مذاکرات اسلام آباد ؛ رسانه، یک نمونه، چرا مرجعیت نداریم
برای ایرانی ها و شاید هم بسیاری در دیگر کشورها، تنها یک عبارت کلیدی از ابتدا تا به انتهای مذاکرات روز شنبه ٢٢ فروردین ماه ١۴٠۵ هیات های ایران، آمریکا با میانجیگری پاکستان اهمیت داشت و دنبال آن بودند : مذاکره نتیجه داشت، یا نه؟از ابتدای روز و در ادامه همان روال و روند روز قبل، رسانه های ایرانی که بیش از ١٠ نفر با عنوان «رسانه» به اسلام آباد رفته بودند، مشغول حاشیه هایی مانند کی آمد و کی رفت، کی چه لباسی پوشیده، و مثل اینها شدند و متن فراموش شد.
روز شنبه از جهات بسیار یک فرصت تاریخی برای کار رسانه ای و جلب و جذب مخاطبان و کنار کشیدن آنها از مقابل رسانه های آن وری، و اقناع مخاطب ایرانی بود که چرا ایران تا به این حد بر مواضع خود اصرار دارد؟ وقت آن بود با تحلیل حرفهای، دقیق و کارشناسانه و متقن به مخاطب توضیح داده شود؛ آیا ایران با ابزارها و موقعیت های بهره مند از آن در حوزه های ژئوپولتیک، ژئواکونومیک و بسیار امتیازهای دیگر برای نمونه مدیریت بر تنگه هرمز قادر است که شرایط خود را به آمریکا تحمیل کند! و در مقابل آمریکا با هژمونی نظامی ، فناوری های نوین در خدمت جنگ، موقعیت در سازمانهای بینالمللی و اشراف هایی از جمله در حوزه اطلاعات و امنیت و اقتصاد قادر است و می تواند خواسته های خود را به ایران دیکته کند ، و تحلیل شود چگونه باید در این موقعیت بی نهایت حساس از پیچ و خم و بن بست های سیاسی و نظامی گذشت! و توقعات را تنظیم کرد.
وقت و فرصت گذشت! هیچ خبرنگار ایرانی پا جلو نگذاشت و از هیات آمریکایی و چه بهتر جی دی ونس معاون رئیس جمهوری آمریکا نخواست مصاحبه ای را بپذیرد و پاسخگوی سوالاتی باشد که شاید دَری را به روی مصالحه بگشاید.یادمان باشد در دوران جنگ سرد و در ماجرای «خلیج خوک ها» یک خبرنگار/بازرگان آمریکایی بود که در قالب مصاحبه ای نظرات رهبران شوروی را به طرفهای آمریکایی منتقل کرد و نهایت امر دو ابر قدرت در یک قدمی جنگ ، سلاح های هسته ای را از روبروی هم کنار کشیدند. شاید بگویند که آمریکاییها قبول نمی کردند مصاحبه کنند ! چه بهتر خود این سوژه ای به مراتب قوی تر از اصل مصاحبه می شد و می شد مثلاً با استناد به متمم های قانون اساسی آمریکا، موضوع نقض آزادی رسانه ها و آزادی های مدنی دیگر در آمریکا را مطرح کرد. در حالی که کارشناسان! مقیم سازمان صدا و سیما تمام روز روی یک نظر واحد دور می زدند، خبرنگاران اعزامی مشغول پوشش این سوژه بودند که چرا فرمانده ارتش پاکستان در استقبال از هیات ایرانی لباس نظامی به تن داشت اما از معاون رئیس جمهوری آمریکا با لباس شخصی پیشباز کرد! و یکی از رسانه های اصلی نوشت؛ تا که به آمریکا پیام بدهد، پُشت ایران هستیم! فرمانده ارتش در پاکستان از نظر سلسله مراتب قدرت نه سیاسی! قدرتمند ترین فرد در پاکستان است. او فقط با اشاره گوشه چشم قادر است نخست وزیر و رئیس جمهوری را با یک کودتا و یا یک حرکت سیاسی هدایت شده کنار بگذارد.تاریخ پاکستان گواه این سخن است.
همان زمان که رسانه های ایرانی به این حاشیه ها می پرداختند، خبر مهم این بود که ارتش پاکستان هواپیماهای جنگی و پشتیبانی و شمار زیادی نیرو در پایگاه هوایی شاهزاده سلطان (Prince Sultan Air Base) در شهر الخرج، استان شرقی عربستان سعودی مستقر کرد. (١) معنا و مفهوم و پیام این عمل روشن است، اسلام آباد هسته ای! اگر امنیت عربستان سعودی به خطر بیفتد، به حمایت از آن برخواهد خاست و روح توافق نظامی سال گذشته میان دو کشور همین است. به بیانی دیگر' اگر جنگی دوباره در خلیج فارس در بگیرد، پاکستان که روابط بسیار نزدیکی هم با آمریکا دارد و چشم پوشی های واشنگتن در رقابتهای فرامنطقهای برای تنظیم روابط در دهه ١٩٩٠ میلادی به اسلام آباد امکان هسته ای شدن داد، از عربستان حمایت خواهد کرد." اگر چه نزد مردم پاکستان، ایران بیشتر مقبول است. عربستان در طول تاریخ خود همواره حمایت اسلام آباد را با کمک های سخاوتمندانه به اقتصاد آغشته به فساد و نظامی گری پاکستان داشته است.
رسانه های ما مهارت رسانه ای ندارند. نگاه آنها از عمق تخصصی بی بهره است.استقلال عمل و فکر و تحلیل و اجتهاد ندارند. رسانه های ما بنگاههای دولتی و شبه دولتی اند که به تک صدایی در جهان چندین صدا عادت ندارند.ما رسانه ای ها کارمندیم و حتی برای یک کار رسانه ای ساده و معمول که البته مذاکرات اسلام آباد در اهمیت جای خود دارد، پیوست رسانه ای نداریم و گوش مان و دستمان به فرمانی است که بدهند. در نگاه مدیران کشور اینترنت یک تهدید است نه یک ابزار! دو خبری که در ادامه، محورهای اصلی آنها را ذکر می کنم، گواه روشنی است که چرا در مصاف رسانه ای بازنده ایم. محورهای آن دو خبر : "تیتر خبر اول" - منبع صدا و سیما ، خبرگزاری جماران و... *سخنگوی وزارت خارجه: در مورد یکسری از موضوعات به تفاهم رسیدیم "اما در متن خبر: "🔹 در مورد ۲-۳ موضوع مهم دیدگاهها فاصله داشت و نهایتاً گفتوگوها منجر به توافق نشد.( در عنوان خبر که قاعدتاً باید برجسته ترین نکته آن باشد، از تفاهم سخن گفته شده است و در متن ، از شکست مذاکرات )🔹 بعضی از موضوعات جدید مثل موضوع تنگه هرمز در این مذاکرات اضافه شد و این هرکدام پیچیدگی خود را دارد.🔶 موضوع تنگه هرمز و مدیریت ایران بر ترافیک کشتیرانی از ابتدا جزء شرایط ایران بود و هیات ایرانی بارها گفته بود با تایید و پذیرش خواسته های ایران از جمله مدیریت تنگه هرمز راهی اسلام آباد شد! "خبر دوم منبع خبرگزاری های جهانی در سه، چهار خط: "معاون ترامپ: ایرانیها شروط ما را نپذیرفتند؛ ما به توافق نرسیدهایمجی دی ونس : ما در حالی به آمریکا باز میگردیم که توافقی حاصل نشده است... آنها ترجیح دادند شرایط ما را نپذیرند.
١- پایگاه هوایی شاهزاده سلطان (Prince Sultan Air Base) در شهر الخرج، استان شرقی عربستان سعودی قرار دارد و بهعنوان مهمترین پایگاه مشترک عربستان سعودی و ایالات‑متحده در منطقه شناخته میشود. در جنگ ۴٠ روزه ، ایران بارها با موشک و پهپاد به این پایگاه حمله کرد. پایگاه شاهزاده سلطان شامل بیش از ۱۱۵ ساختمان، ۲۳ آشیانه هوایی و سه دروازهٔ اصلی است و برای مستقر کردن هواپیماهای جنگی ، نقل و انتقال نیرو و ذخیرهسازی سوخت طراحی شده است.ظرفیت عملیاتی پایگاه : تقریباً ۳۵۰ هواپیما (شامل F‑15، F‑22 و F‑35).است. به قلم؛دکتر رئوف پیشداراستاد دانشگاه وروزنامه نگار#رسانه#مذاکرات #ضعفرسانه #ایران #آمریکا #پاکستان #دونالدترامپ #قالیباف #عراقچی #جنگ_رمضان #لبنان #تنگه_هرمز #تنگسیری #آتشبس #حزبالله_لبنان 13:04 - 23 فروردین 1405