سیستان و بلوچستان، سرزمین ناشناخته ها
سواحل مکران؛ تلاقیِ دریا کوه کویر۹ MB
تعارض منافع، توسعه سواحل مکران را به اسارت گرفت
یک کارشناس اقتصاد توسعه با اشاره به دستورات چهارگانه رئیسجمهور برای توسعه مکران آنها را بدون اولویت خواند و گفت که مدیریت کنونی مکران دارای یک تعارض منافع شدید است.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ مکران کلید توسعه اقتصاد ایران است که در یک دهه اخیر هم از منظر اسناد بالادستی هم به لحاظ توجه رهبر انقلاب مورد تأکید جدی قرار دارد. با وجود این تأکیدات اما روی زمین توسعه قابلتوجهی در این منطقه رخ نداده است. در این راستا اخیراً دومین جلسه بررسی و تحلیل طرحهای توسعه دریا محور با تأکید بر منطقه ساحلی مکران، با حضور رئیسجمهور برگزار و طرح ارائه شده از سوی وزارت راه و شهرسازی در این زمینه و همچنین برخی موانع و چالشهای پیشروی توسعه این منطقه مورد بحث و بررسی قرار گرفت.بر اساس گزارشات منعکس شده از جلسه، مسعود پزشکیان ملزومات رسیدن به نقطه مطلوب در طرحهای توسعه مکران را نیازمند مسئلهشناسی و راهکارهای چگونگی حل این مسائل با هدف ایجاد منطقهای برازنده مردم و کشور عنوان کرده و گفته است که معتقدم طرحهای کلی ارائه شده برای توسعه مکران نیازمند تغییر اساسی بوده و باتوجهبه اینکه این منطقه قرار است بهعنوان الگوی نوین توسعه و قطب اقتصادی و سیاسی کشور معرفی شود، هر طرحی باید متناسب با این چشمانداز ترسیم شود. رئیسجمهور در ادامه با تأکید بر ضرورت لحاظ تناسب ظرفیتها و موقعیت این منطقه با دیگر مناطق توسعهیافته در زنجیره ارزش جهانی، در تدوین طرحهای توسعهای برای آن اظهار داشت: ما مصمم به توسعه مطلوب این منطقه هستیم، چرا که از سیاستهای اولویتدار مصوب رهبری معظم انقلاب و نیاز اساسی کشور است و برای تسریع در روند توسعه آن حتی ممکن است برخی جلسات دولت را در این منطقه برگزار کنیم.
پزشکیان در ادامه «تقویت اقتصادهای بومی منطقه»، «تأمین زیرساختهای لازم در حوزه انرژی با تکیهبر انرژیهای تجدیدپذیر»، «تسریع در تکمیل کریدورهای مواصلاتی منطقه با همکاری شرکای بینالمللی» و «جذب و متمرکز نمودن سرمایهگذاری داخلی و خارجی در مکران» را بهعنوان ۴ راهکار و پیشنهاد مهم و فوری برای شتاببخشی به آمادهسازی زمینههای لازم برای توسعه مکران مطرح کرد و گفت: ضروری است که طراحان و برنامهریزان توسعه مکران حتماً از ظرفیت مشاوران زبده بینالمللی در طراحی نقشه توسعه مکران استفاده نمایند.باوجوداینکه این چهار دستور مورد اقبال فضای رسانهای کشور قرار گرفت اما کارشناسان نظر متفاوتی نسبت به موضع رئیسجمهور دارند. در این راستا بهمنظور بررسی دستورات اخیر مسعود پزشکیان پیرامون مکران به سراغ امیر امیریفر، کارشناس توسعه مکران رفتیم تا ددر رابطه بااین مسئله با وی به گفتوگو بنشینیم.مشروح این گفتوگو به شرح ذیل است:
دستورات رئیسجمهور اولویت توسعه مکران نیستفارس: رئیسجمهور اخیراً دستورات ۴ گانه ای پیرامون توسعه سواحل مکران دادند که مورد توجه رسانهها قرار گرفت، نظر شما پیرامون این دستورات چیست؟امیریفر: اگر به خواهم صریح صحبت کنم، مواردی که رئیسجمهور فرمودند، اولویتهای اول منطقه مکران نیست.مسئول اصلی توسعه مکران درگیر تعارض منافع استفارس: خب از منظر شما اولویتهای توسعه سواحل مکران چیست؟امیریفر: اولویت اول مکران که سالها معضل منطقه بوده است، تعیین تکلیف اداره، حکمروایی و حکمرانی مکران بوده که متأسفانه دولت در این زمینه کوتاهی آشکاری انجام داده است و تا وضعیت این مسئله مشخص نشود، هر رؤیاپردازی که انجام دهیم، نمیتواند برای توسعه مکران کمککننده باشد.در آبان ۱۴۰۳ که در آن قرار داریم سه مورد در بحث اداره مکران مطرح است، اول آنکه هم اکنون مدیریت مکران دارای یک تعارض منافع شدید بهیادگارمانده از دولت سیزدهم است و انتخاب فردی که ذینفع در بخش خصوصی است در جایگاه حکمرانی و دولتی سبب تشدید این تعارض منافع شده است.دوم آنکه بهتبع شلختگی حکمرانی ذکر شده، در حال حاضر تمام پروژههای مکران محدود به پروژههای یک شرکت شده و شرکت مذکور هم تمام پروژههایش را در ساخت یک شهر محدود نموده. متأسفانه آن شهر هم از نگاه کارشناسان شهرسازی، توجیهی در کلان روند توسعه مکران در حال حاضر ندارد.سوم آنکه یک گام روبهجلویی توسط دولت سیزدهم برداشته شده بود و لایحه اساسنامه سازمان برای قواره پیداکردن مسئلهٔ مکران به مجلس فرستاده شد. البته هر چند این اساسنامه دارای اشکالات زیادی بود.
اما دولت چهاردهم بیتوجه به فرصتها و تهدیدهایی که این اساسنامه داشت، آن را استرداد کرده است و میبینیم که در فضای توسعهای کشور هیچ واکنش جدی دررابطهبا این سه اقدام ضد توسعهای که از سمت دولت اعمال شده دیده نمیشود و اگر این روند ادامه پیدا کند، تمام ایدههایی که رئیسجمهور محترم برای توسعه مکران بیان کردند، روند معکوسی را طی خواهند کرد.سپردن توسعه مکران به سازمان برنامه و بودجه خطاستفارس: شما به اقدامات ضد توسعه دولت در تناقض با بیانات رئیسجمهور اشاره کردید، ممکن است مصادیق این کلیات را هم بیان کنید؟امیریفر: علاوه بر موارد ذکر شده در همین رابطه شاهد هستیم که موارد حاشیهای مثل اینکه ساختار توسعه مکران ذیل سازمان برنامه هدایت شود، در حال انجام است، که متاسفانه کارنامه سازمان برنامه نیز در ۱۶ سال گذشته در قبال مکران روشن و مشخص است و امیدی نیست با توجه به این پهنه حساس و استراتژیک در داخل کشور بتواند مسئله مدیریت واحد و یکپارچه را محقق سازد.سازمان برنامه رؤیایی از توسعه را در میپروراند که مدتهای مدید است از آن رویا فاصله گرفته و سر شلوغی های متعدد و موازیکاری های فراوان در کنار بحث پر چالش بودجه، عملاً بضاعت توسعهٔ سازمان را هرز داده است.فارس: اگر شما بخواهید از اولویتهای خود پیرامون مسئله توسعه سواحل مکران صحبت کنید، کدام مسئله را روی میز قرار میدهید؟
امیریفر: از اولویتهای اقدامی دولت پس تعیین تکلیف اداره مکران، برای اینکه این مسئله روی ریل توسعه بیفتد و تا انتهای همین دولت هم به سرانجام برسد، میتوان به مشخصشدن تکلیف هند و مشخصاً اپراتوری هندیها در بندر چابهار توسط دولت و شورایعالی امنیت ملی اشاره کرد. و همچنین تعیین شود که بندر شهید بهشتی چابهار با همین روند قرار است ادامه دهد و یا اینکه دولت طرح جدیدی برای ارائه دارد. مهم است بلاتکلیفی چینی-هندی چابهار یکبار روی زمین با خروجی مشخص تعیین تکلیف شود.در گام بعدی از حیث پروژههای اجرایی اولین پروژهای که دولت باید انجام دهد بحث راهآهن چابهار_زاهدان است که قریب به 15 سال از کلنگزنی آن میگذرد ولی اقدام جدی برای بهرهبرداری از آن انجام نگرفته است که با کمتوجهیهایی که از طرف دولت و مشخصاً وزارت راه و شهرسازی صورتگرفته، این پروژه تبدیل به یک گلوگاه برای منطقه مکران شده است.پروژهٔ بعد بحث فرودگاه چابهار است که بهعنوان گل سرسبد ارتباطات گردشگری و ورود سرمایهگذار میتواند مطرح باشد و اختلاف و تعارض نهادیای که از قدیم بین منطقه آزاد چابهار و نیرو هوایی ارتش در آن منطقه وجود دارد کاملاً قابلحل شدن است و اگر به آن پرداخته نشود علناً نمیتوان درباره توسعه صحبتی کرد.جاده ساحلی مکران اولویت توسعه منطقه استفارس: پروژههای اولویتدار به همین موارد ختم میشود؟
امیریفر: از حیث جامعه بومی و محلی مکران هم میتوان به مسئله جادهٔ ساحلی مکران در حدفاصل کنارک_جاسک اشاره کرد که قریب به 15 همت سرمایه برای ساخت نیاز دارد، برآورد این هزینه امسال توسط شرکت ساخت برای راهاندازی و بهرهبرداری صورتگرفته و با این بودجه سالانه تخصیصی نمیشود امیدی به سامان رسیدن این پروژه داشت که یکی از شاهرگهای اصلی توسعهٔ همگون و همهجانبه خواهد بود.از دیگر مسائل مهم میتوان به مسئله تخصیص قطعی خوراک گاز پتروشیمی نگین مکران در چابهار و در وهله بعدی پتروپالایشگاههای غرب جاسک در منطقه کوه مبارک اشاره کرد که درباره تخصیص آنها از خط هفتم سراسری با وزارت نفت به یک اقدام مشترک نهایی برسند تا بتوانیم توسعه صنعتی را شاهد باشیم و در کنار آن هم احیای مجدد خط لولهٔ گوره به جاسک است که در وضعیت خطیر منطقه خلیجفارس، ما نیاز مبرم به یک پایانه فروش نفت دومی در کنار خارک خواهیم داشت که متأسفانه دولتها نسبت به این مسئله کمتوجهی جدی انجام دادند.
فارس: آیا در توسعه سواحل مکران مسئله اجتماعی نیز وجود دارد؟امیریفر: در کنار تمام این موارد، مسئلهٔ فریز کردن و ممانعت از حاشیهنشینی چابهار است که ما باید بتوانیم یک گام مهم برای مدیریت شهری و اجتماعی این منطقه را داشته باشیم چرا که شهر چابهار با 63 درصد حاشیهنشینی بیشترین آمار حاشیهنشین را در کل کشور به خود اختصاص داده است که باعث ایجاد مشکلات نامطلوب اجتماعی میشود.پیشنهادی به رئیسجمهور برای انداختن مکران روی ریل توسعهلازمه تمام این موارد اراده جدی حاکمیت برای حضور فردی در قواره ملی برای شکلگیری سازمان توسعه مکران است که حتماً بتواند متضمن همراهسازی جامعه بومی مکران باشد. در واقع آن فرد باید بتواند اراده حاکمیت در اینکه بلوچستان جان ایران است را نشان دهد.آن فرد باید بتواند تعامل بیشتری بهصورت فراجناحی و فرادستگاهی با جامعه محلی انجام دهد و همچنین در همین سطح دستگاهها را به اقدام واقعی پیرامون توسعه مکران رهنمون سازد. این اتفاق قطعاً ورود رئیسجمهور را طلب میکند تا بتوانیم مسئله توسعه مکران را محقق کنیم و نام دولت چهاردهم پس از قریب به ۱۶ سال بهعنوان محققکننده رؤیای ایرانی توسعه ثبت گردد ان شاالله. فارس: ممنون از وقتیکه در اختیار فارس قرار دادید.امیریفر: تشکر از شما بابت فرصت این گفتوگو.#مکران#توسعه_مکران#دولت_چهاردهم
17:24 - 21 آبان 1403
3 پاسخ
@Mohallel21 آبان 1403در پاسخ بهخیلی سخت میشه باور کرد که عمدی در کار نباشه،مگر می شود تنها بندر ایران که دسترسی به اقیانوس دارد و اگر به این بندر رسیدگی شود و درست تجهیز شود شک نکنید بنادر امارات تعطیل می شود.عراق بندر فاو را فعال کرده و به فکر پیشبرد منافع اقتصادی خودش خستش اما در کشور ما ایران اقایون به چه دلیل بعد از این هم…نمایش بیشتر