عزاداری متفاوت اردبیلیها در شام غریبان سید الشهدا (ع)
در غروب غمانگیز عاشورای حسینی، اردبیل با قلبی شکسته و چشمانی اشکبار به استقبال شام غریبان میرود؛ شبی که نه فقط یادآور پایان یک نبرد خونین، بلکه آغاز غربت اهلبیت در تاریکی شب یازدهم محرم است.
خبرگزاری فارس، اردبیل: در غروب غمانگیز عاشورای حسینی، اردبیل با قلبی شکسته و چشمانی اشکبار به استقبال شام غریبان میرود؛ شبی که نه فقط یادآور پایان یک نبرد خونین، بلکه آغاز غربت اهلبیت در تاریکی شب یازدهم محرم است.شهر در سکوتی سنگین فرو رفته است؛ صدای نوحههای آرام از هیئتها شنیده میشد، و شمعهایی که در دست کودکان و پیران میسوزند، نماد خیمههای سوخته کربلا هستند.عزاداران با لباسهای مشکی و چهرههایی اندوهگین، در کوچهها و خیابانها قدم میزنند؛ گویی هر قدم، پژواکی از آه حضرت زینب (س) است.هیئتهای اردبیلی با قدمت تاریخی، اشعار آیینی را زمزمه میکنند؛ اشعاری که از دل تاریخ برخاستهاند و مصائب حضرت رقیه (س) و امام سجاد (ع) را به تصویر میکشند.شمعها روشنایی کوچکی در دل تاریکی، نماد امیدی که حتی پس از سوختن خیمهها باقی مانده.نوحههای آرام زمزمههایی که دل را میلرزاند، نه برای شنیدهشدن، بلکه برای همدردی با دلهای شکسته.شام غریبان فقط یک شب نیست؛ آیینهای است از مظلومیت، صبر و ایمان.
این شب، تجسم لحظهای است که تاریخ از درد لبریز شد، و آسمان برای مظلومان کربلا گریست. در اردبیل، این آیین با آدابی خاص برگزار میشود؛ از سینهزنی سبک گرفته تا پخش حلوای نذری و پاشیدن کاه بر عزاداران، همه نشانههایی از همدردی و عشق به اهلبیتاند.در شام غریبان، دلها به کربلا سفر میکنند؛ نه با پا، بلکه با اشک. این شب، فرصتی است برای لمس غربت، برای درک عظمت صبر، و برای تجدید عهد با حقیقتی که در عاشورا متولد شد و در دلها جاودانه ماند.
عزاداری متفاوت اردبیلیها در شام غریبانسینهزنی دَوَرانی دور مساجد در اردبیل؛ جلوهای از عشق و وحدت در شام غریبان سیدالشهدا (ع) و یاران باوفایش است. در شب شام غریبان شهدای کربلا، عزاداران در مساجد اردبیل به شکل خاصی گرد هم میآیند و به دو گروه و صف تقسیم میشوند و سینهزنی متفاوتی را اجرا میکنند. این گروهها بهصورت هماهنگ و منظم، با سینهزنی و زمزمهٔ شاهبیتهای آیینی (گلمیشوگ ای شیعه لر، گلمیشوگ ای شیعهلر؛ شام غریبانه بیز/ ورمغه باش ساغلاقی، زینبه نالانه بیز و...) دور مسجد حرکت میکنند که حرکت دَوَرانی آنها نمادی از طواف دلسوختگان به گرد خانهٔ عشق و سوگ است؛ گویی مسجد به کربلا تبدیل شده و عزاداران در حال طواف خیمههای سوختهاند.
نور شمعها و سکوت معنوی در لحظاتی خاص، چراغها خاموش میشود و فقط نور شمعها باقی میماند؛ نمادی از شب تاریک شام غریبان.این آیینها از دوران صفویه در اردبیل رواج داشته و با گذر زمان، به یکی از نمادهای عزاداری عاشورایی در آذربایجان تبدیل شده است.شاعران و پیرغلامان حسینی با اشعار ترکی و فارسی، این سنت را زنده نگه داشتهاند و نسل به نسل منتقل کردهاند.
20:03 - 4 تیر 1405