دشت قزوین؛ قربانی توسعه بی‌ضابطه بخش کشاورزی

افزایش دوبرابری اراضی زیر کشت در دشت قزوین طی دو دهه گذشته، اگرچه در ظاهر نشانه گسترش فعالیت‌های کشاورزی و صنعتی است، اما از نگاه یک اقلیم‌شناس و کنش‌گر مسائل محیط زیستی و اجتماعی، زنگ خطری جدی برای ظرفیت اکولوژیکی این پهنه زیستی به شمار می‌رود.
به گزارش خبرگزاری فارس از قزوین، حدود ۲۳ سال و ۶ ماه از سفر معنوی و پربرکت رهبر معظم انقلاب، آیت‌الله العظمی خامنه‌ای (مدظله‌العالی)، به استان قزوین می‌گذرد؛ سفری که کماکان مهم‌ترین سند راهبردی توسعه این خطه محسوب می‌شود، اما جزیره‌ای از اقدامات جزئی و مقطعی، به‌ویژه در حوزه دشت قزوین، جایی برای تحقق کامل آن باقی نگذاشته است.رهبر معظم انقلاب در بخشی از فرمایشات خود در جمع مردم قزوین تأکید کرده بودند: «همان‌طور که امام جمعه محترم اشاره کردند، این استان دارای خاک و استعداد کشاورزی و دشت پربرکت است. آب‌ها را هم باید مهار کرد. مقداری کار کرده‌اند، مقداری دیگر هم باید تلاش و کار کنند.»اما مرور عملکرد بیش از دو دهه‌ای مسئولان استانی و ملی نشان می‌دهد که فرمایش رهبری نه‌تنها محقق نشده، بلکه در برخی حوزه‌ها اقداماتی خلاف جهت آن صورت گرفته است.به گزارش فارس، مهم‌ترین مصادیق عدم اجرا و اقدامات بالعکس شامل مهار نشدن آب‌ها، تخریب دشت پربرکت و تبدیل شدن آن به کانون بحران فرونشست و ... می‌شود.حسین اینانلو از اساتید دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره) قزوین در گفت‌وگو با خبرنگار فارس در قزوین اظهار کرد: وسعت اراضی زیر کشت دشت قزوین در ۲۰ سال گذشته دو برابر شده؛ یعنی از ۱۳۰ هزار هکتار به ۲۶۰ هزار هکتار رسیده است.وی افزود: بیش از نیمی از دشت قزوین مزرعه و باغ است و به لحاظ اکولوژیکی، اقلیم‌شناسی، خاک‌شناسی و همه مؤلفه‌های طبیعت، توان و ظرفیت این همه باغ، مزرعه، سکونتگاه و صنایع را ندارد.استاد دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره) قزوین افزود: یک علم به نام آمایش سرزمینی داریم که در آن، یکی از مراحل، تعیین و برآورد ظرفیت اکولوژیکی یک پهنه زیستی است.

دشت دیگر ظرفیت بارگذاری ندارد

اینانلو بیان کرد: زمانی که مدل‌های اکولوژیکی دشت قزوین را با مدل‌های ارزیابی بررسی می‌کنیم، متوجه می‌شویم که توان این همه بارگذاری را ندارد و به دلیل فشار واردشده بر آن و استفاده بیش از ظرفیت، از خدمات اکوسیستمی دشت کاسته می‌شود.وی افزود: تالاب الله‌آباد نیز خدمات اکوسیستمی داشت که یکی از این خدمات، تنظیم‌کنندگی بود و از ریزگردها و افت‌وخیز شدید دما جلوگیری می‌کرد.این استاد دانشگاه با بیان اینکه نیمه‌جان شدن تالاب یعقوب‌آباد دشت الله‌آباد، خدمات اکوسیستمی را تحت تأثیر قرار داده است، تأکید کرد: امروز مسئولان باید به زیست‌مندی دشت قزوین توجه لازم را داشته باشند و از بارگذاری جدید در هر زمینه‌ای، به‌خصوص صنعت و به‌ویژه فولاد، خودداری و جلوگیری کنند.
اینانلو توضیح داد: تالاب الله‌آباد به‌طور مستقیم و غیرمستقیم ۶۰ هزار هکتار از دشت قزوین را نمدار نگه می‌دارد و از ایجاد ریزگرد جلوگیری می‌کند که با خشک شدن تالاب، ۱۲ درصد از این دشت به پهنه‌ای مستعد برای تولید ریزگرد تبدیل می‌شود.وی افزود: ریزگردها در درجه نخست گریبان مردم شهر آبیک و سپس مردم اشتهارد، بوئین‌زهرا و قزوین را خواهد گرفت که طبق مطالعات انجام‌شده و مقاله‌ای در این زمینه، مردم استان‌های تهران و البرز را نیز متأثر می‌کند و در واقع حدود ۱۵ میلیون نفر از جمعیت کشور را درگیر خواهد کرد.استاد دانشگاه آزاد قزوین معتقد است تالاب الله‌آباد گرچه فصلی است و در سال‌هایی که باران کم می‌بارد، در تابستان تقریباً خشک می‌شود، اما رطوبتی که به واسطه وجود فصلی تالاب در خاک باقی می‌ماند، در تابستان از ایجاد ریزگرد جلوگیری می‌کند و اگر تالاب به‌کلی خشک شود، پتانسیل نمداری خاک از بین می‌رود و به‌راحتی در فصل گرم سال به منشأ ریزگرد تبدیل می‌شود.

تأمین حق‌آبه ضروری است

اینانلو تأمین حق‌آبه تالاب به اندازه کمینه لازم برای احیای آن را ضروری دانست و تصریح کرد: حق‌آبه تالاب باید از رودخانه خررود، ابهررود و رودهای فصلی که از شمال دشت قزوین و از کوه‌های البرز وارد دشت قزوین می‌شوند، تأمین شود که در حال حاضر، با ساخت سد معبر و دو سد محلی کینه‌ورس و بالاخانلو، این حق‌آبه از تالاب گرفته شده است.به گفته وی، حق‌آبه تالاب نه به واسطه زیبایی‌شناسی، بلکه به واسطه زندگی و حفظ تنوع زیستی گیاهی و جانوری ضروری است؛ چرا که با کاهش تنوع گیاهی و جانوری، محصولات زراعی و دشت قزوین تحت تأثیر قرار می‌گیرند.#تالاب #دشت #حق_آبه #ریزگرد
10:57 - 11 خرداد 1405
کشاورزی و امور دام
استان ها
قزوین

2 بازنشر
10٫4k بازدید



2 پاسخ

تصویر نمایه‌ی ‌ایران سرو بلند‌
@user170910153211873928811 خرداد 1405
در پاسخ به
قسم حضرت عباس یا دم خروسخود دولت مجوز احداث ساختمان و سکنتگاه رو به کشاورزان و حتی کسانی که دویست سیصد متر زمین خریدن رو دادهدروتپه کوه و کمر همه جا شروع به احداث باغ و ساخت ویلا کرده اند لعنت بر مسئول بی خیال

@user170910138049207422316 خرداد 1405
در پاسخ به
خواهشن با این حجم از چاهای عمیق که تو استان هستش برخورد کنید.مخصوصا چاهای بخش خرمدشت.پناه آباد .طوریزک.رحیم آباد.جعفر آباد. خواهشن یک نفر انسان باشه دل بسوزونه. رودخونه های فصلی روستای برزلجین پر شده از چاه .یه اقدامی بکنید .🙏🙏🙏