سلام خانم مینایی ارجمند خسته نباشید،لطفا درصورت تمایل یکی از کلمات(است )را در لید خبر حذف کنید.(فرصتی (است) برای ارج نهادن)🙏🙏🙏
«مفید» و جایگاه علمی بیهمتای او
۹آذر، روز بزرگداشت شیخ مفید روز بزرگداشت شیخ مفید، فرصتی است برای ارج نهادن به ابوعبدالله محمد بن نعمان است؛ دانشمندی که در زمان حیاتش 3 نامه از امام زمان(عج) به او رسید و پیشوای دوازدهم شیعیان، او را با عنوان «برادر» خطاب کرد.
به گزارش خبرنگار فرهنگ وهنر باشگاه خبرنگاران توانا؛ «برادر استوار و دوست رشید»؛ این، توصیفی است که امام دوازدهم شیعیان درباره یکی از دانشمندان دینی قرن پنجم هجری به کار برده است. کسی که در سالهای پایانی عمرش و در زمان غیبت کبرای امام زمان(عج) حضرت صاحب الزمان صلوات الله علیه 3 نامه (توقیع) از ایشان دریافت کرد و روای های فراوانی از حمایت های امام زمان(عج) و عنایت های ویژه ایشان به شیخ مفید نقل شده است. حضرت آیتالله خامنهای، رهبر معظم انقلاب، درباره شیخ مفید گفته است:«شیخ مفید در سلسله علمای امامیه، فقط یک متکلم و فقیه سرآمد و برجسته نیست، بلکه فراتر از این، وی مؤسس و سرحلقه جریان علمیِ رو به تکاملی است که در دو رشته کلام و فقه، تا امروز در حوزههای علمی شیعه امتداد یافته است و با وجود برکنار نماندن از تأثرات تاریخی و جغرافیایی و مکتبی، ویژگیهای اصلی و خطوط سیاسی آن همچنان پابرجا مانده است. شیخ مفید نقش مؤثر و تعیینکنندهای در تثبیت هویت مستقل مکتب اهل بیت علیهمالسلام، بنیانگذاری شکل و قالب علمی صحیح برای فقه شیعه و آفرینش شیوه جمع منطقی میان عقل و نقل در فقه و کلام داشت.»
ابوعبدالله محمد بن محمد بن نعمان (۳۳۶ یا ۳۳۸–۴۱۳ ق)، مشهور به شیخ مفید و ابن المعلم، متکلم و فقیه و از چهرههای برجسته شیعه در جهان اسلام در قرن چهارم هجری قمری بود. گفتهاند او فقیهی بود که روش جدیدی در اجتهاد ارائه کرد و متکلمی بود که در علم کلام بسیار متبحر بوده و مکتب کلامی شیعه را توسعه داد. از جمله استادان وی میتوان به ابن قولویه قمی، شیخ صدوق، ابن ولید قمی و ابوغالب زراری اشاره کرد.لقب «مفید»به گفته شوشتری و خوانساری، لقب «مفید» از جانب رمانی به شیخ نعمان داده شده است. البته برخی اقوال دیگر، این لقب را برخاسته از گفتگوی علمی میان ابو نعمان و قاضی عبدالجبار میدانند. برخی مانند ابن شهر آشوب بر این باورند که لقب «مفید» از جانب امام غایب به وی داده شده است. در نامهای، امام غایب شیعیان، ابن نعمان را با این لقب خطاب کرده است. مک درموت معنای «مفید» را سودمند برای امام غائب و آموزنده و فایدهرسان برای شاگردانش دانسته است. برخی دیگر گفتهاند که علی بن عیسی معتزلی در دوران جوانی، در نتیجهٔ مباحثه با وی، این لقب را به او داد.جایگاه علمیشیخ طوسی در کتاب «الفهرست»، مفید را فردی تیزفهم و حاضرجواب و پیشتاز در دانشهای کلام و فقه معرفی کرده است. ابن ندیم از مفید با عبارت «رئیس متکلمان شیعه» یاد کرده و او را در علم کلام بر دیگران مقدم دانسته و بیهمتا توصیف کرده است.شیخ مفید شاگردان بسیاری پرورش داد که برخی از آنان از علمای صاحبنام شیعه بودهاند، از جمله سید مرتضی، سید رضی، شیخ طوسی، نجاشی، سلّار دیلمی، ابوالفتح کراجکی و ابویعلی محمد بن حسن جعفری.
شیخ مفید روشی متفاوت با دوره پیش از خود در فقه شیعه پایهگذاری کرد. پیش از شیخ مفید، دو روش فقهی رایج بود:روش نخست، به صورت افراطی بر روایات مبتنی بود و در آن، درخصوص سند و متن روایات دقت کافی صورت نمیگرفت.روش دوم، به روایات توجه لازم نداشت و بیش از حد بر قواعد عقلی تأکید میکرد، هرچند مانند قیاس با نصوص دینی در تعارض باشند.شیخ مفید راه میانه را برگزید و روش فقهی جدیدی بنا کرد که در آن ابتدا به کمک عقل، اصول و قواعدی برای استنباط احکام تدوین میشد و سپس به وسیله این اصول، استنباط احکام از متون دینی انجام میگرفت. بدین جهت، وی را تدوینکننده دانش اصول فقه دانستهاند.فهرست آثار شیخ مفیدتألیفات شیخ مفید بر اساس فهرست نجاشی، ۱۷۵ کتاب و رساله است. آثار او در چندین رشته علمی قابل دستهبندی هستند. معروفترین اثر وی در علم فقه، «المُقنَعَة» است. مجموعه آثار مکتوب شیخ مفید در مجموعهای چهارده جلدی با عنوان «مُصَنَّفات شیخ مفید» منتشر شده است. این مجموعه در سال ۱۳۷۱ش، به مناسبت برگزاری کنگره جهانی شیخ مفید منتشر شد.شیخ مفید در جمعه، دوم یا سوم ماه رمضان سال ۴۱۳ ق درگذشت. شیخ طوسی ازدحام مردم از همه مذاهب برای نمازگزاردن و گریستن در مرگ او را بیسابقه توصیف کرده است. او چند سالی در خانهاش مدفون بود و سپس به سوی مقابر قریش، نزدیک قبر امام جواد (ع)، منتقل شد. مقبره وی اکنون در حرم کاظمین (ع) قرار دارد.
16:37 - 8 آذر 1404