نیروگاهی فراموش شده در دل سبلان
نیروگاه زمین گرمایی مشگینشهر جزو یکی از طرحهای مهم در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر بوده که عملیات اجرایی آن از سال ۷۷ آغاز شده و تا به امروز نیز وعدههای بسیاری برای بهرهبرداری از آن داده شده است.
خبرگزاری فارس - اردبیل: «پروژه نیروگاه زمین گرمایی مشگین شهر در مراحل پایانی قرار داشته و در حال تست برای ورود به مدار تولید است» این آخرین وعده مسؤولان استانی برای بهره برداری از نیروگاه زمین گرمایی در استان اردبیل بوده است.
مهدی بخشی، فرماندار مشگین شهر این موضوع را دو ماه پیش در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری فارس بیان کرده بود اما همچنان این پروژه به مرحله بهره برداری نرسیده است و این در حالیست که مدیرعامل سابق شرکت توزیع نیروی برق استان نیز ابتدای سال جاری را به عنوان موعد افتتاح این پروژه یاد کرده بود.پروژهای که از سال ۷۷ در دل کوه سبلان آغاز شده و طرحی که میتواند با تکمیل آن بخشی از صنعت برق کشور را از وابستگی به سوختهای فسیلی خارج کند اما امروزه در گیرودار وعده های افتتاح قرار دارد.دانشمندان معتقدند که به دلیل محدود بودن سوختهای فسیلی همچون نفت و گاز و آلودگیهای زیستمحیطی ناشی از آن، استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر و پاک همچون انرژی خورشیدی، بادی، زمین گرمایی، انرژی برقآبی و... میتواند نقش مؤثری در کاهش آلودگیهای زیستمحیطی و تأمین انرژی موردنیاز بشر شود.حال استان اردبیل پتانسیل بالقوهای در راستای تولید برق از انرژیهای تجدیدپذیر دارد و علاوهبرآن وجود کوه سبلان شرایط را برای تولید انرژی زمین گرمایی مهیا کرده است، بدین ترتیب بررسی مطالعات موجود و برنامهریزی برای نصب و راهاندازی نیروگاه زمینگرمایی مشگینشهر ۲۶ سال پیش آغاز شد.
ظرفیت زمین گرمایی اردبیل مغفول مانده است
آیت الله سید حسن عاملی، نماینده ولی فقیه در استان و امام جمعه اردبیل که پیشتر نیز بارها در خصوص توجه مسؤولان نسبت به بهره برداری از این پروژه تاکید کرده بود اخیرا نیز هم در سفر رئیس جمهور به استان اردبیل و هم در آیین افتتاح مرکز پرتودهی شمالغرب کشور در اردبیل با اشاره به ظرفیت بالای این نیروگاه برای تولید برق عنوان کرد: «سرمایه بزرگی در دامنه سبلان و نیروگاه زمین گرمایی مشگین شهر وجود دارد که لزوم راهاندازی و توجه به این مجموعه را میرساند.»این نیروگاه به چه شکل عمل میکند؟در این نیروگاه آب از طریق لوله به زیر زمین تزریق میشود و با گرمای ۲۵۰ تا ۵۰۰ درجه، آب به بخار تبدیل شده و سپس این بخار به سطح زمین آمده و توربین بخار را به گردش درمیآورد. اینگونه انرژی اغلب در جهت تولید الکتریسیته زمین گرمایی مورد استفاده قرار میگیرد که در پوسته جامد زمین وجود دارد انرژی زمین گرمایی برخلاف سایر انرژیهای تجدیدپذیر محدود به فصل، زمان و شرایط خاصی نبوده و بدون وقفه قابل بهرهبرداری است. همچنین قیمت تمام شده برق در نیروگاههای زمین گرمایی با برق تولیدی از سایر نیروگاههای متعارف (فسیلی) قابل رقابت بوده و حتی از انواع دیگر انرژیهای نو بسیار ارزانتر است.
وعدههای مسؤولان برای راهاندازی نیروگاه
اما تکمیل و راهاندازی این پروژه مهم در حوزه صنعت برق کشور با چالشهایی طی سالهای اخیر مواجه شده و همواره شاهد وعدههای مختلف مسئولان بوده است.۲۳ مهرماه سال ۱۳۹۹ معاون وزیر نیرو با حضور در استان اردبیل و بازدید از روند اجرایی این نیروگاه وعده اتمام پروژه تا پایان سال را داده بود همایون حائری گفته بود: «مجوز لازم جهت تزریق نقدینگی به پروژه زمین گرمایی شهرستان مشگینشهر دریافت شده است» وی با بیان اینکه تا پایان سال ۱۳۹۹ این پروژه وارد مدار برق کشور میشود، ادامه داده بود: نیروگاه زمین گرمایی اردبیل با ظرفیت اولیه ۵ مگاوات برای نخستینبار در کشور به بهرهبرداری میرسد. طولانی شدن روند اجرایی این پروژه سبب شده تا شاهد وعدههای مختلف از زبان مسئولان متعدد استانی و کشوری وقت باشیم. بهطوریکه پس از چند ماه از بازدید معاون وزیر نیرو از این نیروگاه، این بار در فروردینماه ۱۴۰۰، اکبر بهنامجو استاندار وقت اردبیل وعده تازهای در خصوص افتتاح این پروژه داد.خرداد ماه ۱۴۰۰، وعده استاندار وقت برای افتتاح فاز اول نیروگاهاکبر بهنامجو این بار خردادماه سال ۱۴۰۰ را زمان اتمام پروژه نیروگاه زمین گرمایی مشخص کرد. استاندار اردبیل گفته بود؛ نیروگاه زمین گرمایی شهرستان مشگینشهر تا خردادماه سال جاری به بهرهبرداری میرسد.
گره کار کجاست؟
شهرام محمدی فرماندار وقت مشگینشهر در دوم دیماه سال ۱۴۰۳ در خصوص آخرین وضعیت پروژه نیروگاه زمین گرمایی این شهرستان، اظهار کرده بود: این پروژه همچون توپ فوتبال در زمین شرکت تولید برق حرارتی و انرژیهای نو در حال پاسکاری است و هنوز بعد از گذشت سالهای طولانی به سرانجام نرسیده است.وی تصریح کرد: قرار بود شرکت انرژیهای نو این پروژه را به سرانجام برساند که در هفت سال گذشته با واگذاری به شرکت تولید برق حرارتی روند اجرایی آن متوقف شده و از سال ۹۸ وزارت نیرو در این زمینه هیچگونه اظهارنظر و تمایلی را برای تکمیل پروژه انجام نداده است.فرماندار سابق شهرستان مشگینشهر گفت: درحالیکه زمستان سال ۱۴۰۳ در حال سپریشدن است، هنوز این پروژه با بیمهری وزارت نیرو و ساختار عجیبوغریب آن روبهرو شده و این وزارتخانه و شرکتهای زیرمجموعه آن بههیچوجه حاضر به پاسخگویی و شفافسازی در زمینه تعهدات خود در احداث اولین نیروگاه زمین گرمایی کشور در دامنههای سبلان نیستند.محمدی افزود: در ۱۹ ماهی که در شهرستان مشگینشهر بهعنوان فرماندار مسئولیت اجرایی را بر عهده داشتم، بارها با وزارت نیرو و شرکتهای تابعه مکاتباتی را انجام داده اما هیچ نتیجهای در این زمینه نگرفتیم و پروژه به حال بلاتکلیف رها شده است.
پس از تحریمها کار با همت مهندسان ایرانی ادامه یافتمحمدی بیان میکند: شرکت ملی حفاری ایران کار را در دهه ۷۰ شروع کرد اما به دلیل تحریمهای ظالمانه استکبار جهانی و خروج مهندسان این پروژه با همت مهندسان بومی ادامه پیدا کرد که شاهد حفر هفت حلقه چاه به عمق سه هزار و ۶۰۰ متر بودیم تا امکان بهرهبرداری از حرارت زمین در تولید انرژی فراهم آید.وی در ادامه یادآور میشود: درحالیکه مسئولان امر قول داده بودند در دهه ۹۰ این پروژه به پایان میرسد، بارها تکمیل آن به تعویق افتاد تا اینکه شرکت تولید برق حرارتی عهدهدار این پروژه شد اما در چند سال اخیر روند اجرایی آن به شکل کامل متوقف شده است.دامنههای کوه سبلان ظرفیت تولید ۵۰۰ مگاوات برق را داردبه استناد مطالعات انجام شده بهمنظور ظرفیتسنجی تولید برق از منابع زمین گرمایی در ایران، منطقه مشگینشهر بهترین نقطه برای استفاده از ظرفیت انرژی زمین گرمایی در کشور است. بر اساس مطالعات صورتگرفته، دامنههای سبلان در مشگینشهر قابلیت ساخت نیروگاه برق با ظرفیت ۵۰۰ مگاوات را در خود جایداده است.
پیگیریهای خبرنگار خبرگزاری فارس از منابع مختلف نشان میدهد که این پروژه در حال حاضر به اتمام رسیده و وارد مرحله تست شده است و انتظار میرود تا پایان سال وارد مدار تولید شود و اما ظرفیت تولید این نیروگاه تا 100 مگاوات نیز میتواند افزایش یابد.حال باید منتظر ماند و دید که آیا تا پایان سال شاهد تولید برق از این نیروگاه خواهیم بود و یا این وعده نیز همانند سایر وعدههای سالیان گذشته روی زمین میماند.
12:17 - 3 آبان 1404
