خرس سبلان قربانی محبتهای ناآگاهانه
چند وقتی بود، فضای مجازی مملو از ویدئوهایی شده که برخورد مستقیم انسان با خرس قهوهای در ارتفاعات کوه سبلان را به تصویر میکشید؛ تصاویری که بیش از آنکه جذاب یا هیجانانگیز باشند، زنگ خطری جدی برای اکوسیستم منطقه و بقای این گونه ارزشمند به شمار میرفت.
خبرگزاری فارس، اردبیل: چند وقتی بود، فضای مجازی مملو از ویدئوهایی شده که برخورد مستقیم انسان با خرس قهوهای در ارتفاعات کوه سبلان را به تصویر میکشید؛ تصاویری که بیش از آنکه جذاب یا هیجانانگیز باشند، زنگ خطری جدی برای اکوسیستم منطقه و بقای این گونه ارزشمند به شمار میرفت.از غذا دادن به خرسها تا لمس تولهها و حتی تلاش برای عکس گرفتن در فاصلهای بسیار نزدیک، همه این رفتارها نشاندهنده ورود انسان به حریم زیستی حیوانات وحشی است؛ اقدامی که پیامدهای مخربی برای طبیعت دارد.خرس قهوهای کوه سبلان یکی از گونههای شاخص و ارزشمند حیاتوحش ایران است که در ارتفاعات سرد و صخرهای این منطقه زندگی میکند. این جانور بزرگجثه، نقش مهمی در حفظ تعادل اکولوژیکی کوهستان دارد و حضورش نشاندهنده سلامت زیستبوم منطقه است. با این حال، در سالهای اخیر و بهویژه طی ماههای گذشته، رفتارهای نگرانکنندهای از سوی انسانها در زیستگاه طبیعی این گونه مشاهده شده که حیات و بقای آن را با تهدید جدی مواجه کرده است.
مخاطبان فارس خواستار صیانت از خرس سبلان شدند
مخاطبان سامانه فارس من خبرگزاری فارس نیز اخیرا با ثبت پویشی نسبت به وضعیت نامناسب مواجه انسان با طبیعت در محل پناهگاه حسینیه کوه سبلان انتقاد کردند. در متن این پویش آمده است: «حیات وحش منطقه، به ویژه خرس قهوهای سبلان در خطر انقراض قرار دارد این خرسها به دلیل دست آموز شدن توسط کوهنوردان، به چادرهای آنها حمله می کنند و پس از اتمام فصل صعود به مناطق پایین دست و داخل روستاها و حاشیه شهرها می روند و در نتیجه؛ توسط مردم محلی کشته می شوند.خرس قهوهای سبلان که معمولا بعد از ۴-۶ سال بالغ می شود و هر سه سال یکبار به تعداد ۱-۳ عدد توله به دنیا می آورد؛ حیات این گونه نادر جانوری به دلیل تغییرات زیست محیطی و شکار غیرمجاز ؛ و دست آموز شدن آنها توسط کوهنوردان در محدوده پناهگاه سبلان که محل قلمرو آنهاست ؛ با چالش بسیار جدی و خطر انقراض مواجه است.»انتشار فیلمهایی در فضای مجازی که نشان میدهند گردشگران و کوهنوردان به خرسهای قهوهای غذا میدهند یا با آنها تعامل مستقیم برقرار میکنند، زنگ خطر جدی برای فعالان محیطزیست و مسئولان محلی به صدا درآورده است.این رفتارها، هرچند ممکن است از سر دلسوزی یا هیجان باشد، اما پیامدهای مخربی برای چرخه طبیعی زندگی خرسها دارد. تغذیه با مواد غذایی انسانی باعث تغییر در الگوی رفتاری این حیوانات میشود، بهطوریکه آنها بهجای جستوجوی طبیعی غذا، به مناطق انسانی نزدیک میشوند و این نزدیکی، احتمال بروز تعارض میان انسان و حیوان را افزایش میدهد.
دیدهبان حیات وحش در کوه سبلان تشکیل شد
کیومرث سفیدی، مدیرکل حفاظت محیطزیست استان اردبیل در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری فارس در اردبیل اظهار میکند: خرس قهوهای از گونههای حمایت شده سازمان حفاظت محیطزیست است و باتوجهبه اینکه در هفتههای اخیر گزارشهای متعددی از نحوه مواجهه نادرست با خرس قهوهای در سبلان به دست حفاظت محیطزیست استان رسیده بود، گروههای دیدهبان حیاتوحش به این منظور تشکیل شد.بر اساس اعلام اداره کل حفاظ مأموران یگان حفاظت محیطزیست با حضور در منطقه سبلان، ضمن ارائه آموزشهای چهرهبهچهره، اعلانهای با محتوای آموزشی نحوه برخورد با حیاتوحش را در مناطق مختلف نصب کردند.سفیدی ادامه میدهد: حفظ عرصههای طبیعی و جلوگیری از تعرض به مناطق حفاظت شده یکی از مأموریتهای اصلی ما بوده و اجازه نخواهیم داد هیچگونه تصرف یا تخریب در این عرصهها صورت پذیرد.
رویکرد مشارکتی موفقیتآمیز در صیانت از خرس سبلان
سرپرست حفاظت محیط زیست استان اردبیل عنوان میکند: وقتی یک گونه جانوری در طبیعت رشد میکند آموزههای خاص خود را از طبیعت و پدر و مادر خود فرا میگیرد و بر اساس این آموزهها، توانایی بقا در طبیعت را بدست میآورد. یکی از این تواناییهای حیوانات وحشی پیدا کردن غذا در طبیعت است.وی تاکید میکند: خوشبختانه مجموعه اقدامات انجام یافته سبب شده تا مشکلی از بابت مواجه انسان و خرس مخابره نشود و این عملکرد مشارکتی موفق در این خصوص را نشان میدهد. اقدامات برای سال بعد نیز به شکل گستردهتر در نظر گرفته شده است.
صعو به قله سبلان ضابطهمند میشود
وی میگوید: به دنبال ثبت جهانی کوه سبلان هستیم اما برای تحقق این موضوع باید صبور بود و همپای طبیعت حرکت کرد. در بحث صعود به قله سبلان برنامههای نظیر صدور مجوز صعود و گواهی صعود در دستور کار است. همچنین آموزشهای مرتبط مواجه با طبیعت سبلان برای کوهنوردان ارائه میشود.
سرپرست حفاظت محیط زیست استان اردبیل میافزاید: اگر بخواهیم چشمههای جوشان و آبهای موجود و همچنین آب و هوای مطبوع را در اردبیل حفظ کنیم، ابتدا باید سبلان را حفظ کنیم. اگر عوامل انسانی مخرب در کنار تغییرات اقلیمی مخرب دست در دست هم دهند طبیعتا در آیندهای نزدیک از سبلان خاکی خشک و بی آب و بدون جانداران باقی نخواهد ماند.
17:39 - 29 شهریور 1404