از کلاس آنلاین تا تله خبر
جنگ فقط بیرون نیست؛ درون گوشی نوجوانتان هم بمبهایی به نام فیک نیوز منفجر میشود. بچهها بدون سواد رسانه در فضای مجازی گم میشوند.
گروه زندگی: در شرایطی که اینترنت قطع است، مدارس بهصورت مجازی برگزار میشوند یا گاه تعطیل هستند و فضای جنگی حاکم است، یکی از دغدغههای رایج والدین این است که چه فعالیتهای مفید و هدفمندی برای نوجوانان تعریف کنیم و با آسیبهای فضای مجازی چه کنیم؟ «فائزه سادات قوامی»، کارشناس سواد رسانه و دکتری علوم ارتباطات، از چالش سرگرمی و فعالیت مفید برای نوجوانان در این روزهای پرچالش و راهکارهای مدیریت چنین شرایطی میگوید.
راهکار عملی؛ ورود به دنیای تخیل کودک
اگر فرزندتان سن کم یا ذهنی بسیار تخیلی دارد، بهجای توضیح مستقیم، با او وارد بازی شوید.مثلاً از کودک بخواهید چشمهایش را ببندد و تصور کند سفینهای جلوی در خانه آمده است. همه لباس فضایی میپوشند و به ماه سفر میکنند تا مثلاً برای مدت یک ماه از جنگ دور باشند.
جذابیت ظاهری کره ماه در مقایسه با واقعیت
اما وقتی وارد کره ماه میشویم میبینیم آن چیزی که از دور میدیدیم با واقعیت خیلی متفاوت است. اولاً کره ماه نورانی نیست؛ نور خود را از خورشید میگیرد. در ضمن پر از چالهوچوله است. از دور شاید کمتر مشخص باشد، اما از نزدیک چالهها و سیاهچالههای آن کاملاً نمایان است.حالا میخواهیم یک ماه روی کره ماه بمانیم و زندگی گنیم. اما چطور؟!زندگی روی ماه با چالشهای زیادی همراه است؛ مثل خطر افتادن در چالهها که شکستن پا یا نابودی را در پی دارد. راهحل این مشکل مسیریابی با مخروطهای علامتگذار و یا اپلیکیشنهایی مشابه «بلد» یا «نشان» است.
لزوم شناسایی چالههای فضای مجازی
در عصر ارتباطات، عصر تکنولوژی، عصر هوش مصنوعی هم انگار داریم در کره جدیدی زندگی میکنیم، نه همان کره زمین قبلی که انسانها در آن زندگی میکردند و در آن ماشین نبود، با اسب و حیوانات دیگر رفتوآمد میکردند یا مثلاً در زمان جنگ و دفاع مقدس، موبایل نبود، مادر فرزندش را به جبهه میفرستاد و دیگر هیچ ارتباطی با او نداشت و کار بسیار سختی بود...پس دنیای امروز هم مانند کره ماه است؛ پر از فرصتهای خوب ولی چالههای خطرناک.یکی از بزرگترین چالههای امروزی، وابستگی شدید به گوشی و اعتیاد به فضای مجازی است. مانند سفر به ماه، باید این چالهها را شناسایی کنیم. کسی که سواد رسانهای یاد گرفته، میتواند از افتادن در آنها جلوگیری کند.در حال حاضر اتفاقات بسیار خوبی در این فضای مجازی میافتد؛ بچهها الان میتوانند درسهایشان را بخوانند، معلم برایشان پیام میگذارد، مثلاً در «شاد» یا «بله»، از درسها عقب نمیافتند اما حواسمان باشد مثل کره ماه، کلی هم چاله دارد. ما بهعنوان کسی که سواد رسانهای یاد گرفته، باید آنها را شناسایی کنیم تا در چالههای دنیای رسانه نیفتیم.
وابستگی، پدیدهای بسیار خطرناک
اتفاقی که در جنگ رخداده، این است که بسیاری از نوجوانان مدام به اخبار مراجعه میکنند، از این کانال به آن کانال میروند، پیوسته در کانالهای «بله» و «ایتا» حاضر میشوند و دوستانشان نیز مطالبی برایشان ارسال میکنند. در این میان، اخبار جعلی (فیک نیوز) بسیار افزایش مییابد و اصل درستی یا نادرستی این اخبار مداوم در حال بررسی، مشخص نیست.
نقش آگاهی در عصر تکنولوژی
والدین باید این آگاهی را به فرزند نوجوان خود منتقل کنند که تو در عصر تکنولوژی زندگی میکنی. این موضوع خوبیهای زیادی دارد. ما اصلاً نمیگوییم اینترنت بهطورکلی بد است و باید آن را کنار گذاشت؛ بلکه میگوییم از آن درست استفاده کن.مثل ماشین لباسشویی که یک ابزار در دست مادر است نه برعکس و قرار است کمک کند تا مادر به کارهای دیگرش برسد و در وقت صرفهجویی شود. دقیقاً گوشی موبایل و اپلیکیشنها نیز ابزاری در دست انسان هستند.
ضرورت آگاهیبخشی به نوجوانان از سنین مناسب
باید به نوجوانان خود از هر سنی که درگیر فضای مجازی شدهاند آگاهی بدهیم. ممکن است فرزندتان ۸ساله باشد و گوشی در دست داشته باشد و بسیار هوشیار باشد. باید با او صحبت کرد و به او آگاهی داد. بههرحال، بلوغ فکری در هر کودک متفاوت است.
فرزندان خود را منفعل تربیت نکنیم
یکی از کارهایی که باید انجام دهیم این است که کودکانمان مانند یک جعبه کارتن در برابر رسانهها نباشند؛ یعنی آدمی منفعل که هیچ احساساتی ندارد، هیچ نقدی ندارد و فقط گیرنده است. پیام را میبیند، باور میکند و فوروارد میکند یا حتی فوروارد هم نمیکند، میبیند و باور میکند. چیزی که باید فعال باشد. هدف، سواد رسانهای است.
آگاهیبخشی، کلید عصر ارتباطات
آگاهی در این عصر ارتباطات یعنی ما باید کودکان خود را نسبت به دنیای ارتباطات، فضای مجازی و این رسانه آگاه کنیم. این کار تأثیر بسیار زیادی دارد. زمانی که با آنها صحبت میکنیم و اطلاعات به آنها میدهیم، میبینیم رفتارشان تغییر میکند، خوششان میآید. اصلاً اگر روی آنها حساب کنیم و بهعنوان یک انسان بزرگ با آنها صحبت کنیم _ نه بهعنوان یک توصیه پدرانه و مادرانه_ نتیجه بهتری میگیریم.
پرورش تفکر نقادانه در کودکان و نوجوانان
بنابراین ما تا جایی که ممکن است، کودکان و نوجوانان خود را به سمت این موضوع سوق دهیم که تفکر نقادانه داشته باشند. پیام را که میبینند، بگویند: بسته پیام چیست؟ درست است یا نه؟ چه کسی فرستاده؟ چه تأثیری بر مخاطب دارد؟ از کجا آمده؟ بروم کانالی که فرستاده را چک کنم. باور کنم یا نه؟ از پدر و مادرم بپرسم نظرشان درباره این خبر چیست؟ آیا این خبر به وحدت در جامعه کمک میکند یا نه؟ آیا بدتر از آن، یک قشر را در برابر قشر دیگر قرار میدهد و دشمن میکند؟ آیا احساسات بدی در انسان تولید میکند؟...اینها همه نکاتی است که ما باید به فرزندانمان یعنی دانشآموزان امروز منتقل کنیم.پایان پیام/#سواد_رسانه#فیک_نیوز#چاله_های_مجازی#اخبار_جنگ_کودک#کلاس_آنلاین#مدرسه
13:01 - 23 فروردین 1405
0 بازدید