واقعا نوبر است ! در شبکه محلی داخلی ( اسم اینترنت را با ذکر « اینترنت ملی » لکه دار نکنید ) ، حالا اگر هم خبری که خوشایند طرفداران حکومت نباشد هم نمیتوان نشر داد !! فورا پرچم به دستان چون از فلان خبر خوششان نمیآید خبر را به عنوان اطلاعات نادرست پرچم گذاری کرده و تامام ! هرچند خبر هم درست باشد !
شروع مقابله با اخبار جعلی در پیامرسانهای ایرانی
چند روزی است که پیامرسانهای داخلی، مرحله مقابله علنی با اخبار جعلی و نادرست را کلید زدهاند. در گام اول، پیامرسان بله امکان گزارش اخبار نادرست (report) را در کنار سایر گزارشات، امکان پذیر کرده است.برای اجرای تراز و قابل قبول این مقابله، مجموعه ای از ملاحظات جدی وجود دارد که باید به صورت موثر، هدفمند و برنامهریزی شده انجام پذیرد. آنچه الان در پیامرسان بله به اجرا در میآید (طبق عکس پیوست) یک ویترین از خبری است که معلوم نیست چه بوده و صرفا جعلی بودن آن به صورت بزرگ درج شده است.(با حفظ رد پا) در مرحله فعلی گویا صرفا اجرای آزمایشی این طرح برای حساسسازی و آگاهسازی کلید خورده لذا قصد نداریم آنچه هست را نقد کنیم اما حتما باید به یک الگو و راهنما برای پیامرسان برسیم که تابع مجموعه ای از ملاحظات است.
ملاحظه اول: حذف کامل خبر جعلی بدون رد پادر بعضی از اخبار که یا حیثیت و آبروی فردی است یا دارای جنبه های نفرت پراکنی، خشونت یا حقوقی است خبر جعلی باید حذف شود به نحوی که ردی از آن باقی نماند.ملاحظه دوم: پرچمگذاری (warning flag) خبر جعلی برای هشدار و آگاهسازیفلگ یا پرچم گذاری برای غالب مطالب جعلی است که کابر محتوای آن مطلب جعلی را میببیند و سپر شناختی خود را فعال میکند و جویای علت جعلی بودن مطلب است.ملاحظه سوم: ارجاع به راستآزما برای رویت مطلب درستتقویت شبکه راستآزمایان (فکتچکرها) از طریق ارجاع کاربران به آنها و مرجعیتبخشی شکل میگیرد. باید ستون ساختمان راستیآزمایی را بر پایه چهرهها و شخصیتهای راستآزما بنا نهاد.ملاحظه چهارم: توجه به حق انتخاب و رشد کاربردر برخی پلتفرمهای جهانی گرچه پرچم میگذارد و هشدار میدهد اما گزینه ی مشاهده محتوا را با فشردن کلیک، ممکن کرده تا مخاطب احساس محروم شدن نداشته باشد. همین کار به ظاهر کوچک باعث تربیت و رشد کاربر در تعامل با محتواهای جعلی میشود که چرایی را بداند و با ارجاع به صحت سنجیِ انجام شده بتواند، نشانهها و استدلالها را دریابد.آنچه فعلا در پیامرسان بله انجام میشود:۱. حذف محتوا و درج تابلو اطلاعات جعلی به جای مطلب اصلی۲. ارجاع به راستآزما ندارد۳. مخاطب با این سوال مواجه میشود که کدام مطلب، جعلی بوده و چرا؟۴. حق انتخاب از کاربر سلب شده است
آنچه باید انجام شود:۱. امحاء: حذف محتوای جعلی (در موارد نادر) بدون رد پا۲. اخطار: پرچمگذاری محتوای جعلی برای هشدار و آگاهی مخاطب ۳. ارجاع: هدایت کاربر به محتوای درست۴. اعتبار: معتبرسازی چهرهها و راستآزمایان۵. سابقه: ثبت اخبار جعلی منتشره در کانال و هزینهتراشی برای جاعلان خبر و فیکسازی عامدانه۶. زنجیره: پروندهسازی و تجمیع اخبار جعلی به همراه فکتچک (راستیآزمایی) آنها جهت مشاهده و آموزش علاقهمندانجمعبندی:ورود علنی پلتفرمها و پیامرسانهای داخلی به مقابله با اخبار جعلی هر چند دیرهنگام و با تاخیر است اما ستودنی است. یادمان نرود که بزرگترین سونامی اخبار جعلی در ۱۴۰۱ با افکار عمومی و جامعه چه کرد و چه خسارتهای زیانباری از لحاظ سیاسی و اقتصادی به جا گذاشت. آنچه رخ داد اگر در سال های قبل، پیشگیری و سدگذاری میشد قطعا به سونامی ۱۴۰۱ ختم نمیشد. امروز چهار سال از آن سونامی میگذرد و تازه به صورت ناقص و آن هم تنها در یک پیامرسان داخلی وارد مقابله علنی با اخبار جعلی شدیم. امیدواریم اولا جامعیت در سایر پیامرسانها ثانیا ورود موثر با لحاظ تمام شرایط و ملاحظهها و ثالثا به میدان آوردن شبکه فکتچکرها و راستآزمایان مورد توجه باشد. قدرت اجرا و سرعت عمل باعث میشود در ادامه بتوانیم از خسارتها بکاهیم و با سپر فرهنگی و رسانهای در میدان جنگ اقتصادی و سیاسی کمتر آسیب ببینیم.
20:36 - 27 فروردین 1405