هزینههای جنگیِ ۱۰۰ روزه آمریکا بر دوش جهان
سه دریانورد هندی در آتش حملات آمریکا جان باختند، دهلی نو معترض شد اما واشنگتن پاسخ داد «نقض محاصره تحمل نمیشود». اروپا ۳۵ میلیارد دلار هزینه اضافی انرژی متحمل شد، کویت و بحرین زیر آتش موشکهای ایران قرار گرفتند و شاخص بورس ژاپن و کره جنوبی پس از بسته شدن تنگه هرمز ۴۸ درصد سقوط کرد. اکنون و با نزدیک شدن به توافق، نیمی از جهان نفس راحتی میکشد.
گروه دیدهبان غرب: حملات نیروی دریایی آمریکا به نفتکشهای تجاری در نزدیکی دریای عمان، در اوج مذاکرات آتشبس آغاز شد، به نقطه عطفی در روابط واشنگتن و دهلی نو تبدیل شد. نفتکش پالائویی «ستیبلو» با ۲۴ خدمه هندی هدف موشک قرار گرفت و سه دریانورد هندی جان باختند و ۲۱ تن دیگر نجات یافتند. نفتکش پالائویی «مارایوکس» نیز با ۲۴ خدمه هندی که فریاد میزدند «موشک به موتورخانه اصابت کرد، کشتی در حال غرق شدن است» پس از حمله هواپیمای اف/ای-۱۸ سوپر هورنت توسط نیروی دریایی عمان نجات یافتند. نفتکش «جالویر» با ۲۰ خدمه هندی نیز سومین شناور هدفگرفتهشده بود.دهلی نو در اقدامی نادر سفیر آمریکا را دو بار در یک هفته احضار کرد. سابرامانیام جایشنکار، وزیر خارجه هند، در اعتراضی صریح به همتای آمریکایی خود مارکو روبیو گفت: «من اعتراض شدید هند را به حملات نیروی دریایی آمریکا که منجر به کشته شدن سه ملوان هندی شد، تکرار میکنم. چنین اقدامات مرگباری علیه کشتیرانی تجاری قابل توجیه نیست.» اما در نقطهای که انتظار میرفت روبیو عذرخواهی کند، پاسخ تندتری شنیده شد: «تمام کشتیهای تجاری باید فوراً از دستورات نیروهای آمریکایی اطاعت کنند. نقض محاصره آمریکا و حمل غیرقانونی نفت ایران تحمل نخواهد شد.» این پاسخ دیپلماتهای هندی را شوکه کرد، به ویژه آنکه این تنش در آستانه سفر نارندرا مودی به فرانسه برای حضور در نشست G7 و دیدار با ترامپ رخ داد.
کشورهای عربی؛ میزبانان زخمی در خط مقدمجنگ ۱۰۰ روزه شکنندگی امنیت کشورهای حاشیه خلیج فارس را به شدت آشکار کرد. آنور قرقاش، مشاور دیپلماتیک رئیسجمهور امارات، با صراحت از «ضعیفترین موضع تاریخی شورای همکاری خلیج فارس در قبال حملات ایران» سخن گفت و تأکید کرد انتظار چنین موضع سستی را نداشت.کشورهایی که میزبان پایگاههای نظامی آمریکا بودند ناگهان خود را در خط مقدم حملات یافتند. درگیریهای اخیر در خلیج فارس که منجر به بسته شدن مجدد تنگه هرمز شد، آژیرهای خطر را در کویت و بحرین به صدا درآورد و پایگاههای نظامی آمریکا در این کشورها را در تیررس مستقیم موشکهای ایران قرار داد. بسیاری از تحلیلگران معتقدند پایگاههایی که روزی ضامن امنیت متحدان عرب بودند، اکنون به «لیبلهایی برای هدف قرار گرفتن» تبدیل شدهاند. این واقعیت که عربستان سعودی ماهها پیش ایده «پیمان عدم تعرض منطقهای» با محوریت ایران را بدون حضور واشنگتن مطرح کرد، نشان از بحران عمیق اعتماد به چتر امنیتی آمریکا در منطقه دارد.
اروپا؛ قبض ۳۵ میلیارد یورویی بحراناتحادیه اروپا در حالی لرزش جنگ را احساس کرد که هزینههای این جنگ را در قبض انرژی خود احساس میکرد. اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، ماه آوریل اعلام کرد اتحادیه اروپا به دلیل افزایش قیمت انرژی ناشی از عملیات نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران، ۲۵ میلیارد یورو متحمل خسارت شده است. تنها چند هفته بعد، دان یورگنسن، کمیسر انرژی اتحادیه اروپا، رقم را به روز کرد و گفت: «از زمان outbreak درگیری در غرب آسیا، کشورهای عضو اتحادیه اروپا بیش از ۳۰ میلیارد یورو (۳۵ میلیارد دلار) اضافی برای واردات سوختهای فسیلی هزینه کردهاند بدون اینکه هیچ عرضه اضافی دریافت کنند. جهان با شدیدترین بحران تامین انرژی تاریخ روبروست.» آسیا؛ شوک نفتی ۴۸ درصدیکشورهای شرق آسیا که بیش از ۸۰ درصد نفت خلیج فارس را مصرف میکنند، بیشترین آسیب را از بسته شدن تنگه هرمز متحمل شدند. بر اساس تحلیل مؤسسه کپلر که توسط روزنامه نیکی منتشر شده، صادرات نفت خام خاورمیانه ۴۸ درصد کاهش یافته است. واردات نفت ژاپن ۴۷ درصد و کره جنوبی ۳۱ درصد کاهش یافته و به شدیدترین افت در میان ده واردکننده بزرگ نفت جهان تبدیل شدهاند.ژاپن که قبل از جنگ ۹۰ درصد و کره جنوبی ۷۰ درصد نفت خود را از خاورمیانه تأمین میکردند، مجبور به خرید نفت از آمریکا و سایر نقاط دورتر شدهاند که زمان و هزینه حمل را چندین برابر کرده است. بحران حملونقل و کمبود نفتای خوراک پتروشیمی نیز صنایع این کشورها را با چالش جدی مواجه کرده است.
نفس راحت جهان؛ تنفسی پس از ۱۰۰ روزقرار است مراسم امضای توافق جمعه در سوئیس برگزار شود و واکنش جهان در نوع خودش فوری و امیدوارانه بود. آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، آن را «گامی حیاتی» برای حل بحران خاورمیانه خواند. کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، توافق را «گامی بزرگ به جلو برای پایان دادن به جنگ، تضمین ثبات منطقهای و بازگشایی تنگه هرمز» توصیف کرد و خواستار «بازگشت آزادی دریانوردی بدون عوارض» شد. امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، حمایت خود را از بازگشایی تنگه اعلام کرد و فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، آن را «راهی برای احیای اقتصاد جهانی و خاورمیانهای امنتر» خواند. سانائه تاکایچی، نخستوزیر ژاپن، نیز این تفاهم را «گامی بزرگ به سوی راه حل» توصیف کرد و ابراز امیدواری کرد که «ناوبری آزاد و ایمن در خلیج فارس برقرار شود».
امیدی شکننده؛ هنوز ۵۰۰ کشتی سرگردانندبا وجود اعلام توافق، کارشناسان هشدار میدهند بهبودی کامل ماهها طول خواهد کشید. حدود ۵۰۰ کشتی تجاری سرگردان در خلیج فارس منتظر بازگشایی هستند و انبارهای نفت ایران و دیگر کشورهای منطقه پر است. کارشناسان بیم دارند که بازیابی جریان عادی نفت «آهسته و شکننده» باشد. علاوه بر این، ۴۶ کشتی از زمان شروع جنگ مورد حمله قرار گرفتهاند و بسیاری از شرکتهای کشتیرانی تمایلی به ریسک فوری ندارند و بر اساس تجربه تمام توافقات و دیپلماسی های آمریکا نه تنها ایران بلکه خیال جهان هم نمیتواند راحت باشد که این تعهدات قطعی اجرا خواهد شد و آمریکا و اسرائیل که معتاد جنگ افروزی هستند واقعا بتوانند دست از پا خطا نکنند و عقب نشینی کنند.آنچه که مسلم است این است که ایران حاکم بلامنازع تنگه هرمز و تمامیت ارضی خود است و ابتکار و توانایی خود را ثابت کرده است و با هر اقدام شیطنت آمیزی دوباره مجدد میتواند تنگه هرمز را ببندد و کشور های نامبرده دوباره در آستانه بحران قرار بگیرند و شکنندگی این وضعیت را با توجه به سابقه آمریکا و اسرائیل همگان به خوبی میدانند.
برای دنبالکردن تحلیلها و گزارشهای مرتبط با حوزه غربشناسی، رسانه های معاند، پهلوی، اپوزیسیون و گروهکهای ضدانقلاب به صفحه «دیدهبان غرب» مراجعه کنید.
18:19 - 25 خرداد 1405
0 بازدید
