دست، خاک، چرخ؛ سنتی که هنوز بر مدار زندگی می‌چرخد
شهرضا شهر ملی سفال و سرامیک است. سفال این شهرستان با بیش از هزار سال قدمت، همچنان بر مدار چرخ زندگی خیلی‌ها می‌چرخد. در خانواده بهاری حدود ۲۰۰ سال است که چرخ سفالگری چرخ زندگی را می‌چرخاند.
به گزارش خبرگزاری فارس از شهرضا: شهرضا شهر کهن سفال و سرامیک است، صنایع دستی خاص شهرضا، سفال است و ویژگی‌های خاصی دارد که آن را از سفال و لعاب بقیه سرزمین ها متمایز می‌کند. شهرضا از گذشته‌های دور در سفالگری و سرامیک‌سازی درسطح کشور از منزلتی خاص برخوردار بوده و به گفته کارشناسان اهل فن، سفالگری در این دیار به حدود هزار سال پیش و سرامیک با ۴۰ سال قدمت هنوز از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است.در شهرضا، سفالگران با دو نوع خاک کار می‌کنند. یکی خاک رس که متعلق به خود منطقه است و دیگر خاک سفید که از نقاط دیگر تأمین می‌شود. در شهرضا آثار متنوعی از قبیل کاسه و بشقاب، سرویس چای‌خوری، گلدان، زیر‌سیگاری، شعمدان، لیوان می‌سازند. سفال‌های این منطقه بیشتر به صورت منقوش عرضه می‌شود و نقاشی‌های آنها به چند شکل گوناگون است.در برخی از انواع لعاب‌هایی که در سایر شهرها تولید می‌شود، موادی همچون سرب یافت شده که سرطان‌زا است، اما لعاب شهرضا عاری از این ایراد است، به همین دلیل است که فرمول ساخت این لعاب، همچون سری نهان، تنها در اختیار تعداد اندکی از هنرمندان این دیار بوده که سینه به سینه از پدران خود یافته‌اند.سفالگری یک شغل اجدادیمحمدحسین بهاری، کارشناسی ارشد مواد و سرامیک دارد و بین علمی که آموخته و صنعت و پیشینه خانوادگی یک ارتباط جالب برقرار کرده است.وی که از استادکاران رشته سفال است درباره سفال می‌گوید، قدمت استفاده از خاک سفید در شهرضا به دوره صفوی بر می‌گردد. در خانواده بهاری حدود ۲۰۰ سال است که چرخ سفالگری چرخ زندگی را می‌چرخاند. از زمان پدر بزرگ پدربزرگم سفال در خانواده ما وجود داشته است.
۶ MB
تغییراتی که این شغل نسبت به سال‌های قبل داشته است پودر مکانیزه است که به کارگاه می‌آید و دستگاه‌هایی که روز به روز روند تولید سفال را حرفه‌ای‌تر کرده‌اند.می‌گوید انجام کار در این کارگاه به دو شکل است. یا با چرخ سفالگری یا استفاده از قالب به شکل ریخته‌گری دوغابی که از این روش کاشی و سرامیک هم می‌سازند.بهاری با اشاره به فرآیند کار می‌گوید: ابتدا خاک در دستگاه خمیرگیری مخلوط شده و ورز داده می‌شود و بعد در دستگاه چرخکاری می‌شود و می‌ماند تا یک شبانه روز که برچیده و رطوبتش گرفته شود، بعد از پشت تراش می‌خورد تا سبک شود و ظریف و صیقل پیدا کند، خشک که شد می‌رود برای مرحله اول پخت.وی ادامه می‌دهد: کوزه‌ها را ۸-۹ ساعت درکوره می‌پزند و بعد یک شبانه روز به آن استراحت می‌دهند تا خنک شود، بعد با قلم مو و رنگ‌های معدنی و شیمیایی رنگ‌آمیزی می‌کنند.لعاب سفید یا آبی؟ مسأله این استاگر قرار باشد لعاب آبی بر روی سفال اجرا شود فقط سیاه قلم زیر آن می‌خورد، اما اگر قرار باشد لعاب سفید روی آن بیاید طراحی هفت رنگ انجام می‌شود.سبز آبی یا آبی سبز- رنگ خاص لعاب شهرضالعاب شهرضا یک رنگ سبز آبی خوبی دارد این برند مخصوص لعاب شهرضا است و بین این لعاب با شهرهای دیگر تمایز می‌دهد.این استادکار رشته سفال درباره منشاء طرح و نقش‌ها معتقد است که ماهی از نقش‌های قدیمی شهرضا است و نشان حیات است و در هنرهای زیادی آثارش پیدا است، از قالی قشقایی گرفته که به ماهی در هم معروف است تا بسیاری دیگر و بازنمایی صورت فلکی حوت است.
شهرضا یکی از مراکز عمده تولید سفال در کشور استمحمدحسین شبانی، رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شهرضا به خبرنگار فارس در این باره گفت: شهرستان شهرضا یکی از مراکز عمده تولید سفال در کشور است و بیش از 70 درصد از خاک زمین‌های این شهرستان برای سفالگری مناسب است.وی با بیان اینکه سابقه این هنر به دوران صفویه باز می‌گردد، افزود: وجود گل رس فراوان، درآمد اقتصادی برای رفع نیاز مردم، قرار گرفتن بر سر راه ارتباطی شیراز و وجود هنرمندان با ذوق و زبردست در این شهرستان از علل رونق این هنر در شهرضا است.شبانی نقش گل و بوته و ماهی را از نقوش ویژه سفالگران شهرضا دانست و گفت: این شهرستان در سال گذشته عنوان شهر ملی سفال را به خود اختصاص داد.وی با بیان اینکه در بسیاری از موارد هنرمندان به دلیل عدم آگاهی از شیوه‌های صیحح تولید محصول یا بازاریابی، توان رقابت با انواع مشابه خارجی یا داخی را ندارند، بیان کرد: آموزش در محیط‌های کارگاهی و با توجه به موقعیت مکانی و نیازهای بازار، نقش قابل توجهی در رونق این هنر صنعت در شهرضا دارد. فرمول ساخت لعاب سفال و سرامیک شهرضا در جهان منحصربه‌فرد استبه گزارش فارس، سفال و سرامیک شهرضا یکی از برندهای اصلی این محصول در سطح جهان است، تلفیق نقش و نگارهای زیبا جلوه خاصی به سفال شهرضا داده است، فرمول ساخت لعاب سفال و سرامیک شهرضا در جهان بی‌نظیر و بر اساس شیوه‌ای تهیه می‌شود که تنها هنرمندان این دیار از آن آگاه هستند.
حمایت دستگاه‌های اجرایی از هنرمندان یکی از مهم‌ترین ارکان ایجاد رونق در بخش بخش صنایع دستی است و لازم است اقدامات بیشتری برای رونق بیشتر این هنر در شهرستان انجام شود.ایجاد شهرک صنایع دستی و سایت‌های عرضه و فروش سفال و سرامیک شهرضا از جمله راهکارهای مناسب ایجاد رونق در این بخش است، ایجاد بسترهای مناسب عرضه و فروش محصولات ساخت دست هنرمندان سفالگر سبب ارتقای نقش‌ها و شیوه‌های جدید تولید محصول و همچنین کسب بازارهای جدید فروش می‌شود. باید یک اتحاد جمعی برای تزیین نما و منظر شهری با سفال و سرامیک شهرضا ایجاد شود تا با انجام مجموعه‌ای از اینگونه اقدامات مسیر تبدیل شهرضا به عنوان شهر جهانی سفال هموار شود، لازم است المان‌های شهری همسو با اهداف عالی شهرضا برای معرفی سفال شهر و نیز معرفی آن به عنوان شهر ملی سفال طراحی و ساخته شود.#سفال #سرامیک #شهرملی_سفال #نقش‌ماهی #سفالگری
08:50 - 3 بهمن 1403
1 پاسخ