بازی سیاسی اسرائیل، تکرار سناریوی نسلکشی ارامنه
● عقبنشینی اسرائیل تحت فشار باکو:بر اساس گزارش روزنامه اسرائیلی «هاآرتص»، رأیگیری کنست (پارلمان اسرائیل) درباره به رسمیت شناختن رسمی «نسلکشی ارامنه» در امپراتوری عثمانی، در آخرین جلسات علنی پیش از تعطیلات تابستانی برگزار نشد. این در حالی است که دولت اسرائیل در تاریخ ۲۸ ژوئن ۲۰۲۶، با اجماع کامل، پیشنهاد وزیر خارجه «گیدعون ساعر» را تصویب کرده بود. منابع خبری میگویند که «بنیامین نتانیاهو»، نخستوزیر اسرائیل، شخصاً پس از تماس «حکمت حاجیاف»، دستیار رئیسجمهور آذربایجان در امور سیاست خارجی، با دفتر نخستوزیری این رأیگیری را مسدود کرده است.● محکومیت باکو، انکار نتانیاهو:باکو بلافاصله پس از تصویب اولیه در دولت اسرائیل این اقدام را به شدت محکوم کرد و خواستار بازنگری در آن شد. مقامات باکو اعلام کردند که این اقدام به «صلح و تفاهم» کمک نمیکند و روند عادیسازی روابط با ارمنستان را مختل میسازد. در مقابل وزارت خارجه اسرائیل هر گونه نقش نتانیاهو در لغو رأیگیری را تکذیب کرد و بر یکپارچگی تصمیم اولیه دولت تأکید نمود، بدون اینکه دلیل روشنی برای عدم برگزاری رأیگیری در کنست ارائه دهد. این تناقض در اظهارات نشان از یک بازی سیاسی هماهنگ دارد که در آن اسرائیل به باکو این امکان را میدهد تا در نقش «پیروز دیپلماتیک» ظاهر شود، در حالی که در پسپرده منافع راهبردی خود را بدون تغییر حفظ میکند.
چرا اسرائیل این بازی را تکرار میکند
این اقدام یک سناریوی تکراری است که تقریباً هر دو تا سه سال یکبار از سوی رژیم صهیونیستی اجرا میشود. اسرائیل با طرح مجدد و سپس عقبنشینی از به رسمیت شناختن نسلکشی ارامنه، سه هدف راهبردی را دنبال میکند:۱ـ تحمیق باکو و آنکارا:اسرائیل با این بازی، به باکو و آنکارا القا میکند که تحت فشار آنها از این تصمیم صرفنظر کرده است. در مقابل، مقامات جمهوری آذربایجان و ترکیه که تمایل زیادی به تحمیق توسط صهیونیستها دارند، با تبلیغات گسترده این عقبنشینی را پیروزی دیپلماتیک خود جلوه میدهند. این در حالی است که اسرائیل هیچ تعهد واقعی برای تغییر رویه خود ندارد و در عمل همان مسیر همکاریهای راهبردی را ادامه میدهد.۲ـ تثبیت وابستگی باکو به اسرائیل:اسرائیل با این مانور به باکو میفهماند که «ما میتوانیم این تصمیم را بگیریم یا نگیریم» و این قدرت را در اختیار خود دارد که در هر لحظه باکو را خوشحال یا ناراحت کند. این رویکرد وابستگی باکو به تلآویو را در حوزههای نظامی، امنیتی و انرژی تثبیت میکند.۳ـ مشروعیتزدایی از روایت نسلکشی ارامنه:با واکنش باکو و آنکارا و نمایش آن به عنوان «پیروزی دیپلماتیک»، اسرائیل عملاً روایت نسلکشی ارامنه را به چالش میکشد و آن را یک «موضوع سیاسی» معرفی میکند که میتوان بر سر آن چانه زد. این دقیقاً برعکس اهداف اعلامی «تکلیف اخلاقی و تاریخی» است که گیدعون ساعار از آن سخن گفته بود.
اهمیت آذربایجان برای اسرائیل؛ وابستگی عملیاتی است
دلیل اصلی این عقبنشینی وابستگی شدید اسرائیل به جمهوری آذربایجان در حوزههای نظامی و امنیتی است. تحلیلها حاکی از آن است که اسرائیل برای انجام عملیات علیه ایران، به استفاده از پایگاههای هوایی و خاک آذربایجان وابسته است. این وابستگی، اهرم فشار قابلتوجهی در اختیار باکو قرار داده است. همچنین روابط راهبردی و عمیق اسرائیل و آذربایجان در حوزههای نظامی، امنیتی و انرژی، باکو را به شریکی کلیدی برای تلآویو تبدیل کرده است. از این رو، اسرائیل ترجیح میدهد یک لایحه نمادین را قربانی کند تا یک همکاری راهبردی حیاتی را از دست ندهد.
پیامدهای این بازی سیاسی برای منطقه چیست
● پیامدهای این بازی سیاسی برای منطقه:➖تثبیت نفوذ اسرائیل در قفقاز:این بازی سیاسی، نشان از عمق نفوذ اسرائیل در معادلات قفقاز دارد. اسرائیل با این مانور به باکو نشان داد که میتواند منافع آن را تأمین کند، اما این تأمین، همواره در چارچوب منافع خود اسرائیل تعریف میشود.➖افزایش وابستگی باکو به تلآویو:باکو که این عقبنشینی را پیروزی دیپلماتیک خود میداند عملاً وابستگی خود به اسرائیل را افزایش میدهد و در آینده، کمتر میتواند در برابر خواستههای تلآویو مقاومت کند.➖ادامه محاصره ایران:این رویداد تغییری در همکاریهای نظامی–امنیتی باکو و تلآویو ایجاد نمیکند و حضور اسرائیل در قفقاز، همچنان به عنوان یک تهدید راهبردی برای ایران باقی میماند.● درنهایت میتوان گفت عقبنشینی اسرائیل از رأیگیری درباره به رسمیت شناختن نسلکشی ارامنه یک بازی سیاسی هماهنگ است که در آن، اسرائیل باکو و آنکارا را تحمیق میکند و آنها نیز با کمال میل، این عقبنشینی را پیروزی دیپلماتیک خود جلوه میدهند.اسرائیل با این مانور ضمن تثبیت وابستگی باکو به خود روایت نسلکشی ارامنه را به چالش میکشد و عملاً آن را به یک موضوع سیاسیِ قابل چانهزنی تبدیل میسازد. این بازی که هر چند سال یکبار تکرار میشود نشان از عمق نفوذ اسرائیل در قفقاز و تداوم محاصره راهبردی ایران دارد. باکو و آنکارا که در این بازی نقش «پیروز» را بازی میکنند. در واقع در دام تحمیق صهیونیستها گرفتار شدهاند و این پیروزی نمایشی چیزی جز تأیید وابستگی بیشتر آنها به تلآویو نیست.
23:41 - 29 تیر 1405