ایل قشقایی؛ پیوند خلیجفارس و اصفهان
عشایر قشقایی با كوچ درازمدت خود خطه اصفهان را به خلیجفارس پیوند میدهند، ایل قشقایی همراه با سنن و شیوههای خاص زندگی، یكی از جاذبههای بینظیر و چشمگیر هستند.
به گزارش خبرگزاری فارس از شهرضا، خانههایشان سیاە چادر، لباس تنشان اصیل و سنتی، موسیقی دلخواهشان صدای طبیعت و آسمان سقف بلند و کوەها نگهبان شبانهروزشان؛ از مدرنیته به دور و به اصالت پایبند!عاشق طبیعت است و با مشقت دمخور! همه عمر خود را در مسیر قشلاق و ییلاق در حرکت است، هرکجا مرتعی سرسبز بود آنجا خانه اوست...به قول اخوان ثالث «بهسان رهنوردانی که در افسانهها گویند، گرفته کولبارِ زادِ ره بر دوش، فشرده چوبدست خیزران در مشت، گهی پرگوی و گه خاموش، در آن مهگون فضای خلوت افسانگیشان راه میپویند. بهسوی سبزهزارانی که نه کس کشته ندروده.» روستاییان و عشایر در تاریخ ایران نقش مهمی در تحولات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی ایفا کردهاند. بر این مبنا، در سال 1393، با درخواست مرکز توسعه روستایی از شورای فرهنگ عمومی به منظور تجلیل از خدمات ارزنده این اقشار، روز ۱۵ مهرماه به عنوان روز روستا و عشایر نامگذاری شد.هرچند، نقش و جایگاه روستاییان و عشایر در تولید، امنیت غذایی، رشد اقتصادی فراتر از این است. طبق آخرین سرشماری عمومی نفوس و مسکن و آخرین سرشماری عشایر کشور، حدود ۲۷.۳ درصد از جمعیت کشور را روستاییان و عشایر تشکیل میدهند. این جمعیت محدودِ کشور مسؤولیت سنگینی در راستای تولید که اصل خودکفایی کشورها است، بر دوش دارند، چنانچه، تولید بیش از ۹۰ درصد از محصولات کشاورزی و غذایی در روستاهای کشور است و ۲۵ درصد از تولیدات گوشت کشور و ۳۵ درصد از صنایعدستی و همچنین بخش عمدهای از تولیدات لبنیات ارگانیک از جمله، روغن، شیر، کشک و دیگر مواد، توسط عشایر تولید میشود.
عشایر قشقایی با كوچ خود خطه اصفهان را به خلیجفارس پیوند میدهند
اگرچه زندگی در مناطق عشایری، با صفا و سادگی بسیاری همراە است، اما مشکلاتی در زندگی آنها وجود دارد که هموارە با آنها کوچ میکند و صدای دلخوریهایشان به هیچکجا نمیرسد.عشایر قشقایی كه با كوچ درازمدت خود خطه اصفهان را به خلیجفارس پیوند میدهند، از مشهورترین ایلات كشور هستند؛ مجموعه ایل قشقایی همراه با سنن و شیوههای خاص زندگی، به تنهایی یكی از جاذبههای بی نظیر و چشمگیر این منطقه است. نحوه معیشت و زیست، الگوی سكونت و باورداشتها، سنتها و آداب و رسوم، طبیعت منحصر به فرد منطقه و سرانجام ویژگی راههای ایلی از جمله جاذبههای دیدنی شیوه زندگی عشایر قشقایی است.ایل قشقایی مانند دیگر ایلها بین سرزمینهای گرمسیر و سردسیر کوچهای سالانه دارند. ییلاق قشقاییها دشت ارژن و میان شیراز، در شمال شرق شیراز از سپیدان تا مرزهای کهگیلویه و از سمت شمال شامل آباده و شهرضا میشود. این منطقه که تا مرز بختیاری تداوم دارد، به سرحد بزرگ شهرت دارد. منطقه قشلاق اولیه قشقاییها در جنوب شرق فارس است که محل قشلاق طوایف شش بلوکی، فارسیمدان، کشکولی کوچک و عمله است. این منطقه از مناطق کمارتفاع جلگهای جهرم، لار و فیروزآباد شروع و تا کنارههای خلیجفارس تداوم مییابد. منطقه قشلاق درهشوریها و شاخههای وابسته به آن از کازرون تا بهبهان و بندر گناوه ادامه دارند.
تولیدات عشایر، ترجمه واقعی از اقتصاد مقاومتی
مجید نادری درهشوری، مدیر اداره امور عشایر شهرضا که خود نیز جزو طوایف قشقایی است، در گفتوگو با خبرنگار فارس میگوید: عشایر استان اصفهان شامل ایل قشقایی با تعداد بیش از ۵ هزار و ۵۰۰ خانوار در شهرستانهای سمیرم، شهرضا و دهاقان و ایل بختیاری نزدیک به ۵ هزار خانوار در شهرستانهای فریدونشهر، چادگان و فریدن و ایل عرب بیش از هزار و ۵۰۰ خانوار در شهرستان جرقویه مستقر هستند. وی ادامه داد: قشلاقهای ایل بختیاری خوزستان و بهبهان، ایل قشقایی فارس، بوشهر و کهگیلویه و ایل عرب جرقویه و ییلاق را سمیرم، دهاقان، شهرضا، فریدونشهر و بروجن و آباده مستقر هستند. نادری بیان کرد: شغل عشایر علاوه بر دامداری، تولید عسل، لبنیات، صنایعدستی، گیاهان دارویی، تولیدات باغی و زراعی است که به صورت ارگانیک تهیه میشود.مدیر اداره امور عشایر شهرضا با اشاره به تولیدات صنایعدستی عشایر گفت: تولید صنایعدستی عشایر شامل قالی، قالیچه، گبه، گلیم، جاجیم، ورنی، چادر، خورجین، توبره و کلاه و دستکش و ۵ هزار و ۷۰۰ متر مربع است. وی با بیان اینکه تولیدات لبنیات شیر، ماست، کشک، پنیر، دوغ و روغن حیوانی بیش از ۷۰۰ تن است، تصریح کرد: بهترین روغن حیوانی از محصولات عشایر قشقایی است که در بازار استان، شهرستان و کشور و بعضاً به اسم جاهای دیگر به فروش میرسد. نادری ادامه داد: تولیدات زراعی، گیاهی و گیاهان دارویی عشایر ۳ هزار تن، تولیدات باغی شامل هلو، سیب، گردو و بادام ۱۵ هزار تن، عسل و فرآوردههای آن ۱۳۰ تن است. زندگی عشایرنشینی اگرچه رنجهایی هم برای اهالی به همراه دارد اما زیباییهای زیادی هم دارد، در زندگی عشایری خبری از یخچال نیست اینجا برای خنک کردن آب و تبدیل ماست به دوغ و کره از مشک استفاده میشود.
زندگی عشایر در همین رفت و آمدها خلاصه شده است
در زندگی عشایری خانوادهها همه روزهای سال در پناه سیاه چادرهایی که با دست اهالی تولید میشود روزگار میگذرانند.اینجا چای درست کردن با آتش هم طعم و مزهای دیگر دارد. نان محلی عشایر از طعم و ویژگی خاصی برخودار است.صبح زود با طلوع آفتاب، صدای خروسها، بزها و گوسفندان عشایر از خواب بیدار میشوند تا هوای پاک محله عشایری را نفس بکشند.یکی از همین صبحها، نیسانهای آبی میآیند و بار و بنه عشایر را میچینند روی هم و راهی جاده میشوند. پشت سرشان هم رمهدارها رمهها را هی میکنند و راه دامنهها را پیش میگیرند؛ جایی که آفتاب، گرمتر میتابد و بهتر میشود سرمای زمستان را تاب آورد.زندگی عشایر در همین رفت و آمدها خلاصه شده است؛ در همین گذرها...اگرچه زندگی در مناطق عشایری به دلیل همنشینی با طبیعت، سادگی و همدلی، همواره دارای حلاوتهای خاصی برای کوچ نشینان بوده اما وجود برخی کاستیها، کمبودها و مشکلات این جلوههای زیبا را کم رنگ کرده است. تحمل مشقتهای این زندگی فقط از عهده شیرزنان و غیورمردان عشایر بر میآید که با تحمل تمام کمبودها در راستای رونق تولید تلاش میکنند.#عشایر #روزروستاوعشایر #کوچ #قشلاق #ییلاق #سیاهچادر 08:45 - 15 مهر 1403