تحلیلی بر دلیل شکست آمریکا
نیویورک تایمز در گزارشی مفصل ضمن بیان جزییاتی از دیدار ترامپ و نتانیاهو در روز ۱۱ فوریه و ارائه طرح حمله مشترک امریکا و اسرائیل با وعده دستیابی به چهار هدفی که موساد و نتانیاهو به ترامپ و کاخ سفید داده بود و جلسات روز۱۲ فوریه با موضوع ارزیابی طرح جنگ همراه با موضع گیری نزدیکان ترامپ در مورد جنگ بیان کرده است که حاکی از عدم اعتماد به طرح نتانیاهو و تردید جدی در دستیابی به اهداف چهارگانه است .در این گزارش آمده است که تحلیلگران سیا و ارتش این طرح را "مضحک" خوانده اند.با پذیرش شروط آتش بس ایران و تحلیل اهداف راه اندازی جنگ می توان برآوردی درست از میزان موفقیت ایران در جنگ تحمیلی سوم بر اساس اهداف شروع جنگ توسط امریکا و اسرائیل داشت.
دوازدهم فوریه ۲۰۲۶، در اتاق وضعیت کاخ سفید، مقامات ارشد اطلاعاتی آمریکا تحلیلی محرمانه را با رئیسجمهور در میان گذاشتند. آنها وعدههای بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، را به چهار هدف اصلی تقسیم کرده بودند. ارزیابی آنها صریح بود: دو هدف اول با قدرت آمریکا قابلدستیابی هستند؛ اما دو هدف دیگر – که قلب استراتژی نتانیاهو را تشکیل میدادند – چیزی جز «مضحک» و «جدا از واقعیت» نبودند.با این حال، چند هفته بعد، دونالد ترامپ دستور عملیات «Epic Fury» را صادر کرد. جنگی که قرار بود سریع و کمهزینه باشد، اکنون آمریکا را در باتلاقی آشنا فرو برده است. مرور این چهار هدف نشان میدهد که چگونه خوشبینی جعلی، یک رئیسجمهور را فریب داد.هدف اول: سر بریدن نظام و حاکمیت – با ترور رهبری ایران و فرماندهان ارشد نظامیتحلیلگران سیا و پنتاگون پذیرفتند که با اطلاعات دقیق و قدرت نظامی آمریکا، حذف فیزیکی آیتالله علی خامنهای و فرماندهان ارشد سپاه پاسداران «احتمالاً ممکن است». در اواخر فوریه، اطلاعات جدیدی نشان داد که رهبر ایران در محوطهای آسیبپذیر در تهران حاضر خواهد شد. از منظر تاکتیکی، این هدف شدنی به نظر میرسید.اما مشکل اینجا بود که «سر بریدن» بهتنهایی هرگز باعث فروپاشی یک نظام تثبیتشده نمیشود. همانطور که ژنرال کین، مشاور نظامی ترامپ، بارها هشدار داد: «و بعد چه؟» کشتن یک رهبر، ساختار قدرت را در جمهوری اسلامی از بین نمیبرد؛ بلکه اغلب جانشینی سریع و واکنشی انتقامجویانه را به دنبال دارد.
هدف دوم: فلج کردن توان نظامی ایران – نابودی موشکها و پهپادهادومین هدفی که اطلاعات آمریکا آن را «شدنی» ارزیابی کرد، انهدام برنامه موشکهای بالستیک ایران بود. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، در جلسه ۲۶ فوریه به ترامپ گفت: «اگر هدف ما از بین بردن برنامه موشکی ایران است، این هدفی است که میتوانیم به آن برسیم.» حملات هوایی گسترده میتوانست تأسیسات نظامی ایران را به شدت تخریب کند.اما باز هم یک «اما» بزرگ وجود داشت: ژنرال کین هشدار داد که چنین کمپینی ذخایر مهمات آمریکا – بهویژه رهگیرهای موشکی – را پس از سالها حمایت از اوکراین و اسرائیل، به شدت کاهش میدهد. علاوه بر این، ایران برتری آشکاری در تنگه هرمز داشت و میتوانست با مختل کردن ترانزیت نفت، قیمت بنزین در آمریکا را به سطحی برساند که ائتلاف سیاسی ترامپ را متلاشی کند.هدف سوم: قیام مردمی – شعلهور شدن اعتراضات خیابانیاینجا بود که طرح نتانیاهو از واقعیت فاصله گرفت. نخستوزیر اسرائیل ادعا کرد که پس از بمباران شدید، موساد اطلاعاتی دارد که «اعتراضات خیابانی در داخل ایران دوباره آغاز خواهد شد» و میتوان با دامن زدن به شورش، شرایط را برای سرنگونی رژیم فراهم کرد.ریک رتکلیف، رئیس سیا، در پاسخ به ترامپ از یک کلمه استفاده کرد: «Farcical» (مضحک). جان رتکلیف (یا مقام سیا) گفت که اسرائیلیها «بیش از حد میفروشند و برنامههایشان همیشه به خوبی توسعه نمییابد». تحلیلگران آمریکایی معتقد بودند که هیچ شواهدی مبنی بر آمادگی مردم ایران برای قیام هماهنگ در پی حملات خارجی وجود ندارد. تجربه تاریخی نشان داده که حملات خارجی اغلب موجی از ملیگرایی دفاعی را به راه میاندازد، نه شورش علیه نظام.
هدف چهارم: تغییر رژیم با رهبر سکولار – رویای رضا پهلویآخرین و بلندپروازانهترین هدف، تغییر کامل نظام سیاسی ایران و روی کار آمدن رهبری سکولار مانند رضا پهلوی، پسر آخرین شاه تبعیدی، بود. نتانیاهو برای ترامپ ویدئویی از «رهبران بالقوه جدید» پخش کرد که در آن پهلوی برجسته شده بود.ارزیابی اطلاعات آمریکا این هدف را «واقعاً غیرقابل دستیابی» خواند. سه مانع اصلی وجود داشت:1. هیچ تشکل مردمی قابل توجهی در داخل ایران از پهلوی حمایت نمیکند. او چهرهای تبعیدی و بدون پایگاه تودهای است.2. ورود زمینی کردهای ایرانی از عراق که اسرائیلیها مطرح کرده بودند، از نظر نظامی «جدا از واقعیت» توصیف شد. هیچ هماهنگی عملی با نیروهای کرد وجود نداشت و ایران به راحتی میتوانست آن جبهه را مهار کند.3. هزینه و هرجومرج پساتغییر رژیم – معاون رئیسجمهور، جیدی ونس، بارها هشدار داد که حتی اگر رژیم سقوط کند، آمریکا با خلاء قدرت، جنگ داخلی احتمالی و ظهور گروههای تندروتر مواجه خواهد شد، شبیه لیبی یا عراق پس از صدام.جمعبندی: جنگی که بر پایه دو هدف واهی آغاز شددر نهایت، ترامپ به حرف کسانی گوش داد که به او گفتند «بخشهای ۱ و ۲ شدنی هستند» و «بخشهای ۳ و ۴ مشکل اسرائیل است». او در جلسه ۲۶ فوریه گفت: «تغییر رژیم مشکل آنها (اسرائیل یا مردم ایران) خواهد بود.» اما واقعیت این است که بدون قیام مردمی و تغییر رژیم، دو هدف اول نیز بیمعنا هستند. چرا که نابودی موشکها و کشتن رهبران، یک نظام را از پای در نمیآورد؛ تنها آن را خشمگینتر و خطرناکتر میکند.
امروز، حدود چهل روز پس از شروع عملیات «Epic Fury»، ایران تنگه هرمز را مسدود کرده، قیمت بنزین در آمریکا دو برابر شده، و نیروهای آمریکایی در حملات چریکی در عراق و سوریه تلفات دادهاند. قیام مردمی رخ نداده، رضا پهلوی همچنان در واشنگتن سخنرانی میکند، و جمهوری اسلامی نه تنها فرو نپاشیده، بلکه برنامه هستهای خود را ادامه می دهد.طرح نتانیاهو «مضحک» بود – اما آمریکا به بهای هزاران سرباز و میلیاردها دلار و سلب اعتماد شرکای تجاری و نظامی اروپایی و عربی این مضحکه را جدی گرفت.این گزارش نیویورک تایمز نشان میدهد که چگونه فشار لابی صیهونیستی، خوشبینی سادهلوحانه و ضعف مشاوره نظامی میتواند ابرقدرتی را به جنگی بکشاند که حتی تحلیلگران ارشد اطلاعاتی خود آن را مبتنی بر «رویاهای فروختهشده» ارزیابی کرده بودند و درسی برای سیاستمداران آمریکایی دارد که هیچ حمله ای به ایران تا زمانی که مردم حامی نظام باشند قادر به تغییر نظام و فروپاشی ایران نیست – و اگر کسی غیر از این بگوید، یا فریبکار است یا دلقک. لینک مقاله نیویورک تایمز:https://www.nytimes.com/2026/04/07/us/politics/trump-iran-war.html?smid=nytcore-ios-share 11:47 - 19 فروردین 1405