چالش های مادر و کودک در هیئت
«مامان گریه نکن»؛ این جملهای است که در هیئت از کودکِ نگران میشنوی. بهترین پاسخ؟ نه دروغ، نه تمام ماجرای کربلا؛ فقط بهاندازه فهم او...
گروه زندگی: شاید به نظر برسد که پوشک کردن کودک تازه از پوشک گرفته در هیئت، یک راه چارهی ساده و بیخطر است؛ اما این «راه چاره» یک پیام مخرب دارد: «من به تو اعتماد ندارم. این پیام، در ذهن کودک تازهاستقلالیافته، مانند یک ترمز ناگهانی عمل میکند و اعتمادبهنفس تازهرشدکردهاش را خدشهدار میکند.«زهرا مجیدی»، کارشناس ارشد روانشناس بالینی کودک، از چالشهای مادر و کودک در هیئت و راهکارهای رفع آنها میگوید.
چرا گریه می کنی؟!
وقتی در هیئت مشغول گریهکردن هستید، کاملاً طبیعی است که کودکان کوچکتر مدام سؤال کنند که «مامان چرا گریه میکنی؟»، «مامان سرت را بالا بیاور»، «مامان گریه نکن». طبیعی است که کودک وقتی منبع امن خود را ناراحت میبیند، دوست دارد او را از آن ناراحتی خارج سازد.
حالا در این موقعیتها، ما باید چه پاسخی بدهیم؟ پاسخی متناسب با سن و آگاهی کودک؛ نه اینکه تمام ماجرای کربلا را برای او تعریف کنیم و نه اینکه دروغ بگوییم. ممکن است کودک بپرسد: «مامان چرا گریه میکنی؟ چرا امام حسین شهید شده؟» ممکن است در همینجا پاسخ شما تمام شود و سؤال دیگری برای کودک ایجاد نشود. همچنین احتمال دارد کودکی بپرسد: «چون کشتنش؟»، «چون یزید کشتش؟»، «چون شمر کشتش؟»، «چون بهش آب ندادن؟» اگر سؤالی مطرح شد، متناسب با همان پرسش، پاسخ میدهیم.دلیلی ندارد که بگوییم: «بله مامان دارم گریه میکنم چون امام حسین خیلی تشنه بود» یا «چون سر امام حسین را بریدند»؛ اساساً نیازی نیست کل واقعه کربلا را برای کودکان خردسال تعریف کنیم. بلکه متناسب با درک آنها پاسخ میدهیم و البته حتماً پاسخ دهید؛ یعنی در همان موقعیتی که در حال گریهکردن هستید، پاسخی به کودک بدهید تا او در آن محیط هیئت غرق نشود و دچار این احساس نشود که «ایوای، مامان داره گریه میکنه، اینجا پر از سر و صداست و منم اذیت میشم» و خاطرهای ناخوشایند در ذهنش باقی نماند.
مدیریت دستشویی رفتن کودکان تازه از پوشک گرفته در هیئت
درباره بچههایی که تازه از پوشک گرفتهایم و قصد داریم آنها را به هیئت ببریم ممکن است نگران باشیم که نکند دستشوییشان بریزد و آبروی ما برود.پیش از ورود به مراسم، با کودکمان قرار بگذاریم که «مامان، هر وقت ما به سرویس بهداشتی رفتیم و برگشتیم، اگر شورتت تمیز بود، میتوانیم با هم پنج تا اسمارتیز بخوریم» و همان لحظه، جایزهای مثل یکدانه شکلات به او بدهید. این جایزهها را در جایی پنهان کنید که کودک نبیند تا بتوانید هر لحظه به او بدهید.اصلاً و ابداً کودک را پوشک نکنید؛ زیرا اگر پوشک کنیم، به او القا میکنیم که تو از پس خودت برنمیآیی، نمیتوانی به خودت مسلط باشی و هنوز کوچولویی و من باید پوشکت کنم. همچنین از دستمال و پد روی لباس زیر استفاده نکنیم، چون باز هم آن حس بیاعتمادی را به او منتقل میکنیم که گویا «من کوچولو هستم و نمیتوانم خودم را نگه دارم.» بهتر است از شورتهای آموزشی استفاده کنیم که میزان پسدادن ادرار کمتر است تا فرصت داشته باشید به سرویس بهداشتی بروید و برگردید.هنگام ورود به مراسم، قبل از همهجا، سرویس بهداشتی را به کودک نشان دهیم و بگوییم: «مامان، هر وقت دستشویی داشتیم، دستشویی هیئت اینجاست.» بهتر است نزدیک سرویس بهداشتی بنشینیم تا رفتوآمد راحتتر باشد. هر بار که به سرویس بهداشتی رفتیم و برگشتیم، حتماً به او جایزه بدهیم.
تقویت اعتماد به نفس با تشویق
قرارهای دیگری نیز با هم میگذاریم؛ مثلاً وقتی قرآن خواندن تمام شد، دوتایی به دستشویی برویم. هم من (مامان) میروم و هم دخترم/پسرم، تا بداند که هر دو میروند و اینطور نیست که چون کوچکتر است فقط او باید برود؛ مامان هم میرود. وقتی مداحی تمام شد، باز هم دوتایی به سرویس بهداشتی میرویم و با جایزه و تشویق این کار را انجام میدهیم تا کودک برود و برگردد.وقتی مراسم تمام شد، حتماً واکنش مثبت کلامی نشان دهید؛ جلوی پدر و مادربزرگ بگویید: «امروز موفق شدیم، لباسمون تمیز موند.» اگر هم نتوانست خودش را نگه دارد، ناراحتی خود را ابراز کنید، اما این ناراحتی همراه با خشم و پرخاشگری نباشد تا کودک احساس منفی پیدا نکند، نه نسبت به محیط و نه نسبت به شما، و باعث نشود که دیگر دوست نداشته باشد به هیئت بیاید.#کودک_و_هیئت#پرسش_کودک#گریه_مادر#عزاداری#تربیت#محرم 14:27 - 4 تیر 1405