غول خفته‌ای که سلامت ایرانیان را می‌بلعد
ایران یازدهمین کشور چاق جهان است و نسل کودک و نوجوان امروز زیر بار سنگین اضافه وزن، مسیر مستقیم به سوی بیماری‌های مهلک را آغاز کرده است.
خبرگزاری فارس؛ لارستان: صدای نفس‌های سنگین مرد میانسالی که برای بالا رفتن از پله‌های ساختمان پزشکان به تقلا افتاده بود، پژواکی از واقعیت تلخی است که این روزها بخش بزرگی از جامعه ما را درگیر کرده است.او که برای کنترل فشار خون و دیابتش مراجعه کرده، با نگرانی به توصیه پزشک در مورد لزوم کاهش وزن گوش می‌دهد.توصیه‌ای که به نظرش دشوارتر از قورت دادن قرص‌هاست.
در گوشه‌ای دیگر از شهر، مادر جوانی نگران اندام کودک خود است که برخلاف تصور رایج، دیگر نه نشانه‌ای از سلامتی، بلکه زنگ خطری برای آینده اوست. پزشک تغذیه به او گفته که شیوع چاقی در کودکان منطقه رو به افزایش است و رژیم غذایی نامناسب و کم‌تحرکی، آینده سلامتی فرزندش را تهدید می‌کند.از منظر سیستم درمانی، بار فزاینده بیماری‌های مرتبط با وزن اضافه، کمرشکن شده و متخصصان بهداشت و درمان با نگرانی از آمارهای رو به رشد سخن می‌گویند. بخش‌های دیابت و قلب، شاهد عوارض خاموش این پدیده هستند.
فارس، هرمزگان و مازندان در صدر جدول چاقی
پزشکان متخصص در کنفرانسی در لارستان هشدار دادند که اضافه وزن نه تنها دیابت و فشار خون می‌آورد، بلکه سایه سنگین سرطان را بر زندگی میلیون‌ها ایرانی گسترانده است.دکتر بهزاد رضایی، فوق تخصص جراحی چاقی و لاپاروسکوپی پیشرفته، یکی از سخنرانان کلیدی در کنفرانس «انواع روش‌های درمانی چاقی» بود که به تشریح وضعیت چاقی در ایران و جهان و همچنین روش‌های درمانی پرداخت. رضایی با اشاره به آمارهای جهانی، وضعیت نگران‌کننده ایران را در زمینه چاقی تشریح کردو گفت: متاسفانه چاقی در کشور عزیزمان ایران و البته در سراسر دنیا، به معضلی جدی بدل شده است و کشور ما رتبه یازدهم چاق‌ترین کشورهای جهان را دارد، شیوع چاقی در منطقه جنوب فارس، هرمزگان و مازندران بسیار بالاست.
نسلِ چاق
یکی از جدی‌ترین هشدارهای دکتر رضایی، مربوط به افزایش چاقی در گروه سنی پایین بود، او تصریح کرد: نگران‌کننده‌ترین مسئله در بحث چاقی، شیوع فزاینده آن در جمعیت کودکان و نوجوانان است که در آینده، مشکلات فراوانی را به همراه خواهد داشت. رضایی به ارتباط مستقیم چاقی با دیابت نوع دو و تاثیر کاهش وزن بر آن اشاره کرد: دیابت نوع دو، از جمله بیماری‌هایی است که به دنبال عدم تحرک و افزایش وزن رخ می‌دهد؛ کاهش وزن، کمک بزرگی به درمان دیابت نوع دو می‌کند. او افزود: به عبارت دیگر، افرادی که در اثر دیابت، دچار عارضه قلبی، از کار افتادن کلیه، زخم پای دیابتی، مشکلات عصبی، آسیب چشمی و... می‌شوند، به راحتی با درمان چاقی، ریشه دیابت نوع دو آن‌ها هم خشک و کل مشکلات‌شان مرتفع می‌شود. دکتر رضایی به بهبود بیماری‌های شایع دیگر با کاهش وزن نیز تاکید داشت: فشار خون بالا و چربی خون با درمان چاقی تا حدود بسیار زیادی درمان می‌شوند و در نتیجه، ریشه بسیاری از مشکلات از بین می‌رود.
چاقی های سرطان آور
تاثیر چاقی بر سیستم هورمونی و باروری بانوان نیز مورد توجه دکتر رضایی قرار گرفت و گفت: گاهی چاقی، سیکل هورمونی را به گونه‌ای مختل می‌کند که بانوان دچار نازایی و همچنین عوارضی برای تخمدان‌ها می‌شود.دکتر رضایی یکی از هشدارهای جدی مرتبط با چاقی را بیان کرد: بنابر مطالعاتی که اخیرا چاپ شده است، ارتباط چاقی با 13 نوع سرطانِ شایع، به اثبات رسیده است.
عامل اصلی چاقی ایرانی‌ها
در مورد علل چاقی در سبک زندگی ایرانی، دکتر رضایی به صراحت کربوهیدرات‌ها را عامل اصلی معرفی کرد: گاهی در فرهنگ عمومی، این باور وجود دارد که روغن، غذاهای پرچرب، کباب، گوشت قرمز و... باعث چاقی می‌شود، اما واقعیت این است که حداقل در سبک زندگی ما ایرانی‌ها، برنج و نان عامل اصلی چاقی هستند.ایشان به معادله ساده‌ای که منجر به افزایش وزن می‌شود نیز اشاره کرد: میزان کالری که به بدن‌مان می‌رسد باید به اندازه‌ای باشد که آن را مصرف کنیم و در بدن‌مان سوخته شود.هر چه مواد کربوهیدرات‌دار همچون برنج، ماکارونی، نان، شیرینی، نوشابه و شربت را کمتر مصرف کنیم، احتمال افزایش وزن کمتر است.
هیچ راه‌حل معجزه‌گونه‌ای برای لاغری وجود ندارد
دکتر رضایی بر لزوم تغییرات اساسی در سبک زندگی برای مقابله با چاقی تاکید کرد: هیچ راه‌حل معجزه‌گونه‌ای برای لاغری وجود ندارد، جراحی و هیچ روش دیگری نمی‌تواند جایگزین ورزش و رژیم غذایی شود، اگر روش زندگی را اصلاح نکنیم، باید بعدا برای سلامتی‌مان هزینه کنیم.وی نقش جراحی را به عنوان یک فرصت برای فرد برای تغییر سبک زندگی دید و گفت: جراحی چاقی فرصتی است که به ما کمک می‌کند سبک زندگی‌مان را عوض کنیم، هیچ مدل جراحی تضمینی که وزن‌مان را در یک محدوده ایده‌آل، بدون رژیم غذایی صحیح و تحرک مناسب حفظ کند، وجود ندارد.
جراحی های چاقی
دکتر رضایی معیارهای پزشکی برای انجام جراحی چاقی را برشمرد: افرادی شامل جراحی چاقی می‌شوند که BMI بالای 35، بدون بیماری زمینه‌ای داشته باشند. همچنین، جراحی چاقی به افرادی که BMI بالای 30، همراه با بیماری‌هایی همچون فشار خون، دیابت نوع دو دارند، نیز توصیه می‌شود. به افرادی که BMI بالای 35 با بیماری‌های زمینه‌ای مرتبط با چاقی، همچون دیابت، فشار خون، میگرن، آسم و... دارند، جراحی چاقی توصیه می‌شود.افرادی که BMI بین 30 تا 35، با بیماری زمینه‌ای دارند، حتما جراحی چاقی هم یکی از گزینه‌ها برای آن‌هاست، اما می‌توان بدون جراحی چاقی هم کارهای دیگری برای کاهش وزن انجام داد
اسلیو شایع‌ترین روش جراحی چاقی در ایران و دنیا
این پزشک جراح به معرفی روش‌های رایج جراحی چاقی پرداخت و گفت: روش‌های جراحی برای کاهش وزن بسیار متنوع هستند، روش‌های استاندارد و پذیرفته‌شده در دنیا شامل «اسلیو» (کوچک کردن معده)، «بای‌پَس» و «مینی بای‌پس» است.دکتر رضایی دلیل شیوع بیشتر جراحی اسلیو را توضیح داد: امروز، جراحی اسلیو شایع‌ترین جراحی چاقی در ایران و دنیاست، چون هم نسبت به سایر جراحی‌ها، ساده‌تر است، عوارض کمتر و برگشت به کار سریع‌تری دارد، دستکاری کمتری در شکم انجام می‌شود و هم سیستم روده‌ای دستکاری نمی‌شود و فقط سایز معده تغییر می‌کند.
وی بر لزوم تصمیم‌گیری تخصصی در انتخاب نوع جراحی تاکید کرد: افرادی که به دنبال جراحی چاقی هستند، انتخاب نوع جراحی را به جراح خود بسپارند، ممکن است روشی که برای یک نفر خوب است، برای دیگری خوب نباشد.بنابراین روش بهتر یا بدتر، قوی‌تر و ضعیف‌تر نداریم، به عنوان نمونه کسی که ریفلاکس دارد، جراحی بای‌پَس، همزمان با اینکه باعث درمان چاقی می‌شود، ریفلاکس وی را هم درمان می‌کند.در مورد روش بوتاکس معده، دکتر رضایی محدودیت‌های آن را چنین برشمرد: بوتاکس معده باعث می‌شود محتویات معده دیرتر به روده تخلیه شود و در نتیجه، دیرتر و کمتر احساس گرسنگی کنیم و این باعث کاهش وزن می‌شود.حُسن این روش این است که برش ندارد، اما عیب آن این است که یک روش موقتی است و وقتی اثرات بوتاکس بعد از 4 تا 6 ماه از بین برود، سایز معده هم به حالت اول برمی‌گردد و در بهترین حالت، باعث کاهش حدود هفت تا هشت درصدی وزن می‌شود، این روش برای افرادی که BMI بیشتر از 40 دارند، اصلا موضوعیت ندارد.
داروهای قاچاق و پیکرتراشی های ظاهر ساز
دکتر رضایی در مورد مصرف داروهای کاهش وزن هشدار داد: داروهای کاهش وزن زنجیره سرد دارند، یعنی اگر زنجیره سرد آن رعایت نشود آن دارو دیگر تاثیری ندارد؛ بنابراین خریدن آن از جاهایی که به صورت قاچاقی توزیع می‌شود، پر خطر است.عمل‌های زیبایی و پیکرتراشی؛ فقط تغییر ظاهر، بدون تاثیر بر سبک زندگی و سلامت داخلیوی تفاوت عمل‌های زیبایی و پیکرتراشی با جراحی‌های درمانی چاقی را مشخص کرد: عمل‌های زیبایی و پیکرتراشی، فقط ظاهر را تغییر می‌دهند و برای افرادی که BMI بالای 30 دارند، توصیه نمی‌شود.این عمل‌ها، سبک زندگی، سایز معده و جذب مواد غذایی و کبد چرب را تغییر نمی‌دهند.
شوک لاغری ممنوع
دکتر رضایی افراد را از روش‌های سریع و غیرعلمی برای کاهش وزن برحذر داشت: روش‌های ناگهانی و شوک‌آور برای کاهش وزن، آسیب‌زا و با عوارض فراوانی همراه است.وی در پایان به ابزارهای سنجش چاقی اشاره کرد: شاخص BMI، برای همه افراد، منعکس‌کننده وضعیت سلامتی و چاقی نیست، در بسیاری از مواقع، از تناسب دور کمر، دور شکم و... استفاده می‌کنند و البته بهترین راه استفاده از دستگاه آنالیز بدن است.
دو میلیارد انسان چاق در جهان
دکتر احمد عبدالهی، فوق تخصص جراحی سرطان، از دیگر سخنرانان برجسته کنفرانس «انواع روش‌های درمانی چاقی» بود که به بررسی ابعاد مختلف چاقی، به ویژه ارتباط آن با سرطان و وضعیت سلامت در منطقه پرداخت. دکتر عبدالهی در ابتدای صحبت‌های خود به تمجید از سطح علمی کنفرانس پرداخت: "افتخار می‌کنم که دوستانم در مجموعه علوم پزشکی لارستان، چنین همایشی را برگزار کردند مطالب علمی که در این کنفرانس مطرح شد، در حد بین‌المللی بود؛ امیدوارم چنین برنامه‌هایی تداوم داشته باشد.
دکتر عبدالهی نیز مانند دکتر رضایی بر جهانی بودن معضل چاقی تاکید کرد: امروزه، چاقی و افزایش وزن یک معضل جهانی است؛ طبق آخرین آمار سازمان بهداشت جهانی، بیش از ۲ میلیارد انسان در دنیا به افزایش وزن مبتلا هستند؛ متاسفانه در منطقه لارستان نیز با معضل چاقی مواجه هستیم که باید به آن پرداخته شود.وی فهرستی از بیماری‌ها و مشکلات مرتبط با چاقی را ارائه داد: افزایش وزن باعث دیابت، فشار خون، چربی کبد، عوارض گوارشی، یبوست، ساییدگی، تعویض مفصل و... می‌شود.
افزایش چاقی نسل جوان در جنوب فارس
یکی از دغدغه‌های اصلی دکتر عبدالهی، وضعیت چاقی در نسل جوان بود، وی گفت: خبر نگران‌کننده این است که فرزندان‌مان بیش از اندازه در حال چاق شدن هستند و چاقی اطفال عوارض بیشتری نسبت به افراد میانسال خواهد داشت.عبدالهی به طور خاص به منطقه جنوب فارس اشاره کرد و پیامدهای چاقی در سنین پایین را جدی دانست: نکته نگران‌کننده این است که چاقی کودکان در جنوب فارس، در حال افزايش است و علت آن هم والدین هستند، این موضوع نیازمند فرهنگ‌سازی و آگاه‌سازی است. شخصی که در کودکی به افزایش وزن مبتلا می‌شود، تاثیراتی که این چاقی بر بدنش می‌گذارد، ماندگارتر و مخرب‌تر است.
غصه های چاق کننده!
دکتر عبدالهی نیز بر نقش اصلی کربوهیدرات‌ها در چاقی ایرانیان تاکید کرد: مردم فکر می‌کنند که چاقی ناشی از مصرف چربی است، در صورتی که مهم‌ترین علت چاقی و افزایش وزن، مصرف مواد کربوهیدرات‌دار است، هر چه مواد کربوهیدارت‌دار همچون برنج، ماکارونی، نان، شیرینی، نوشابه و شربت را کمتر مصرف کنیم، احتمال افزایش وزن کمتر است.علاوه بر تغذیه، دکتر عبدالهی به عوامل روحی و ژنتیکی نیز اشاره کرد: در بررسی علت چاقی، نقش ژنتیک، برجسته‌تر و مهم‌تر است، یکی از علل چاقی در جامعه ما، غصه، فکر و عدم آرامش است.گاهی برای به دست آوردن آرامش در زندگی، باید به متخصصان اعصاب و روان مراجعه کنیم تا برای مشکل افسردگی و عواملی که از نظر روحی باعث چاقی می‌شوند، دارودرمانی شویم.
ساده ترین راه برای لاغری
از نظر دکتر عبدالهی، کلید موفقیت در کاهش وزن، اراده خود فرد است: مهم‌ترین نکته در درمان افزایش وزن، این است که آن شخص خودش بخواهد و بداند که این افزایش وزن در آینده، باعث بیماری‌های زیادی می‌شود و در واقع، به این باور برسد که باید برای سلامتی‌اش وقت بگذارد.وی یک الگوی ساده و موثر برای سبک زندگی سالم ارائه داد: برای رسیدن به وزن ایده‌آل، رژیم غذایی، ورزش و اصلاح سبک زندگی وجود دارد.یعنی باید به زندگی پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌هایمان برگردیم، بعد از اینکه، صبح زود، برای نماز بیدار می‌شدند، فعالیت می‌کردند، صبحانه مفصل و بعد از آن ناهار و سپس شام مختصر می‌خوردند.
ارتباط چاقی با سرطان
دکتر عبدالهی به عنوان فوق تخصص جراحی سرطان، ارتباط چاقی و سرطان را توضیح داد اما بر لزوم عدم ایجاد ترس نابجا تاکید کرد: نباید مردم را به وحشت بیندازیم که هر کس چاق شد، سرطان می‌گیرد؛ عوامل بروز سرطان بسیار پیچیده است و هنوز علت بسیاری از سرطان‌ها ناشناخته است.با این حال، وی بر افزایش خطر ابتلا در افراد چاق تاکید کرد: در بررسی‌های به عمل آمده، افرادی که افزایش وزن دارند، احتمال اینکه سلول‌های سرطانی در آن‌ها ایجاد شود بیشتر است.دکتر عبدالهی یکی دیگر از مشکلات مرتبط با چاقی در زمینه سرطان را مطرح کرد: تشخیص بیماری‌شان نیز سخت‌تر است و به درمان هم دیرتر جواب می‌دهند.
امکانات درمانی در لارستان و گراش
دکتر عبدالهی به وضعیت امکانات پزشکی در منطقه لارستان اشاره کرد: افتخار می‌کنیم که امکانات درمان بسیاری از بیماری‌ها، در لار و گراش وجود دارد.وی گفت: وقتی به حدود ۶۰ سال قبل نگاه کنید، می‌بینید که بعد از شیراز، تنها مرکزی که به مردم در حد بالا خدمات ارائه می‌داد، مراکز درمانی لارستان و گراش بود.عبدالهی افزود: جراحی چاقی روش جدیدی است که در بیمارستان امام رضا (ع) لار در حال انجام است و جا دارد از همه افرادی که در حوزه درمان چاقی به بیماران کمک می‌کنند، تشکر کنم.
لزوم حمایت از توریسم سلامت در جنوب فارس
در پایان، دکتر عبدالهی از نقش خیرین قدردانی کرد و گفت: از تمام خیرینی که در حوزه بهداشت و درمان به مردم کمک می‌کنند تشکر می‌کنم، آن‌ها عمر و سرمایه زندگی‌شان را می‌گذارند تا مردم راحت‌تر زندگی کنند.از خیرین دعوت می‌کنم که بیمارستان‌های منطقه، از جمله بیمارستان امام رضا (ع) لار، بیمارستان‌های گراش، اوز، بیرم، خنج، بستک و... را حمایت کنند تا مردم کارشان در همین جا حل شود و در کنار حل مشکلِ درمانی مردم، یک چرخه اقتصادی و رونق ایجاد شود و بیماران از کشورهای حوزه خلیج فارس برای درمان به لار و گراش بیایند و در کنار آن برای جوانان کار پیدا شود و رونق اقتصادی برای مردم به وجود آید.
15:42 - 8 خرداد 1404
1 بازنشر
6251 بازدید