رشد قیمت مسکن جلوتر از مالیات بر نقل‌وانتقال املاک
یک تحلیل از روند مالیات بر نقل‌وانتقال املاک در ایران نشان می‌دهد که علی‌رغم افزایش قابل توجه قیمت مسکن طی سال‌های ۱۳۸۱ تا ۱۴۰۳، میزان مالیات وصولی هنوز از جهش قیمت‌ها عقب‌تر مانده است. این موضوع حاکی از فاصله قابل توجه بین ارزش معاملاتی که ملاک مالیات است و قیمت واقعی بازار است.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ تصاویر و نمودارهای منتشر شده روند مالیات بر نقل‌وانتقال املاک را در مقایسه با متوسط قیمت مسکن از سال ۱۳۸۱ تا پیش‌بینی سال ۱۴۰۳ نشان می‌دهند. محور افقی نمودار سال‌ها و محور عمودی دوگانه، میزان مالیات وصول شده (هزار میلیارد تومان) و متوسط قیمت مسکن (میلیون تومان بر متر مربع) را نمایش می‌دهد.در دوره ۱۳۸۱ تا ۱۳۹۴، نوسانات شدیدی در درآمد مالیاتی دیده می‌شود که با رکود و رونق بازار مسکن همزمان بوده است.اصلاحات قانونی پس از سال ۱۳۹۵، شامل ماده ۶۴ قانون مالیات‌های مستقیم و راه‌اندازی سامانه قیمت‌گذاری املاک، موجب شفاف‌تر شدن روند وصول مالیات شد.با این حال، رشد مالیات هنوز با سرعت قیمت مسکن هماهنگ نیست؛ نسبت ارزش معاملاتی به قیمت واقعی مسکن از ۲٪ در سال ۱۳۹۵ به ۱۸٪ در سال ۱۴۰۳ رسیده که نشان‌دهنده فاصله قابل توجه بین مالیات واقعی و پتانسیل درآمدی دولت است.تحلیلگران بر این باورند که این فاصله ناشی از تلاش برای سیستمی کردن وصول مالیات و نزدیک کردن ارزش‌های دفترچه‌ای به قیمت‌های واقعی است، اما کندی به‌روزرسانی ارزش معاملاتی نسبت به رشد سریع مسکن باعث شده درآمد مالیاتی دولت همگام با تورم مسکن افزایش نیابد.پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد که در سال ۱۴۰۳، با وجود کاهش جزئی شیب رشد قیمت مسکن، میزان مالیات وصولی همچنان در سطوح بالا باقی خواهد ماند و شکاف بین ارزش واقعی و ارزش مالیاتی همچنان به عنوان یک چالش مهم ادامه دارد.
تأثیر اصلاحات سال ۱۳۸۰:در سال ۱۳۸۰ دو تغییر عمده در پایه مالیاتی املاک رخ داد؛ کاهش نرخ مالیات از ۴ تا ۸ درصد به ۲ درصد و تغییر مبنای محاسبه از «افزایش ارزش سرقفلی» به «کل ارزش سرقفلی» در زمان فروش.نتیجه این تغییرات کاهش چشمگیر درآمدهای مالیاتی بود، به طوری که در چهار سال پس از اصلاح، درآمدها به حدود یک‌سوم رسید.روند نمودار:۱۳۸۱ تا ۱۳۸۵: کاهش شدید درآمدها از بیش از ۲۰ هزار میلیارد تومان به زیر ۱۰ هزار میلیارد تومان.۱۳۸۶ تا ۱۳۹۸: دوره نوسان و ثبات نسبی بین ۵ تا ۱۲ هزار میلیارد تومان.۱۳۹۹ به بعد: تثبیت درآمدها در پایین‌ترین سطح (حدود ۵ هزار میلیارد تومان).در نتیجه بخشی از درآمدهای مالیاتی به ثبت رسمی معاملات وابسته است. تصویب قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول در سال ۱۴۰۳، انتظار می‌رود موجب افزایش درآمدهای مالیاتی در سال‌های آینده شود.#مسکن#مالیات#نقل_و_انتقال
11:43 - 2 دی 1404