چرا رهبر شهید ایران به نماد جهانی مقاومت تبدیل شد؟
کارشناس قرقیز معتقد است رهبر معنوی و شهید ایران ایتالله «سید علی خامنهای» نهتنها یک نماد مذهبی، بلکه ایدئولوگ «تفکر رهاییبخش اسلامی» به شمار میآمد که بهعنوان جایگزینی برای نئولیبرالیسم غربی در سیاست مطرح شده بود.
دکتر «قادر ملکاف» در مطلبی تحلیلی که در اختیار خبرنگار خبرگزاری فارس در بیشکک قرار داد، نوشت که در حالی که تقریباً تمام خاورمیانه و کشورهای عربی یکی پس از دیگری با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی توافقنامه امضا کردند و چشم خود را بر وقایع غزه بستند، این ایران بود که به بیان حقیقت ادامه داد؛ نهتنها در سطح گفتار، بلکه با کمک، حمایت، پذیرش خطر و پرداخت هزینه آن با جانها، تحریمها و انزوا.ایران به آخرین کشور در شرق تبدیل شده است که هنوز سیاست خارجی مستقلی را دنبال میکند و شاید به همین دلیل در تلآویو و واشنگتن مورد نفرت است. گذشته از همه اینها، یک ایران مستقل نمونهای از نافرمانی است؛ به این معنا که ممکن است سایر مردم و کشورها نیز همین را بخواهند. ایدئولوژی مقاومت مبتنی بر اسلام به اندازه پهپادها و موشکها ترسناک نیست، زیرا میتواند مسری باشد. ایران نمونهای از چگونگی حکومت، دفاع و توسعه یک کشور بدون غرب است. در مرکز این، مردی ۸۶ ساله ایستاده بود که با احترام درباره وی نوشته میشود، نه اینکه وی را به یک نمایش تبدیل کنند و میلیونها نفر در سراسر جهان وی را میشناختند — رهبر معنوی «سید علی خامنهای».وی رهبری فروتن، آرام و باوقار بود؛ عالمی عاری از نمایش اما سرشار از محتوا، یک رهبر معنوی و نگهبان مسیر اسلامی کشور.وی کیست؟ رهبر شهید ایران؟ نمادگرایی مقام معظم رهبری «شهید سید علی خامنهای» حول سه محور بنا شده است: زهد وی با فروتنی زندگی میکرد، بدون تجمل و صاحب هیچ کاخ یا حساب بانکی نبود. دانش وی یک مجتهد محسوب میشد که دانش عمیقی در فقه، فلسفه و شعر داشت.
نماد بودن برای ملتوی مرتباً با خانوادههای عادی، جوانان، ارتش و فقرا دیدار میکرد.در سیاست خارجی، تصویر وی بهعنوان یک جنگجوی تزلزلناپذیر امت اسلامی مطرح میشد و سخنان وی در داخل کشور بهعنوان راهنماییهای شرعی بود.اتفاقاً، رهبر شهید ایران نهتنها یک نماد مذهبی، بلکه ایدئولوگ «تفکر رهاییبخش اسلامی» نیز به شمار میآمد که بهعنوان جایگزینی برای نئولیبرالیسم غربی در سیاست مطرح شده بود. اگر جذابیت این تصویر را برای شیعیان در نظر بگیریم، وی بهعنوان مرجع تقلید، یک عالم و یک ولیامر (رهبر سیاسی) دیده میشد.برای برخی از اهل سنت و اعراب نیز، وی بهطور فزایندهای در حال تبدیل شدن به نمادی از تابآوری اسلامی است، در زمانی که بسیاری از دولتهای عربی بهعنوان خیانتکار به آرمان فلسطین تصویر میشوند.رهبر معنوی ایران شخصیتی است که گفته میشود غرب ترجیح میدهد درباره وی سکوت کند، زیرا نمیتواند وی را در قالبهای معمول به تصویر بکشد چرا که وی فردی بود بدون ساعتهای طلا، بدون میلیاردها دلار، بدون رسوایی و بدون کاخ اما با قدرتی که نمیتوان آن را با پول سنجید؛ مردی که زندانهای شاه، شکنجهها و سوءقصدها را پشت سر گذاشت، تحولات انقلاب، جنگ ایران و عراق و طوفان توطئههای بینالمللی را پشت سر گذاشت اما جهت را گم نکرد و اصول را زیر پا نگذاشت. دست راست وی پس از سوءقصد در سال ۱۹۸۱ گویای همه چیز بود.آیتالله شهید سید علی خامنهای در ۱۷ ژوئیه ۱۹۳۹ در مشهد، در خانوادهای از یک عالم دینی محترم متولد شد. نسب وی به حضرت محمد (ص) میرسد، همانطور که از لقب «سید» وی پیداست.
وی تحصیلات اولیه الهیات خود را در مشهد گذراند و سپس در مراکز اصلی علوم شیعه — نجف در عراق و قم در ایران — ادامه تحصیل داد. از جمله استادان وی میتوان به علمای برجسته زمان از جمله امام خمینی ره اشاره کرد که تحت تأثیر آنان نهتنها بهعنوان یک متکلم، بلکه بهعنوان یک متفکر سیاسی فعال و شرکتکننده در مقاومت اسلامی علیه رژیم شاه محمدرضا پهلوی شکل گرفت.در دهههای ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰، وی بهطور فعال در فعالیتهای انقلابی اسلامی زیرزمینی شرکت داشت و چندین بار توسط ساواک، پلیس سیاسی شاه، دستگیر، شکنجه و تبعید شد. پس از پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۹۷۹، بهعنوان نماینده امام خمینی (ره) در شورای عالی دفاع، سپس عضو شورای نگهبان قانون اساسی و امام جمعه تهران منصوب شد. در سال ۱۹۸۱، وی بهعنوان سومین رئیسجمهور جمهوری اسلامی انتخاب شد و تا سال ۱۹۸۹، در طول جنگ هشتساله ایران و عراق، در این سمت باقی ماند و نقش مهمی در بسیج و اداره کشور ایفا کرد.در ۲۷ ژوئن ۱۹۸۱، وی از یک سوءقصد جدی جان سالم به در برد؛ بمبی که در یک ضبطصوت جاسازی شده بود، هنگام یک سخنرانی عمومی منفجر شد و دست راست وی را مجروح کرد.
پس از درگذشت امام خمینی (ره) در ۳ ژوئن ۱۹۸۹، با تصمیم مجلس خبرگان، وی بهعنوان رهبر جمهوری اسلامی ایران — بالاترین مقام سیاسی و مذهبی در نظام ولایت فقیه — انتخاب شد.اگرچه وی در زمان انتخاب هنوز مرجع تقلید نبود، اما در سالهای بعد بهعنوان یک عالم، مجتهد و رهبر معنوی شناخته شد.آیتالله خامنهای بهعنوان متفکری آگاه، شاعری توانا و آشنا با فلسفه اسلامی، ادبیات عربی و فارسی شناخته میشد. ایدئولوژی وی بر ترکیبی از شریعت، عدالت اجتماعی، مقاومت ضد استعماری و استقلال از هژمونی غرب استوار است.وی یکی از نظریهپردازان مفهوم «بیداری اسلامی» و «مقاومت» به شمار میرود که الهامبخش بخشی از جهان اسلام بوده است. آموزههای وی بر نزدیکی مذاهب اسلامی، مقابله با صهیونیسم و ایجاد جامعهای مبتنی بر ارزشهای اسلامی تأکید داشت. امروزه وی همچنان بهعنوان رهبر معنوی جمهوری اسلامی ایران و یکی از چهرههای تأثیرگذار در جهان اسلام شناخته میشود.در این چارچوب، چهرههایی مانند «بنیامین نتانیاهو« و «دونالد ترامپ» بهگونهای متفاوت به تصویر کشیده میشوند و در این تحلیل، در تضاد با این الگو قرار میگیرند.
07:46 - 26 فروردین 1405