منطقهای اسرارآمیز با مردمانی بیدهان
اینجا، شهریئری است؛ جایی که گویی زمان در گذر هزاران ساله، نفس کشیدنش را فراموش کرده و شما را به تماشای سکوت باشکوه گذشته دعوت میکند.
خبرگزاری فارس، اردبیل: تصور کنید، در قلب استان اردبیل، جایی که نسیم خنک کوهستان سبلان، عطر خوش گیاهان وحشی را با خود به ارمغان میآورد، دشتی آرام و باستانی آرمیده است. این دشت، نه فقط زمینی از خاک و سنگ، بلکه کتابی قطور از تاریخ است که هر برگش، قصهای ناگفته دارد. اینجا، شهر یری است؛ جایی که گویی زمان در گذر هزاران ساله، نفس کشیدنش را فراموش کرده و شما را به تماشای سکوت باشکوه گذشته دعوت میکند. وقتی اولین قدم را در این سرزمین میگذارید، اولین چیزی که دلتان را به لرزه درمیآورد، قدمت است. قدمتی که در تار و پود سنگها تنیده شده و در سکوت کتیبهها فریاد میزند. اینجا با صحنهای روبرو میشوید که گویی هزاران سال پیش نه، همین الان مردمان این دیار، زندگی، عشق، ترس و امیدشان را بر این صخرههای استوار حک کردهاند. یکی از ویژگیهای شگفتانگیز شهر یئری مشکینشهر، حضور بیش از ۳۰۰ سنگواره انساننمای بیدهان است. این سنگ افراشتههای بیدهان، با شمشیرهایی به کمر و حالتی دست به سینه، چند هزار سال است که آنجا ایستادهاند و به مثال سربازی از قلعه و معبد آن منطقه محفاظت میکنند.
۵۲ MB
قدمت ۷۰۰۰ ساله شهر یئری
قدمت منطقه باستانی شهر یری، به دورانهای بسیار کهن بازمیگردد، تا جایی که شاید بتوان گفت یکی از قدیمیترین سکونتگاهها و مراکز فرهنگی در ایران بوده است. مهمترین شواهدی که قدمت این منطقه را نشان میدهند، همان نقوش صخرهای و سنگنگارههای آن است. این نقوش، که بر بدنه صخرههای منطقه کنده شدهاند، بر اساس مطالعات و مقایسههایی که با سایر آثار تاریخی انجام شده، به دوران نوسنگی و آغاز عصر مس، یعنی حدود هزاره پنجم پیش از میلاد مسیح نسبت داده میشوند. این یعنی، مردمان حدود ۷ هزار سال پیش در این منطقه زندگی میکردند و فعالیتهای فرهنگی و هنری خود را بر روی سنگها ثبت کردهاند. منطقه باستانی شهریری در ۲۵ کیلومتری شرق مشگین شهر در بالادست روستای پیرازمیان قرار دارد. وسعت این منطقه باستانی ۲۰۰ هکتار است و از سه قسمت دژ نظامی، معبد و قبرستان تشکیل می شود. این محوطه شامل حدود ۳۰۰ سنگ افراشت باستانی است که دیرینگی آنها به دوران اواخر مِفرَغ و دوران نوسنگی، مس سنگی و نیز اوایل آهن مربوط است. به گونهای اسرار آمیز، تنها سنگوارهای که دهان دارد، متعلق به سنگواره زنی مسلح است که حکاکیهای روی سر آن شبیه به سنجاقسرهای کشف شده در قبرهای زنان آن دوره است. در میان سنگوارهها، تکه سنگهایی به عنوان نذورات معبد، ظروف سفالی دولایه، تکههای جنگافزارها و زیورآلات ساخته شده از طلا، مس و آهن نیز به چشم میخورد.
تصاویر هوایی این منطقه نشان میدهد که نحوه چیدمان این سنگوارهها، مطابق چینش خوشه پروین است که این خود نشانی از حضور علم نجوم در میان ساکنان قدیم شهر یئری است. به علاوه بعضی از باستانشناسان اعتقاد دارند که این منطقه، یک رصدخانه در دوران ما قبل تاریخ بوده است. کاوشهای بعدی روی این منطقه، ردی از خاکستر را درون قلعه نشان میدهد که این کشف بیانگر آن است که قلعه در دوره «اورارتوییان» به آتش کشیده شده و متروک شده است.
نقوش بر سینه صخرهها؛ پنجرهای به سوی روح نیاکان
به صخرهها خیره شوید. انگار که هر خط و هر نقش، دستی از غیب بر آن کشیده است. نقوش چنان با مهارت تراشیده شدهاند که گویی همین الان مهیا شده است. جایی که سنگها حافظ سرگذشت نیاکان ما هستند، نقوش عجیبی چون پژواکی خاموش از اعماق زمان به ما مینگرند. تصاویری از انسانها که گویی در لحظهای ازلی، دهانشان برای همیشه بسته شده است. این سکوت سنگی، نه از ناتوانی هنرمند، که گویی عمداً بر پیکر صخرهها حک شده تا رازی را در خود نهان کند؛ رازی که قرنهاست ذهن کاوشگران را به خود مشغول داشته است.
قلعهها؛ گواه ایستادگی در گذر زمان
در دل این دشت، بقایای قلعهها و سازههای سنگی نیز دیده میشوند. این بناها، گویی نگهبانان خاموشی هستند که شاهد گذر قرنها بودهاند. هر سنگی که بر روی سنگ دیگر قرار گرفته، داستانی از تلاش، بنا کردن و شاید جنگیدن دارد. این قلعهها، پناهگاههایی بودهاند در برابر سرما، باد و یا شاید دشمنان. تصور کنید که مردمان آن دوران، چگونه با دستان خالی و ابزارهای ساده، چنین سازههایی را بنا کردهاند؛ گواه بر اراده و عشقشان به زندگی در این سرزمین.
شهر یئری؛ فراتر از یک مکان باستانی
شهر یئری، مکانی نیست که فقط از آن بازدید کنید و بروید. این سرزمین، با شما سخن میگوید؛ با سکوتش، با نقوشش، با عظمت کوهستان سبلان در پسزمینه. این تجربه، فراتر از یک بازدید تاریخی است؛ نوعی پیوند روحی با گذشته است. احساس میکنید که بخشی از این تاریخ، در وجود شما نیز جاری میشود. گویی صدای پای نیاکانتان را میشنوید که در این دشتها میدوند و زندگی میکنند. اینجا، مکانی است که در آن، زیبایی طبیعت و شکوه تاریخ در هم آمیختهاند و تجربهای فراموشنشدنی را برایتان رقم میزنند. شهر یری، دعوتی است به تأمل، به درک عمیقتر از ریشههایمان و به قدردانی از میراثی که به ما سپرده شده است.
18:10 - 24 شهریور 1404
0 بازدید
