پسماندهای جایگزین سویا | راهی برای کاهش وابستگی به سویا
👤حسین شکوری علیشاه، پژوهشگر خوان، پاسخ میدهد.
1️چرا اصلاً باید به فکر جایگزین کردن سویا در خوراک مرغها باشیم؟ مگر چه مشکلی دارد؟حسین شکوری علیشاه: مشکل اصلی این است که صنعت طیور کشور ما به شدت به کنجاله سویای وارداتی وابسته است. این وابستگی چند تا دردسر بزرگ دارد: اولاً قیمت سویا در جهان مدام بالا و پایین میشود، ثانیاً نوسانات ارزی و تحریمها باعث میشود گاهی تأمین آن سخت شود، ثالثاً رقابت شدیدی بین مصرف انسانی و دامی برای سویا وجود دارد.نکته مهمتر اینکه بخش قابل توجهی از کنجاله سویای مورد نیاز ما از طریق امارات متحده عربی تأمین میشود. حالا تصور کنید در شرایط «جنگ تحمیلی سوم» که تنگه هرمز ناامن میشود و زنجیره تأمین از امارات مختل میگردد، چه بلایی سر خوراک مرغهای ما میآید؟ قیمتها جهش میکند، تأمین قطع میشود و در نهایت گوشت و تخممرغ گران میشود یا حتی کمیاب میگردد.به همین دلیل، یکی از راهکارهای اصلی برای کاهش وابستگی به امارات و افزایش تابآوری صنعت طیور در برابر شوکهای جنگی، این است که به سراغ منابع جایگزین داخلیتر و ارزانتر برویم. خوراک مرغ را طوری طراحی کنیم که اگر یک روز نتوانستیم سویا از امارات بیاوریم، خط تولیدمان از کار نیفتد.
2️خب، چه جایگزینهایی داریم؟ غیر از سویا چه چیزهای دیگری را میشود به مرغها داد؟حسین شکوری علیشاه: خیلیها. گزارش ما ۱۳ منبع گیاهی مختلف را بررسی کرده. مهمترینشان کنجالههای دانههای روغنی مثل کانولا (کلزا)، پنبهدانه، آفتابگردان و گلوتن ذرت هستند. همچنین از بعضی غلات مثل یولاف، چاودار و تریتیکاله و حتی از حبوباتی مثل نخود، بادامزمینی و دانههایی مثل کنجد، گلرنگ و کینووا هم میشود استفاده کرد. هر کدام نقاط قوت و ضعف خودشان را دارند.3️به نظر شما کدام یک از اینها بهتر از همه است؟ میشود یک جایگزین کامل به جای سویا پیدا کرد؟حسین شکوری علیشاه: صادقانه بگویم، هیچکدام به تنهایی نمیتواند جایگزین کامل سویا شود. سویا یک ترکیب پروتئینی بسیار متعادل دارد. ولی خبر خوب این است که اگر چند تا از این منابع را هوشمندانه با هم ترکیب کنیم و جیره را درست تنظیم کنیم، میتوانیم خیلی از نیاز مرغها را تأمین کنیم و وابستگی را کم کنیم. از بین اینها، کنجاله کانولا (کلزای اصلاحشده) و کنجاله گلوتن ذرت به دلیل پروتئین نسبتاً بالا و تعادل بهتری که دارند، گزینههای عملیتری هستند.
4️پس چرا الان از اینها استفاده نمیشود؟ چه چیزی جلویش را گرفته؟حسین شکوری علیشاه: هر کدام یک مشکل خاص دارند. مثلاً بعضیها فیبر بالایی دارند که هضم را سخت میکند. بعضی مثل پنبهدانه مادهای سمی به نام گوسیپول دارند که باید کنترل شود. بعضی مثل کتان ترکیبات ضدتغذیهای دارند. بعضی هم مثل نخود و لوبیا مهارکنندههای آنزیمی دارند. به علاوه، تعادل اسیدهای آمینهشان با سویا فرق دارد. مثلاً گلوتن ذرت لیزین کمی دارد، کنجد متیونین خوبی دارد اما لیزینش کم است. یعنی باید جیره را با دقت طراحی کرد و از مکملها استفاده نمود. هزینه و دسترسی ناپایدار هم مشکل دیگر است.5️خیلی از مردم نگرانند که اگر خوراک مرغ عوض شود، مزه گوشت و تخممرغ فرق کند. آیا واقعاً این طور است؟حسین شکوری علیشاه: در اغلب موارد، اگر جیره به درستی تنظیم شود، تغییر محسوسی در طعم و کیفیت ایجاد نمیشود. فقط در موارد خاص مثل مصرف زیاد پنبهدانه ممکن است رنگ زرده تخممرغ تغییر کند یا کنجاله کتان میتواند اسیدهای چرب تخممرغ را عوض کند. اما با کنترل میزان مصرف، این مشکلات قابل مدیریت است. ضمن اینکه بعضی منابع مثل گلوتن ذرت حتی به زردی و خوشرنگی زرده کمک میکنند.
6️جمعبندی نهایی شما برای صنعت طیور کشور چیست؟ چه راهکاری پیشنهاد میدهید؟حسین شکوری علیشاه: راهکار ما این است که به جای تکیه بر یک منبع واحد، سراغ یک «سبک ترکیبی» برویم. یعنی بخشی از سویا را با کنجاله کانولا، آفتابگردان و گلوتن ذرت جایگزین کنیم، از آنزیمهای خوراکی برای بهبود هضم فیبرها استفاده کنیم، کمبود اسیدهای آمینه را با مکملهای صنعتی جبران کنیم، برای مرغهای بالغ بیشتر از غلات و حبوبات استفاده کنیم و در نهایت تولید داخلی این منابع را افزایش دهیم تا قیمت تمامشده پایین بیاید.
نتیجه اینکه با یک برنامهریزی علمی و با استفاده از این جایگزینهای گیاهی، میتوانیم وابستگی به سویای وارداتی از امارات را کم کنیم، هزینه خوراک را کاهش دهیم و صنعت طیور را در برابر شوکهایی مثل جنگ تحمیلی سوم تابآورتر کنیم. این یعنی امنیت غذایی بیشتر برای مردم. و این حرکت میبایست توسط خود مردم انجام شود و به سمت جلو حرکت کند.ضمناً این گفتگو بخشی از یک پروژه بزرگتر در «خانه واکاوی امنیت غذایی نوین» است. ما یک گزارش و سند کامل و مجزا درباره «منابع جایگزین سویا» تدوین کردهایم که علاقهمندان میتوانند برای مطالعه جزئیات فنی بیشتر به آن مراجعه کنند. سایر گزارشهای مرتبط هم در سایت خوان موجود است. سپاس از شما. امیدوارم این راهکارها به تقویت امنیت غذایی کشور کمک کند.#گفتار_خوان #پسماند_جایگزین_سویا #جایگزین_سویا #نهاده #دام #طیور #جنگ #جنگ_رمضان #جنگ_تحمیلی #خوان #کشاورزی #امنیت_غذاییبه جهت دسترسی به فایل اصلی گزارشات:🌐https://khancenter.ir📕لینک گزارش پسماند جایگزین سویا📕لینک گزارش منابع گیاهی جایگزین سویا📕لینک گزارش منابع حیوانی جایگزین سویا
21:40 - 2 خرداد 1405
71٫5k من المشاهدات