آواز حیات دوباره در تالابهای شمالغرب پیچید
ترکیبِ سخاوت آسمان و تدبیر زمین، تالابهای آذربایجان غربی را از بستر خشکی به پناهگاهی امن برای نایابترین مسافران پرواز بدل کرده است، از شمالیترین نقطه در چالدران تا پهنههای جنوبی در مهاباد و میاندوآب.
خبرگزاری فارس-ارومیه: درحالیکه طبیعت آذربایجان غربی جامه نو به تن میکند، تالابهای این استان نیز سهم تاریخی خود را از شریانهای آبی منطقه باز پس میگیرند. گزارشهای میدانی از پهنههای آبی شمال غرب کشور نشان میدهد که با ترکیب هوشمندانه «بارشهای بهاری»، «رهاسازی حقابهها» و «عملیات فنی»، وضعیت مطلوب در زنجیرهای از تالابهای بینالمللی و اقماری حکمفرما شده است.در شهرستان نقده، تالاب بینالمللی «شورگل» (حسنلو) نهتنها به طور کامل آبگیری شده، بلکه با سرریزشدن آغوش خود را به روی تالاب «سولدوز» گشوده است تا پیوندی فیروزهای میان این دو زیستبوم برقرار شود، این در حالی است که تالابهای «دُرناگولی» و «طالقان» نیز در مسیر تکمیل ظرفیت آبی قرار گرفتهاند و تالاب «درگه سنگی» با عبور از مرز ۴۰ درصد آبگیری، روزهای پرفروغی را نوید میدهد.این شکوفایی تنها مرهون قهر و لطف طبیعت نیست؛ در منطقه مهاباد، عملیات لایروبی و بازگشایی کانالهای فرعی منتهی به تالابها انجام شده، جایی که محیطبانان در کنار جوامع محلی، همزمان با رهاسازی آب از سد مهاباد، مسیلهای قدیمی را پاکسازی کردند تا هر قطره از روانابهای بهاری، مسیری مستقیم بهسوی قلب تالابها بیابد. در جنوب استان نیز، تالاب «نوروزلو» در میاندوآب باتکیهبر دبی قدرتمند رودخانه «زرینهرود»، جشن آبگیری صددرصدی برپا کرده، این پایداری آبی، اکنون فرش قرمزی برای ورود پرندگان مهاجر، گسترده و تالابها را به امنترین پناهگاه برای تنوع زیستی منطقه بدل کرده است.
بازگشت آب به تالابها، تنها نویدبخشِ پایداری اکولوژیکی نیست، بلکه دروازهای است بهسوی تجدید حیاتِ تنوع زیستی؛ در چالدران پروژه موفق «زاویه سفلی» با سرمایهگذاری یک میلیارد و پانصد میلیونریالی سازمان حفاظت محیطزیست و همت جوامع محلی، این تالاب را پس از یک دهه به دوران پرآبی بازگردانده و اکنون میزبان بیش از هزاران پرنده آبزی و کنار آبزی است. دیدن گونههای نادری چون «اردک سرسفید»، در کنار انبوهی از «چنگر»، «آنقوت»، «کاکایی»، «حواصیل خاکستری» و «باکلان کوچک»، از وجود زیستگاهی امن و ارزشمند خبر میدهد.
به گفته حجت جباری مدیرکل حفاظت محیطزیست آذربایجان غربی، روند آبگیری تالابهای بینالمللی «قوپیباباعلی» و «درگهسنگی» که از اواخر زمستان آغاز شده بود، با بهرهگیری از بارشهای مطلوب بهاری شتابی دوچندان گرفته و به مرز بیش از ۶۰ درصد ظرفیت رسیده است. وی با تأکید بر اهمیت این تالابهای عضو کنوانسیون رامسر، از تداوم عملیات آبرسانی تا دستیابی به ظرفیت کامل خبر داد و تصریح کرد که هدفگذاری نهایی، حفظ پایداری این زیستگاههای کلیدی برای پرندگان بومی و مهاجر در تمامی فصول سال است.مشاهده گونه نادر «خروس کولی سینه سیاه» در پناهگاه حیاتوحش تالاب بینالمللی کانیبرازان مهاباد، نویدبخش بهبود وضعیت اکولوژیک این زیستگاه است، به گفته فاروق سلیمانی، رئیس اداره حفاظت محیطزیست مهاباد، این پرنده بهاحتمال زیاد برای لانهسازی و زادآوری به این تالاب مهاجرت کرده است. وضعیت آبی کانیبرازان در ۲۰ سال گذشته بیسابقه بوده و با احیای چشمهها و زهکشها، این تالاب اکنون به زیستگاهی ایدهآل برای هزاران پرنده آبزی و کنار آبزی تبدیل شده است.
در شمال آذربایجان غربی نیز تالابهای چالدران میزبان گونهای جدید و بسیار کمیاب شدند. به گفته حجت آذریار، رئیس اداره حفاظت محیطزیست چالدران، برای نخستینبار دو قطعه «کشیم گردنسرخ» (از گونههای نادر کشور) در تالابهای این شهرستان مشاهده و ثبت شده است.به گزارش فارس؛ آذربایجان غربی با دارابودن بیش از ۳۰ تالاب فصلی و دائمی، یکی از غنیترین استانهای کشور از منظر تنوع زیستی تالابی است.این استان میزبان ۶ سایت ثبت شده در کنوانسیون بینالمللی رامسر (از جمله دریاچه ارومیه، تالاب کانیبرازان، و مجموعه تالابهای یادگارلو، حسنلو و درگهسنگی) است. این پهنههای آبی که در دو حوضه آبریز دریاچه ارومیه و رودخانه ارس قرار دارند، علاوه بر نقش حیاتی در تعدیل اقلیم و مهار ریزگردها، کریدور اصلی مهاجرت پرندگان از شمال اروپا و سیبری به سمت آفریقا محسوب میشوند و سالانه میزبان بیش از ۲۰۰ گونه پرنده آبزی و کنار آبزی هستند.#ارومیه #مهاباد #تالاب #طبیعت #حیوانات #جانوران #باران #آب 14:09 - 5 خرداد 1405