امیرالمومنین، قهرمان ترکیببند بلند قرن هشتم
در قرن هشتم هجری، مولانا کاشی یکی از بلندترین و مشهورترین شعرهای خود را به امام علی(ع) اختصاص داد. او در این ترکیببند، با اشاره به غدیر و آیات قرآن، از فضائل و جایگاه امیرالمؤمنین(ع) سخن میگوید.
گروه کتاب و ادبیات خبرگزاری فارس: در میان شاعران فارسیزبان که درباره غدیر و امام علی(ع) شعر سرودهاند، نام مولانا محمدحسن افضلالمتکلمین کاشی کمتر از دیگران شنیده شده است. با این حال، او یکی از مفصلترین و مشهورترین اشعار خود را به موضوع امامت و ولایت امیرالمؤمنین(ع) اختصاص داده و در قالب یک ترکیببند بلند، از فضائل و جایگاه آن حضرت سخن گفته است.این شاعر قرن هشتم هجری، ترکیببند خود را با سلام و درود به امام علی(ع) آغاز میکند:«السلام اى سایه ات خورشید ربّ العالمینآسمان عزّ تمکین، آفتاب داد و دین»از همان آغاز شعر، مشخص است که شاعر میخواهد تصویری باشکوه از امام علی(ع) ارائه دهد. او حضرت را مایه عزت، عدالت و دین میداند و در بخشهای مختلف شعر، به ویژگیهای گوناگون ایشان اشاره میکند.یکی از نکات قابل توجه در این ترکیببند، اشاره مستقیم شاعر به واقعه غدیر و آیات مرتبط با آن است. او در یکی از ابیات میگوید:«مقصد تنزیلِ بلّغ، مرکز اسرار غیبمقطعِ یتلوه شاهد، مطلعِ حبل المتین»منظور شاعر از «بلّغ» همان آیه مشهور سوره مائده است که با واقعه غدیر پیوند خورده و در منابع اسلامی از مهمترین آیات مربوط به اعلام ولایت امام علی(ع) به شمار میرود. به این ترتیب، مولانا کاشی جایگاه امام را با استناد به آیات قرآن یادآوری میکند.اما اوج این ستایش را میتوان در بند پایانی ترکیببند او دید؛ جایی که شاعر با زبانی سرشار از ارادت، امام علی(ع) را خطاب قرار میدهد:«اى گزیده مر خدایت یا امیرالمؤمنینخوانده نفس مصطفایت یا امیرالمؤمنین»مولانا کاشی در ادامه از شجاعت امام علی(ع) سخن میگوید و مینویسد:«سرکشان دهر را آورده سرها زیر پابازوى زورآزمایت یا امیرالمؤمنین»
او همچنین بخشندگی و سخاوت امام را میستاید:«خازنان کان و دریا کیسهها بر دوختندروز بازار سخایت یا امیرالمؤمنین»و آنقدر این بخشندگی را بزرگ میبیند که میگوید:«بس که لعل اندر دل کان خاک بر سر مىکشداز دل دریا عطایت یا امیرالمؤمنین»در بخشهای دیگر این شعر، شاعر خلق نیکوی امام علی(ع)، مقام معنوی ایشان و جایگاه والای آن حضرت را توصیف میکند. حتی عقل را نیز ناتوان از درک کامل مقام امام میداند:«با همه بالا نشینى عقل کل نابرده راهزیر شأن و روى رایت یا امیرالمؤمنین»مولانا کاشی در پایان به نکتهای اشاره میکند که در بسیاری از اشعار آیینی دیده میشود؛ اینکه هیچ زبانی توان توصیف کامل مقام امام علی(ع) را ندارد:«آنچه تو شایسته آنى ز روى عزّ و جاهکس نداند جز خدایت یا امیرالمؤمنین»و سپس با فروتنی میپرسد:«خاطر همچون منى شوریده خاطر چون کندوصف قدر کبریایت یا امیرالمؤمنین؟»شعر مولانا کاشی را میتوان نمونهای از گسترش غدیریهسرایی در قرن هشتم هجری دانست؛ دورانی که شاعران فارسیزبان بیش از گذشته به سراغ موضوع ولایت و غدیر رفتند و آثار مستقلی درباره این واقعه مهم اسلامی خلق کردند.#غدیریه #امام_علی #غدیر #غدیر_خم #عید_غدیر
13:28 - 12 خرداد 1405
0 بازدید
