کوزه بران، آیین گرامیداشت مقام دختر
آیین کوزه بران ایران در روستای بیاضه خوروبیابانک باهدف حفظ فرهنگ قنات، پاسداشت آب، گرامیداشت مقام مادر و دختر و ترویج ازدواج ساده با حضور اقوام مختلف از سراسر ایران برگزار میشود.
به گزارش خبرگزاری فارس از خوروبیابانک، آیین کوزه بران ایران که در روستای بیاضه شهرستان خوروبیابانک برگزار میشود یکی از همین آدابورسوم کهن ایرانیان است که از قرنهای متمادی در این سرزمین حاکم بوده اما با گسترش فرهنگ و تمدن به فراموشی سپرده شده است.محمدرضا فاضلی، نویسنده، محقق و پژوهشگر تاریخ و فرهنگ ایران، با بررسی آثار مختلف جغرافیایی، آتشکدهها، دخمه، وجود دفنهای باستانی و سکونت اقوام مختلف ساکن در این منطقه و باتوجهبه آدابورسوم یکتاپرستی اصیل ایرانیان در سایه آبها و باورهای قبیلهای، به بازنویسی آیین «کوزه بران» میپردازد و با تلفیق آن با آمیزههای دینی و احادیث معروف پیامبر گرامی اسلام(ص)، برای اولینبار این آیین را در اردیبهشت سال گذشته در بیاضه برگزار میکند.این آیین در روزی که به نام روز بیاضه شناخته میشود در کنار کهنترین قنات ایران، باهدف حفظ فرهنگ قنات، پاسداشت آب، گرامیداشت مقام مادر و دختر، سپاسگزاری، ترویج ازدواج ساده و تحکیم خانواده با حضور اقوام مختلف از سراسر ایران برگزار میشود.
محمدرضا فاضلی، دبیر اجرایی آیین کوزه بران ایران در گفتوگو با خبرنگار فارس در خوروبیابانک اظهار کرد: روستای تاریخی بیاضه که در مرکز ایران و محل تلاقی سه استان اصفهان، یزد و خراسان قرار دارد، سرشار از فرهنگ و سنتهای کهن ایرانی است که پاسداشت آنها موجب تقویت پیوند ملی اقوام ایران، هویتسازی ملی، و انتقال دانش میان نسلها میشود.وی افزود: آیین کوزه بران ایران با ظهور زنان و دختران سرزمین بیابانک از قنات آغاز شده و در نهایت در محل تلاقی خندق و قلعه تاریخی بیاضه ناپدید میشوند.فاضلی تصریح کرد: دختران در لباسهای مختلف اصیل خراسان درحالیکه کوزهای بر دوش دارند، از سیاهی قنات بیرونآمده و داخل قلعه میشوند سپس به بام رفته و چشم به دوردست میدوزند، هنگام خروج از قلعه به مقنی قنات احترام گذاشته و سپاسگزاری میکنند.دبیر اجرایی آیین کوزه بران ادامه داد: این دختران اطراف قلعه حلقه میزنند و به زبان فارسی دست به دعا میشوند و سپس کوزههای پر آب مخلوط با گلاب را در خندق جاری کرده و ته آب کوزه را بر تنه درخت میریزند و در حالی که به قلعه اشاره میکنند، در سیاهی قنات خندق ناپدید میشوند.
۶ MB
وی گفت: حافظ آب و قنات، نگاه پاک، ارواح و گذشتگان، مهرورزی کودک و همسر، اتحاد و همدلی، ارتباط معنوی، دعای باران، احترام به گذشتگان، پاکی و پاکیزگی، جاری کردن زندگی، پاسداشت درخت، حفظ میراث نیاکان و بازگشت به دیار باقی نماد و مفهوم هر یک از حرکات این دختران در آیین کوزه بران است. فاضلی خاطرنشان کرد: این جشن، رقص آیینی دارد که کهنترین رقص ایران در پایههای اقوام ابتدایی است و متناسب با فضای فرهنگی جامعه آن زمان انجام میدادند و این رقص با ضربآهنگ دوتار اصیل خراسانی و ملودیها و آوازهای کهن بوده است.دبیر اجرایی این آیین کهن افزود: در این روز دختران هدیه میگیرند، لباس زیبا و رنگی میپوشند و حجاب رنگی دارند و همچنین مردم روستا آش کهن «ارزن و انغوزه» میپزند و شربت اصیل ایرانی «زعفران خراسان» مینوشند و این برنامه تا نماز ظهر ادامه دارد.
بازسازی آیین ملی ایرانیان در پاسداشت مقام زن
وی با تأکید بر اینکه در تمام آیینهای ایران باستان، زنان نقش کلیدی دارند و این سنت چندهزارساله ما ایرانیان در حفظ تکریم خانواده است، تصریح کرد: حضور زنان و دختران در آیین کوزه بران بیاضه، بازسازی آیین ملی ایرانیان در پاسداشت مقام و محوریت زن و مقام شامخ مادر، اسطوره تربیت فرزند، حمایت مرد و زادوولد و گسترش نسل انسان روی زمین است.فاضلی یکی از اهداف مهم برپایی این آیین کهن را ترویج ازدواج آسان ایرانیان عنوان کرد و گفت: گسترش تجملات و فرهنگ غلط غربی موجب کاهش ازدواج جوانان و رواج فساد در جامعه شده است که این جشن فرصت مناسب برای شروع ساده زندگی یک دختر و پسر است و ما آماده برپایی این سنت نبی و آیین ایرانی در این مراسم برای جوانان منطقه هستیم.این محقق و پژوهشگر فرهنگ و تاریخ ایران اظهار کرد: تطبیق حقایق دین پاک محمدی با تاریخ ایران، عزت و پایداری تاریخ ایران باستان، ترویج پوشش فرهنگ ایران، آشتی فرهنگ ملی ایران با آمیزههای شریعت پاک و اخلاق اسلامی، احیای میراث کهن و توجه به حفاظت بناهای تاریخی ایران، ترویج فرهنگ وطندوستی، دیدار فرهنگ و صنعت و احیا صنایعدستی و دیدار و نوازش روح و جان با موسیقی اصیل و سنتی ایران از دیگر اهداف و دستاوردهای این جشن بزرگ است.وی در پایان گفت: این مراسم که به همت اهالی و حمایت فعالین گردشگری و صنایعدستی شهرستان برگزار میشود با استقبال خوب اساتید و نویسندگان تاریخ و ادبیات، باستانشناسان و گردشگران زیادی روبهرو میشود.
آقای فاضلی که بیش از ۳۰ سال به تحقیق و پژوهش در فرهنگ و آیین ایرانیان پرداخته است، به جهت جلوگیری از تحریف و خرافهپرستی و افزودن شاخ و بال اضافه، این آیین کهن ایرانیان را بهصورت نظم (شعر)، درآورده است و قرار است بخشهای دیگر آیین کوزه بران که ۷ قسمت است و فقط یک قسمت آن در بیاضه برگزار میشود را در دیگر نقاط ایران برگزار کند تا این میراث کهن به دست نسل بعدی برسد.ایران با پیشینهای غنی از فرهنگ و تمدن، دارای آیینها و سنتهایی است که از گذشتههای دور تاکنون در دل مردمان این سرزمین زنده ماندهاند، موسیقی، رقص، زبانهای بومی، آیینها و دانش سنتی درباره طبیعت، میراثفرهنگی ناملموس ایرانیان است که یونسکو آن را بهعنوان بخشی از فرهنگ زنده مردم تعریف کرده و حفاظت و انتقال آن از طریق آموزش، آگاهیبخشی و مشارکت جوامع ضروری است.#آیین_کهن #کوزه #آب #روستا #زن
10:32 - 12 اردیبهشت 1404
تازه ترین اخبار
- تشییع دوازدهمین شهید رمضان ورامین در روز قدس
- فیلم| مشهدیها شب قدر را در کنار حرم رضوی آغاز کردند
- فیلم| همدلی در ایست های بازرسی
- پیام مجمع نمایندگان خراسان رضوی برای راهپیمایی روز جهانی قدس
- وداع اراکیها با سردار شهید محمد پاکپور
- اعلام آمادگی برای امدادرسانی در شرایط جنگی
- حضور گسترده مردم در روز قدس پیام اقتدار جبهه مقاومت به دشمنان است
- فیلم| برگزاری سومین شب قدر در حرم رضوی
- روز قدس،ندای حمایت از مظلومان و فریاد برائت از ظالمان است
- فیلم| بیعت مردم سرابله با علمدار جدید ایران در سومین شب قدر