وضعیت آب در این شهر هرروز بحرانیتر میشود!
خشکسالی و افت سطح آبهای زیرزمینی، دشت قوچان را در شرایطی نگرانکننده قرار داده است هرچند انسداد ۲۲۰ حلقه چاه غیرمجاز در سال گذشته رکورد جدیدی در حفاظت از منابع آب بوده اما وجود چند هزار چاه غیرمجاز همچنان بزرگترین تهدید پیش روی آبخوان این شهرستان محسوب میشود.
خبرگزاری فارس - قوچان: امروز مهمترین سرمایه آب است سرمایهای که سالها خشکسالی، کاهش بارندگی، افزایش برداشتها و حفر چاههای غیرمجاز آن را در معرض تهدید جدی قرار داده است.بر اساس اعلام کارشناسان و متخصصان حوزه آب، یکی از اصلیترین عوامل افت سطح آبهای زیرزمینی در کنار خشکسالی برداشتهای غیرمجاز از منابع آبی است اقدامی که نهتنها حقوق بهرهبرداران قانونی را تضییع میکند بلکه آینده کشاورزی، صنعت و حتی سکونت در منطقه را با مخاطره روبهرو میسازد.در چنین شرایطی برخورد با چاههای غیرمجاز به یکی از مهمترین مأموریتهای متولیان حوزه آب تبدیل شده است مأموریتی که علاوه بر اقدامات فنی و اجرایی نیازمند همراهی دستگاه قضایی، نیروی انتظامی، شرکت برق و البته مشارکت عمومی مردم و کشاورزان است.طی سالهای اخیر روند انسداد چاههای غیرمجاز در قوچان با جدیت دنبال شده اما آمارهای جدید نشان میدهد این روند در سال گذشته شتاب بیشتری گرفته است.ورود جدی وزارت نیرو و شرکت برق به پرونده چاههای غیرمجازمدیر امور منابع آب قوچان در گفتوگو با خبرنگار فارس با اشاره به برخورد با برداشتهای غیرمجاز آب، اظهار کرد: در سال ۱۴۰۳ تعداد ۱۸۱ حلقه چاه غیرمجاز در این شهرستان مسدود شد که این اقدام از برداشت حدود دو میلیون و ۷۵۰ هزار مترمکعب آب از آبخوان دشت قوچان جلوگیری کرد.حمیرا شامکوئیان افزود: این رقم در سال گذشته به ۲۲۰ حلقه چاه غیرمجاز افزایشیافته و همین امر موجب شد تا از برداشت حدود سه میلیون و ۳۴۰ هزار مترمکعب آب جلوگیری به عمل آید که نشاندهنده رشد قابلتوجه اقدامات حفاظتی در حوزه آب است.
وی با اشاره به دشواریهای موجود در مسیر اجرای مأموریت مبارزه و برخورد با چاههای غیرمجاز گفت: با وجود برخی شرایط خاص و محدودیتهایی که در سال گذشته وجود داشت و گاهی موجب دشوارتر شدن اجرای عملیات میشد تلاش شد نسبت به تعهدی که در قبال کشاورزان مجاز و حفظ منابع آبی وجود دارد کوتاهی صورت نگیرد.مدیر امور منابع آب قوچان یکی از مهمترین اقدامات سال جاری را اجرای طرح ملی قطع برق چاههای غیرمجاز عنوان و بیان کرد: بر اساس ابلاغ مشترک وزارت نیرو و شرکت توانیر تمامی ادارات امور آب و شرکتهای توزیع برق موظف شدهاند نسبت به شناسایی و قطع برق چاههای غیرمجازی که از شبکه برق استفاده میکنند اقدامات لازم را انجام دهند.شامکوئیان با تأکید بر اینکه فهرست این چاهها در اختیار دستگاههای اجرایی قرار گرفته و این موضوع بهصورت ویژه در حال پیگیری است، تصریح کرد: درگذشته فرایند همکاری برای قطع برق چاههای غیرمجاز زمانبر و دشوار بود و نیاز به برگزاری جلسات متعدد و هماهنگیهای فراوان داشت اما با ابلاغیه جدید اقدامات بسیار روانتر و مؤثرتر شده است.وی یادآور شد: متأسفانه همچنان تعداد چاههای غیرمجاز در قوچان بسیار بالاست و برآوردها از وجود چند هزار حلقه چاه غیرمجاز حکایت دارد موضوعی که در شرایط خشکسالی نگرانیها را دوچندان کرده است.خسارتهای میلیاردی در انتظار متخلفان
مدیر امور منابع آب قوچان با اشاره به اینکه درگذشته پس از انسداد چاه پرونده عملاً مختومه میشد و در برخی موارد شاهد بازگشایی مجدد چاهها بودیم، افزود: اکنون موضوع محاسبه خسارت وارده به آبخوانها بهصورت جدی در دستور کار قرار گرفته است بهطوریکه تمامی چاههایی که در سالهای گذشته مسدود شدهاند مشمول محاسبه خسارت شده و پروندههای مربوطه از طریق مراجع قضایی در حال پیگیری است.شامکوئیان با بیان اینکه میزان خسارت بر اساس مدتزمان بهرهبرداری، حجم برداشت و نوع مصرف تعیین میشود، خاطرنشان کرد: رقم خسارتها بسیار متغیر است از چند صد میلیون تومان تا چندین میلیارد تومان و حتی در یکی از پروندهها رقمی در حدود ۱۰ میلیارد تومان برای جبران خسارت وارده به آبخوان تعیین شده است.افت سالانه ۶۴ سانتیمتری آبخوان دشت قوچانوی درباره پیامدهای برداشت غیرمجاز از منابع آب زیرزمینی نیز هشدار داد و گفت: نتایج اندازهگیریهای انجام شده در چاههای پیزومتری نشان میدهد آبخوان دشت قوچان به طور متوسط سالانه حدود ۶۴ سانتیمتر افت سطح آب را تجربه میکند.مدیر امور منابع آب قوچان با یادآوری اینکه افت مداوم در کنار خشکسالیهای متوالی خسارتهای سنگینی را به منابع آبی منطقه وارد کرده است، تصریح کرد: خشکشدن قنوات یکی از مهمترین پیامدهای این وضعیت است و بسیاری از آنها به دلیل افت سطح آبهای زیرزمینی با کاهش آبدهی یا خشکشدن کامل مواجه شدهاند.
شامکوئیان ادامه داد: کشاورزان دارای چاههای مجاز نیز از این وضعیت آسیب میبینند چراکه از یک سو سطح آب زیرزمینی کاهش مییابد و از سوی دیگر بر اساس ضوابط موجود امکان صدور مجوز کفشکنی برای چاههای کشاورزی بسیار محدود شده است.وی تأکید کرد: ادامه برداشتهای غیرمجاز در نهایت بیشترین آسیب را به بهرهبرداران قانونی وارد میکند و اگر روند کنونی کنترل نشود تبعات آن در سالهای آینده بیش از پیش نمایان خواهد شد.#چاه_غیرمجاز#خشکسالی#وزارت_نیرو#قنات#منابع_آبی 10:21 - 1 تیر 1405