اکونومیست: دستانِ بسته ترامپ در تنگه هرمز
نشریه اکونومیست روز چهارشنبه تأکید کرد که با توجه به تجربه جنگ خلیج فارس و هزینه هنگفت اسکورت نفتکشها در تنگه هرمز، گزینههای دونالد ترامپ برای کاهش قیمت نفت به شدت محدود است.
گروه بینالملل خبرگزاری فارس؛ بازارهای نفت جهان روزهای پرتلاطمی را میگذارند. به گفته اکونومیست، بسیاری نگرانی وضعیت بازار تحت تأثیر جنگ ایران هستند، به ویژه از آنجا که «ترامپ نمیتواند به تنهایی به خصومتها پایان دهد، حتی اگر در این کار جدی باشد»مدیرعامل آرامکوی عربستان، غول نفتی جهان، نسبت به «عواقب فاجعهبار» ادامه جنگ هشدار داده است. آژانس بینالمللی انرژی این هفته برای بحث در مورد اقدامات اضطراری دو جلسه برگزار کرده است. ترامپ میگوید که برای مهار قیمت انرژی «یک نقشه» دارد. اما چه گزینههایی پیش روی او و دیگر رهبران جهان است؟به نوشته این نشریه، وضعیت کنونی تنگه هرمز «ناگهانیترین شوک به عرضه جهانی در تاریخ نفت» است. سال گذشته حدود ۱۴ میلیون بشکه در روز نفت خام، معادل ۱۴ درصد از تولید جهان، به علاوه ۴ میلیون بشکه در روز دیگر از فرآوردههای نفتی تصفیه شده، از این آبراه عبور میکردند. بخشی از آن را میتوان از طریق خطوط لوله در عربستان سعودی و امارات متحده عربی تغییر مسیر داد، اما این امر همچنان حدود ۱۵ میلیون بشکه در روز نفت و فرآوردهها را در خلیج فارس محبوس میکند.برای کاهش کمبودی در این مقیاس، دولتها میتوانند سه کار را امتحان کنند: افزایش تردد در هرمز، آزادسازی ذخایر راهبردی، یا تأمین نفت خام از مکانهای دیگر. اما این گزینهها محدودیتهایی دارند و همه آنها با خطراتی همراه هستند.
برخی از اسکورت نظامی کشتیها صحبت میکنند. بین جولای ۱۹۸۷ و سپتامبر ۱۹۸۸، در خلال جنگ بین عراق و ایران، آمریکا دهها فروند نفتکش کویتی را با پرچم خود ثبت کرد و با کمک بیش از ۳۰ ناو جنگی از طریق هرمز اسکورت نمود. اما کاروانها در آن تاریخ به طور متوسط حدود یک بار در هفته حرکت میکردند، معمولاً شامل چندین کشتی جنگی و دو یا سه نفتکش بودند. این یعنی در عمل، یک بار حرکت چنین کاروانی در هفته کمک چندانی به بازگشت به تردد سطح پیش از جنگ، یعنی بیش از ۵۰ نفتکش در روز، نخواهد کرد. با این سرعت، دو سال و نیم طول میکشد تا تمام ۳۲۰ کشتی که در حال حاضر در خلیج فارس سرگردان هستند از آنجا خارج شوند. حتی با از سرگیری سهچهارم ترددهای هرمز نیز همچنان از رسیدن نزدیک به ۴ میلیون بشکه در روز نفت به بازارهای جهانی جلوگیری میشود. این میزان بسیار بیشتر از چیزی است که تحلیلگران پس از حمله روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، نگران از دست رفتنش بودند، جنگی که به شوکی منجر شد که قیمت نفت برنت را به ۱۲۸ دلار در هر بشکه رساند.جف کری از شرکت سرمایهگذاری خصوصی کارلایل میگوید که هزینه یک بار اسکورت از ارزش محمولهای که قرار است محافظت کند بیشتر خواهد بود. هر کشتی که تلاش کند از نفتکشها محافظت کند، خود نیز به هدف تبدیل خواهد شد. هیچ اسکورتی کاملاً غیرقابل نفوذ نخواهد بود، مخصوصاً در روزهایی که پهپادهای ایران به سفارتخانههای به شدت محافظت شده آمریکا در اقصینقاط منطقه رسیدهاند.از سوی دیگر، جان تامپسون از شرکت امنیت دریایی آمبری خاطرنشان میکند که در صورت وقوع هرگونه حادثه، یک نشت عظیم نفت از یک برخورد واحد میتواند ماهها مانع تردد شود.
راه مطمئنتر برای مهار قیمتها، آزادسازی ذخایر راهبردی توسط واردکنندگان نفت است. کشورها در مذاکرات میزبان آژانس بینالمللی انرژی که پس از اولین تحریم نفتی اعراب در سال ۱۹۷۴ برای همین منظور تأسیس شد، این گزینه را بررسی کردهاند.ذخایر اضطراری ترکیبی اعضای آژانس بینالمللی انرژی حدود ۱.۲ میلیارد بشکه است. دولتها میتوانند ۶۰۰ میلیون بشکه دیگر از موجودی صنایع را نیز تصرف کنند. همه اینها برای پوشش ۱۴۰ روز از کل واردات خالص آنها کافی است. از زمان تأسیس آژانس بینالمللی انرژی، پنج بار آزادسازی جمعی صورت گرفته است، از جمله دو بار در سال ۲۰۲۲ برای مقابله با شوک ناشی از جنگ اوکراین.با این حال، بسیاری از ذخایر را نمیتوان تا آخرین قطره تخلیه کرد؛ آمریکا باید حداقل ۱۵۰ تا ۱۶۰ میلیون بشکه (۳۵-۴۰ درصد از سطوح فعلی) را برای حفظ پایداری حفرههای زمینشناختی که به عنوان انبار عمل میکنند، نگه دارد.همچنین، آزادسازیها فوری نیستند. در آمریکا، پس از صدور فرمان ریاست جمهوری برای آزادسازی، ابتدا باید قراردادها منعقد شود؛ حدود دو هفته طول میکشد تا تحویلها آغاز شود. به دلیل ظرفیت خط لوله و محدودیتهای دیگر، ذخایر تنها به تدریج قابل برداشت هستند. برداشتهای آژانس بینالمللی انرژی هرگز از ۱.۳ میلیون بشکه در روز فراتر نرفته است. مارتین راتس از بانک مورگان استنلی محاسبه کرده است که اگر تمام کشورهای عضو آژانس بینالمللی انرژی ذخایر راهبردی خود را با حداکثر نرخ ممکن آزاد کنند، حداکثر میتوانند ۳ میلیون بشکه در روز به عرضه جهانی اضافه کنند.
گزینه دیگر، تعیین تأمینکننده جایگزین مانند روسیه است. با این حال، راهحل روسی نیز محدودیتهایی دارد. صنعت انرژی روسیه به دلیل تحریمها و ناتوانی در تهیه قطعات یدکی و تخصص، نمیتواند به راحتی تولید را افزایش دهد. بنابراین هر خریدار بالقوه برای تعداد محدودی بشکه رقابت خواهد کرد. آمریکا نیز یک گزینه جایگزین است که به دلیل هزینه استخراج نفت، محدودیتهای خاص خود را دارد.بنابراین، اگر جنگ ایران و آمریکا و رژیم صهیونیستی پایان نیابد، بهترین سناریوی ممکن از آزادسازی ذخایر واقعبینانه، تأمین نفت خام از روسیه و حتی فروش نفت آمریکا، کمی بیش از ۴ میلیون بشکه در روز است.
این مقدار کمتر از یکسوم کمبود ناشی از وضعیت کنونی تنگه هرمز است و همچنین، هفتهها طول میکشد تا محقق شود. در این فاصله، تولیدکنندگان بیشتری در خلیج فارس فضای ذخیرهسازی برای نفت سرگردان خود را پُر خواهند کرد. عراق و کویت هماکنون در حال تعطیل کردن چاهها هستند؛ امارات و عربستان سعودی نیز ظاهراً تولید را کاهش میدهند. ظرف سه هفته، کاهش ترکیبی میتواند به نزدیک ۱۰ میلیون بشکه در روز برسد، حدود ۱۰٪ از تولید جهانی. یک مهندس سابق یک پروژه کویتی میگوید که حتی پس از تأمین امنیت تنگه هرمز، بازگرداندن میدانهای نفتی تعطیل شده به ظرفیت کامل بین دو تا شش هفته طول میکشد. شرکت مشاوره وود مکنزی هشدار میدهد اگر اختلالات ادامه یابد، برنت ممکن است به ۱۵۰ دلار در هر بشکه برسد.#ایران #آمریکا #تنگه_هرمز#نفت#ترامپ#جنگ با دنبال کردن صفحه بینالملل فارس در جریان آخرین تحولات جهان قرار گیرید. 18:20 - 20 اسفند 1404