جام جهانی ۲۰۲۶ و آینده فوتبال ایران (۳)
فرصتهای اقتصادی و سرمایهگذاری در فوتبال؛ جام جهانی را فقط تماشا نکنیم، از آن بهرهبرداری کنیم.
هر چهار سال یکبار، میلیاردها نفر در سراسر جهان چشم به جام جهانی فوتبال میدوزند. اما در پشت صحنه این رویداد بزرگ، واقعیتی وجود دارد که گاهی از خود مسابقات نیز مهمتر است؛ جام جهانی تنها یک رویداد ورزشی نیست، بلکه یکی از بزرگترین بازارهای اقتصادی جهان است.کشورهایی که نگاه حرفهای به ورزش دارند، جام جهانی را صرفاً فرصتی برای رقابت در زمین مسابقه نمیدانند؛ بلکه آن را بستری برای جذب سرمایه، توسعه بازار، ایجاد اشتغال، گسترش برند ملی و رونق صنایع مرتبط با ورزش تلقی میکنند.در چنین شرایطی، حضور تیم ملی فوتبال ایران در جام جهانی ۲۰۲۶ باید فراتر از یک موفقیت ورزشی دیده شود. این حضور میتواند فرصتی ارزشمند برای بازتعریف اقتصاد فوتبال ایران باشد؛ اقتصادی که سالهاست با چالشهایی نظیر وابستگی به منابع دولتی، کمبود درآمدهای پایدار، ضعف در جذب سرمایهگذاری و فاصله با استانداردهای جهانی مواجه است.واقعیت آن است که فوتبال ایران از کمبود استعداد رنج نمیبرد؛ آنچه کمبود آن بیش از هر چیز احساس میشود، سرمایهگذاری هدفمند و مدلهای اقتصادی پایدار است.جام جهانی میتواند توجه بسیاری از برندها، شرکتها و فعالان اقتصادی را به فوتبال جلب کند. در چنین فضایی، مدیران ورزش کشور باید از خود بپرسند:
آیا برنامهای برای بهرهبرداری اقتصادی از این فرصت داریم؟آیا بستههای جذاب سرمایهگذاری برای بخش خصوصی طراحی شده است؟آیا باشگاههای ما توانایی تبدیل شدن به بنگاههای اقتصادی پویا را دارند؟آیا از ظرفیت میلیونها هوادار فوتبال برای ایجاد درآمدهای پایدار استفاده میکنیم؟یکی از مهمترین فرصتهای پیش روی فوتبال ایران، توسعه نظام اسپانسری است. در بسیاری از کشورهای جهان، بخش عمده درآمد فوتبال از طریق همکاری با شرکتهای تجاری و برندهای اقتصادی تأمین میشود. در حالی که در ایران هنوز بسیاری از ظرفیتهای تبلیغاتی و بازاریابی فوتبال بلااستفاده باقی ماندهاند.جام جهانی میتواند فرصتی برای بازنگری در این حوزه باشد. افزایش توجه عمومی به فوتبال، زمینه مناسبی برای ورود برندهای جدید، گسترش همکاریهای تجاری و طراحی مدلهای نوین درآمدزایی فراهم میکند.از سوی دیگر، نباید اقتصاد فوتبال را صرفاً به اسپانسرها محدود کرد.فروش محصولات هواداری، توسعه کسبوکارهای دیجیتال ورزشی، آموزش فوتبال، گردشگری ورزشی، تولید محتوا، فناوریهای ورزشی و خدمات مرتبط با هواداران، همگی بخشهایی از زنجیره اقتصادی فوتبال هستند که در کشور ما هنوز به اندازه کافی توسعه نیافتهاند.یکی دیگر از ظرفیتهای مهم، مشارکت ایرانیان خارج از کشور در پروژههای ورزشی است. جام جهانی ۲۰۲۶ که در آمریکای شمالی برگزار میشود، میتواند فرصت مناسبی برای ایجاد ارتباط میان سرمایهگذاران ایرانی خارج از کشور و پروژههای توسعهای فوتبال ایران باشد. این ظرفیتی است که تاکنون کمتر مورد توجه قرار گرفته است.
اما شاید مهمترین نکته این باشد که اقتصاد فوتبال نباید تنها به تیم ملی محدود شود.اگر قرار است حضور در جام جهانی به یک دستاورد پایدار تبدیل شود، باید منافع اقتصادی آن به فوتبال پایه، مدارس فوتبال، باشگاههای محلی، آموزش مربیان و توسعه زیرساختها نیز منتقل شود.فوتبال زمانی میتواند به رشد پایدار برسد که درآمدهای حاصل از آن دوباره در مسیر توسعه این ورزش سرمایهگذاری شود.امروز فوتبال ایران بیش از هر زمان دیگری به یک نقشه راه اقتصادی نیاز دارد؛ نقشه راهی که در آن دولت نقش تسهیلگر داشته باشد، بخش خصوصی نقش سرمایهگذار را ایفا کند و نهادهای ورزشی نیز بسترهای لازم برای فعالیت اقتصادی شفاف و حرفهای را فراهم آورند.جام جهانی ۲۰۲۶ یک فرصت زودگذر نیست؛ یک پنجره استراتژیک برای بازآفرینی اقتصاد فوتبال ایران است.اگر این فرصت را تنها در نتایج مسابقات جستوجو کنیم، چند هفته پس از پایان رقابتها همه چیز به روال گذشته بازخواهد گشت. اما اگر نگاه اقتصادی و توسعهمحور داشته باشیم، جام جهانی میتواند آغازگر فصل جدیدی در فوتبال ایران باشد؛ فصلی که در آن فوتبال نه یک هزینه، بلکه یک صنعت درآمدزا، اشتغالآفرین و توسعهآفرین تلقی شود.در یادداشت بعدی به موضوع «فوتبال پایه و استعدادیابی؛ چگونه جام جهانی میتواند موتور محرک نسل آینده فوتبال ایران باشد؟» خواهم پرداخت.ادامه دارد…حسین بابوئی
10:47 - 2 ژوئن 2026
