آسیای مرکزی یا چهارراه منافع؛ چراغ برای کدام قدرت سبز میشود؟
تحلیلگران هشدار میدهند آسیای مرکزی شامل تاجیکستان، ازبکستان، قرقیزستان و ترکمنستان بار دیگر به «چهارراه منافع» قدرتهای جهانی تبدیل شده است.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری فارس در بیشکک، «ژنرال آرتور مدتبیکاف» معاون رئیس کمیته امنیت ملی سابق قرقیزستان در مورد موقعیت آسیای مرکزی به عنوان «چهارراه منافع» قدرتهای جهانی گفت: تنشهای مرزی، حملات تروریستی و حضور گروههای افراطی در نزدیکی مرزهای افغانستان و پاکستان، منطقه را همچنان در معرض بیثباتی قرار داده است.مدتبیکاف تأکید کرد: پس از پایان نبرد با داعش در سوریه و عراق، رهبران این گروه اعلام کردهاند که فعالیتهایشان به آسیای مرکزی منتقل خواهد شد و ۶۰ میلیون دلار برای ایجاد شبکههای منطقهای اختصاص دادهاند. این گروهها همچنان به فعالیتهای ایدئولوژیک، ایجاد هستههای خفته و نفوذ بر اوضاع داخلی کشورها ادامه میدهند. آنها همینجا، نزدیک ما هستند.وی درباره خروج آمریکا از افغانستان اظهار داشت: واشنگتن افغانستان را دست خالی ترک نکرد. حجم گستردهای از سلاح و تجهیزات در این کشور باقی مانده که میتواند هر لحظه به عامل بیثباتی تبدیل شود. به همین دلیل، کشورهای آسیای مرکزی همکاریهای خود را در چارچوب سازمان پیمان امنیت جمعی و سازمان همکاری شانگهای تقویت کردهاند.این کارشناس افزود: آسیای مرکزی از دیرباز عرصه رقابت قدرتهای خارجی بوده و امروز نیز منافع روسیه، چین، پاکستان، هند و احتمالاً ایران با یکدیگر گره خورده است. مدتبیکاف به فعالیتهای USAID و سرمایهگذاریهای این نهاد در قرقیزستان اشاره کرد و گفت: این کمکها اغلب با بیثباتی همراه بوده است.
روابط روسیه و قرقیزستان؛ همکاری راهبردی یا دوستی سنتی؟وی با اشاره به روابط تاریخی و فرهنگی میان روسیه و قرقیزستان تصریح کرد: روسیه همچنان شریک راهبردی این کشور محسوب میشود. زبان روسی وضعیت رسمی دارد و هزاران شهروند قرقیزستان در روسیه تحصیل یا کار میکنند.با این حال، مدتبیکاف تأکید کرد که ادغام سیاسی مشابه اتحادیه روسیه و بلاروس برای قرقیزستان قابل تصور نیست، اما همکاریها در حوزههای نظامی، اقتصادی و فرهنگی همچنان در حال تقویت است.این تحلیل نشان میدهد آسیای مرکزی، با وجود ثبات نسبی ظاهری، همچنان در معرض خطرات امنیتی و رقابتهای ژئوپلیتیک جدی قرار دارد و تحولات منطقهای و جهانی میتواند هر لحظه توازن موجود را بر هم زند.
13:59 - 1 دسامبر 2025