که ما در سبزوار هیأت و آیینی برای عزاداری داشته‌ایم اما اکنون در اینجا غریب افتاده‌ایم، سلیمان خان دستور به تأسیس هیأت می‌کند. به دستور سلیمان خان 100 جفت سنگ از چوب وشمه از بویراحمد ساخته می‌شود و بیرقی نیز برای آن تهیه می‌شود، بدین گونه 300 سال پیش این هیأت تأسیس می‌شود.هیأت سقاهیأت سقا از دیگر هیأت‌های مذهبی شهرستان شهرضا است که بنا بر اقوال مختلف، سابقه آن به حدود 300 سال قبل باز می‌گردد، این هیأت به دست غلامرضا دهقان‌ضاد راه‌اندازی شد و سپس «حاج علی دهقان‌ضاد»، «غلامرضا‌دهقان‌ضاد» «حاج عطاءالله دهقان‌ضاد» ادامه دهنده راه نیاکان خود بودند.در چند سال اول هیأت مَشک بزرگی از آب داشت که پس از پایان عزاداری، آب مَشک را به درون حوض‌های سنگی قدیمی می‌ریختند و مردم برای تبرک از آن استفاده می‌کردند، این هیأت توسط کشاورزان بنا شده و به یاد حضرت اباالفضل(ع) نام سقا را بر خود گذاشته‌اند.این هیأت به صورت سینه‌زنی به عزاداری می‌پردازد و بر اساس رسمی قدیمی در هنگام ورود به مجالس ابتدا سلام می‌دهند و بعد از اینکه جواب شنیدند وارد محفل عزا می‌شوند.خلاصه سلام این هیأت به شرح ذیل است:ای به بازار سخن جلوه نما بسم‌الله/ مشکلات همه راه عقده‌نما بسم‌الله/ چیست افزون به جز از نام خدا بسم‌الله/ کیست بهتر ز نبی لب بگشا بسم‌الله/ هر که دارد سخن و بحث به ما بسم‌الله/ ای حریفان که کسی مفت سخنور نشود/ لایق منقبت حیدر صفدر نشود/ هیچ دیوانه در این بزم سخنور نشود/ هیچ کس مثل من کم شده مُضطر نشود/ هر که دارد سخن و بحث به ما بسم‌الله.
که در جواب می‌شنوند: ابتدا حلقه توحید خدا را عشق است/ انتها، روز حساب شیعیان را عشق است/ طرب و عیش همه جنت‌یان را عشق است/ غم و اندوه همه دوزخیان را عشق است/ اغنی هر نیک و بد کون و مکان را عشق است.هیأت سینه‌زنهیأت سینه‌زن یکی از نخستین و با سابقه‌ترین هیأت‌های عزاداری شهرستان شهرضا است که تاریخ پیدایش و تأسیس آن به بیش از 500 سال قبل باز می‌گردد.هیأت سینه‌زن شهرضا در آغاز به دست میر باقر که از نیاکان فاطمی است راه‌اندازی شده است. این هیأت بدون مداح به عزاداری می‌پردازد و دارای 7 بیرق قدیمی است، این 7 بیرق از ابتدا در این هیأت بوده است و دلیل آن وجود 7 محله قدیمی در شهرضا است.در گذشته که شهرضا دارای هفت محله بود در هر محله‌ای، بزرگی و کدخدایی بود، هنگامی که می‌خواستند هیأت سینه‌زن را تأسیس کنند از بزرگان در محله‌ای دعوت کردند و هر محله یک بیرق درست کرد و این بیرق‌ها در زمان عزاداری برافراشته می‌شد. هر گاه بنا بود این بیرق‌ها به هر دلیلی تعویض شود، همه بزرگان جمع می‌شدند و به دست سیدی پاک نهاد و ارادتمند به آستان حضرت اباعبدالله (ع) این کار انجام می‌شد.هیأت کُتل(هیأت کاروان حسینی)یکی از مراسم عزاداری ماه محرم در شهر شهرضا و برخی از روستاهای اطراف آن کُتل است. در واقع کُتل در اینجا به معنای نوعی دسته تعزیه متحرک و سیار است که شخصیت‌ها و وقایع کربلا را شبیه‌سازی می‌کند.در شهرضا کُتل با نام هیأت کاروان حسینی نیز نامیده می‌شود که در روزهای عاشورا و سوم شهادت شهدای کربلا به اجرای مراسم می‌پردازند.عزاداری هیات زنجیرزن در امامزاده شاهرضا
۲۹ MB
هیأت زنجیرزنسال 1285 شش نفر از شهرضا به کربلا می روند و آنجا هیأت زنجیرزن می‌بینند و تصمیم می گیرند در شهرضا هیأت زنجیرزن راه بیندازند اما زنجیر نداشتند. آن‌ها ترکه انار را به تکه‌های کوچک تقسیم و وسط آن را خالی کرده و دانه‌های زنجیر چوبی درست می کنند و با زنجیر چوبی عزاداری می‌کنند. سال دوم 13 نفر و سال سوم 26 نفر می‌شوند. سال سوم یک نفر از کربلا 20 زنجیر آورده و به هیأت می‌دهد و این 26 نفر به امامزاده شاهرضا(ع) رفته با فاصله دور حوض بزرگ وسط صحن می‌ایستند و عزاداری می‌کنند تا یک صف تشکیل شود. در حال حاضر جمعیت زیادی از مردم شهرضا در هیأت زنجیرزن هستند به شکلی که به دلیل جمعیت زیاد این هیأت در صبح عاشورا در صحن امامزاده شاهرضا(ع) جا نمی‌شوند. شهرستان شهرضا دارای 136 هیأت مذهبی است. #محرم #عزاداری #هیات‌های‌مذهبی #هیات‌سنگ‌زن #هیات‌زنجیرزن
11:26 - 12 تیر 1404