بررسی تطبیقی جزئی اهداف تربیت اخلاقی
قسمت اعظم آموزه های دینی یهود، مسیحیت و اسلام و دیگر ادیان را اخلاقیات، و قسمت بیشتر فعالیت های اولیای دین های مختلف را تربیت اخلاقی تشکیل می دهد.
2. تربیت اخلاقی در ایراندر این بخش به مقوله تربیت اخلاقی در نظام آموزش و پرورش کشور ایران می پردازیم. بنابراین نخست به اهم مصادیق ارزش های حاکم بر برنامه درسی ملی ایران و اهداف تربیت اخلاقی در نظام آموزش و پرورش ایران اشاره می کنیم؛ سپس اهداف تربیت اخلاقی دوران ابتدایی مصوب شورای عالی آموزش و پرورش، و همچنین اهداف تفصیلی حیطه اخلاقی دوران ابتدایی برنامه درسی ملی را بر می شمریم که در چهار حیطه رابطه با خویشتن، رابطه با خدا، رابطه با خلق خدا و رابطه با خلقت تنظیم شده اند.2-1. اهم مصادیق ارزش هامقصود از مصادیق ارزش ها گزاره هایی درباره ارزش ها در زمینه عرصه های چهارگانه خدا، خود، خلق و خلقت است. در اینجا به کلیات و مهم ترین آنها در هر کدام از این حیطه ها اشاره می کنیم (شورای عالی آموزش و پرورش، 1391).2-1-1. ارزش های مرتبط با خداتوحید، قرب الی الله، عبودیت و حیات پاک در رأس همه ارزش ها قرار دارند و مصداق حقیقی غایت زندگی انسان هستند. اُنس و التزام عملی به قرآن کریم، دوستی عترت و اهل بیت عصمت و طهارت، تولا و تبرا، امر به معروف و نهی از منکر از جمله راه های مهم در جهت رسیدن به حیات طیبه اند. عبادت آگاهانه و پرستش عاشقانه خداوند سبحان، نقش بنیادین در رشد و تعالی انسان دارد.2-1-2.
ارزش های مرتبط با خود (جسمی، روانی و روحی)عمل مبتنی بر ایمان و تفکر، کسب روزی حلال، حفظ و ارتقای سلامت و بهداشت فردی، برخورداری از حیا و عفت، آراستگی ظاهری و پوشیدن لباس مناسب، فعالیت و تلاش و پرهیز از بطالت و بیکاری، پرهیز از اسراف و زیاده خواهی، حفظ عزت نفس و کرامت انسانی، پایبندی به احکام شرعی به ویژه انجام واجبات و ترک محرمات، از جمله مهم ترین ارزش های مرتبط با حیطه خود برشمرده شده اند2-1-3. ارزش های مرتبط با خلق (خانواده، جامعه و کشور، امت اسلامی و جامعه جهانی)ازجمله مهم ترین این ارزش ها در چهار قلمرو خانواده، جامعه و کشور، امت اسلامی و جامعه جهانی می توان به مواردی از این دست اشاره کرد: 1. احترام، احسان و مهرورزی به والدین و اعضای خانواده، 2. احترام و خدمت به بزرگ سالان، 3. محبت به خردسالان و توجه به نیاز و تربیت کودکان و رعایت حقوق آنان، 4. احترام به قانون و قانون مداری بر مبنای قانون اساسی، 5. توجه به آزادی مسئولانه و عدالت اجتماعی، 6. همکاری، تعاون و مشارکت اجتماعی و احترام به آحاد جامعه، 7. پاسداشت خدمات شخصیت های مؤثر در عرصه های مهم فرهنگی، اعتقادی، علمی و فناورانه، ادبی، سیاسی، هنری و اجتماعی در تاریخ و تمدن ایران و اسلام، 8. احترام به مظاهر ملی (پرچم، سرود ملی، زبان فارسی و جشن های ملی)، 9. وطن دوستی، ایثارگری، فداکاری و شهادت طلبی در جهت حفظ ارزش های الهی و کیان جمهوری اسلامی ایران، 10.
ارتقای جایگاه علمی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی و معنوی ایران در عرصه بین الملل، 11 وحدت و هم بستگی میان مسلمانان، 12. اهتمام و کوشش در جهت حل معضلات و مشکلات مسلمانان، 13. مشارکت فعال در همکاری با مسلمانان جهان در امور فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی، 14. احترام به حقوق انسان ها در راستای تعمیم سعادت و ایجاد امید و آینده ای روشن برای همه انسان ها، 15. احترام به پیمان های معتبر جهانی، 16. احترام به ادیان الهی و تقویت روابط انسانی با پیروان آنها، 17. گسترش فرهنگ گفت وگو و استفاده از روش های مسالمت آمیز در حل مسائل بین المللی مبتنی بر ارزش های توحیدی، 18. و نهایتاً تلاش در جهت حل مشکلات جهانی از قبیل روابط ظالمانه، فقر، بیماری و تبعیض.2-1-4. ارزش های مربوط به خلقت1. احساس مسئولیت در برابر پدیده های خلقت و همکاری در حفاظت از زمین، گیاهان و جانوران،2. نگاه به طبیعت به منزله مخلوقات خداوند و امانت الهی و کتاب معرفت، 3. کشف قابلیت های طبیعت و بهره برداری عاقلانه و مسئولانه از منابع و مواهب طبیعی، 4. علاقه به مراتب فوق طبیعت در هستی و برقراری ارتباط سازنده با آنها، 5. توجه به استمرار و جاودانگی حیات انسان پس از مرگ و تأثیر سازنده آن در زندگی انسان.2-2. اهداف اخلاقی مصوب دوره ابتدایی شورای عالی آموزش و پرورش (29/2/1379)با برسی اهداف اخلاقی مصوب دوره ابتدایی می توان به نگاهی جامع نسبت به حوزه تربیت اخلاقی در دوران ابتدایی در کشور ایران دست یافت.
این اهداف از این قرارند (شورای عالی آموزش و پرورش، 1379):راست گو و امین است؛ مؤدب و مهربان است؛ به عهد خود پایبند است؛ مظاهر حیا و عفت در او آشکار است؛ احترام به بزرگ ترها را وظیفه خود می داند و به نظرات آنها توجه می کند؛ از والدین اطاعت می کند؛ شجاع و صبور است؛ تمیز است و پاکیزگی را دوست دارد؛ تکالیف شخصی روزانه خود را شخصاً انجام می دهد؛ برای رسیدن به موفقیت پشتکار دارد و تلاش می کند؛ پوشش اسلامی را دوست دارد و آن را رعایت می کند؛ اوقات فراغت خود را با فعالیت ها و بازی های مناسب پر می کند؛ امیدوار و بانشاط است و از مواجهه با مشکلات نمی هراسد؛ظاهری آراسته دارد؛ خطا و اشتباه دیگران را درباره خود می بخشد؛ برای رفتارهای خود با دیگران دلیل دارد؛ در ارتباط با دیگران از کلمات محبت آمیز و دوستانه استفاده می کند؛ برای انجام کارهای خود، دوستانش را به زحمت نمی اندازد؛ به هم کلاسان وهم سالان خود در انجام وظایف یادگیری کمک می کند؛ در برابر رفتارهای ناپسند خود پوزش می خواهد و رفتار خود را اصلاح می کند؛ نظم و انضباط را در خانه، مدرسه و اجتماع رعایت می کند2-3.
اهداف تفصیلی حوزه اخلاق دوره ابتدایی برنامه درسی ملی ایرانبا توجه به مبانی ارزش شناختی و اهم مصادیق ارزش های حاکم بر برنامه درسی ملی نظام آموزش و پرورش ایران (صادق زاده و همکاران، 1390 و شورای عالی آموزش و پرورش، 1391)، اهداف تفصیلی حوزه اخلاق در دوره ابتدایی نیز به چهار حیطه ارتباط با خود، خدا، خلق خدا و خلقت تقسیم می شوند که بدان ها اشاره می کنیم (شورای عالی آموزش و پرورش، 1389)2-3-1. رابطه با خویشتن (روح و جسم)ـ پرهیز از تنبلی؛ـ علاقه به انجام کارهای خوب؛ـ مهارت در نه گفتن به کارهای زشت.2-3-2. رابطه با خدا (صفات خدا، آیات تکوینی، تشریعی، انبیا و اولیای الهی)ـ تلاش در انجام کارهای نیک و دوری از رفتارهای ناپسند؛ـ ارزش گذاری برای حیا و عفاف.2-3-3. رابطه با خلق خدا (دیگر انسان ها)ـ داشتن رفتار خوب با دیگران، مانند محبت به دیگران، کمک به بچه های نیازمند و پرهیز از مسخره کردن دیگران، بدگویی، تهمت زدن و دروغ گویی، بخشیدن دیگران، استفاده از کلمات محبت آمیز و دوستانه در برخورد با دیگران؛ـ ارج نهادن به آداب و سنت های محلی، ملی و اسلامی؛ـ عذرخواهی از رفتارهای اشتباه و ناپسند، توجه به راست گویی و حفظ امانت و صبر در کارها؛ـ ارزش گذاری برای کار و کوشش.2-3-4. رابطه با خلقت (طبیعت و ماورای طبیعت)ـ پاکیزه نگاه داشتن محیط کلاس، مدرسه و منزل؛ـ احساس مسئولیت در حفظ گیاهان، جانوران و پاکیزه نگاه داشتن محیط؛ـ ارزش گذاری برای علم و دانش.
یافته های پژوهشدر پاسخ به پرسش اول پژوهش، تربیت اخلاقی در نظام تعلیم و تربیت رسمی دو کشور ایران و ژاپن از دو جهت قابل بررسی تطبیقی است: نخست با نگاهی کلی به قلمرو تربیت اخلاقی در نظام آموزش و پرورش رسمی این دو کشور و دوم، با نگاهی جزئی به اهداف تربیت اخلاقی این دو کشور درنهایت در پاسخ به پرسش دوم پژوهش، با نظر به مبانی ارزش شناختی حاکم بر نظام تعلیم و تربیت رسمی در ایران و اهداف تربیت اخلاقی ژاپن، ملاحظاتی برای اهداف تربیت اخلاقی دوره ابتدایی ایران بیان شده است.1. بررسی تطبیقی با نگاهی کلیدر بررسی تطبیقی کلی و با نگاه کلان، دو حیطه تربیت اخلاقی در نظام آموزش و پرورش دو کشور ایران و ژاپن را به صورت کلی مورد توجه قرار داده ایم که از جمله یافته های این بررسی می توان به این موارد اشاره کرد:1. اهداف تربیت اخلاقی دو کشور در چهار حوزه شبیه به هم تنظیم شده اند که در برنامه درسی کشور ایران این حوزه ها عبارت اند از: رابطه با خویشتن، رابطه با خدا، رابطه با سایر انسان ها و رابطه با خلقت، و در برنامه درسی کشور ژاپن نیز عبارت اند از: واکاوی خود، رابطه با طبیعت و داشتن افکار برتر، رابطه با دیگران و رابطه با گروه و جامعه. با این تفاوت که در برنامه درسی کشور ایران، خداوند نقش محوری دارد و دیگر حیطه ها متناظر با آن تنظیم شده اند، درحالی که در کشور ژاپن این محوریت وجود ندارد؛ زیرا با توجه به فرهنگ مذهبی و سنتی آنها، همه پدیده ها و اشیای طبیعی دربردارنده خداوند هستند؛2.
اهداف تربیت اخلاقی کشور ژاپن به صورت جزئی و نزدیک به تجربیات کودک تدوین شده اند و از واقع گرایی بیشتری در این زمینه برخوردارند؛ به گونه ای که این اهداف برای کودکان نیز قابل درک اند و کودکان جهت تحقق آنها می کوشند؛ درحالی که اهداف تربیت اخلاقی در کشور ایران به گونه کلی تر و آرمان گرایانه بیان شده اند؛ به نحوی که تحقق این اهداف در دوران ابتدایی اساساً ناممکن به نظر می رسد و از همین رو کودک و مربی نمی توانند ارتباط خوبی با این اهداف برقرار کنند؛3 در مدارس کشور ژاپن دانش آموزان در زمینه تربیت اخلاقی، درسی به نام اخلاق دارند، درحالی که در کشور ایران، درس مرتبط با تربیت اخلاقی همان درس دینی است. علاوه بر این، تربیت اخلاقی در کشور ژاپن به صورت موازی در سه بخش فعالیت های خاص، موضوعات درسی و تربیت اخلاقی دنبال می شود، درحالی که در کشور ایران، تربیت اخلاقی تنها از طریق درس دینی پیگیری می شود و در دیگر حوزه های برنامه درسی و فوق برنامه مسئولیتی در این زمینه محول نشده است و اگر کاری در این حیطه ها انجام شود ناشی از ذوق و سلیقه مربی است نه بر پایه اصول حاکم بر برنامه درسی.4. در کشور ژاپن، اهداف تربیت اخلاقی به صورت خاص برای هر پایه تعریف شده است و این اهداف برای کودکان و معلمان، مشخص و همیشه پیش روی آنهاست؛ درحالی که اهداف تربیت اخلاقی در کشور ایران به صورت کلی تر و برای دوره ابتدایی مشخص شده اند و به صورت خاص برای هر پایه هدفی معین نشده است؛5.
در ژاپن در زمینه تربیت اخلاقی ارتباطی نزدیک میان خانواده و مدرسه وجود دارد و درواقع هر دوی اینها در پی تحکیم مبانی و اهداف اخلاقی یک سانی هستند؛ درحالی که در ایران چنین نیست و اساساً گفت وگویی در این زمینه میان خانواده و مدرسه رخ نمی دهد و هرکدام از این دو، اهداف اخلاقی خود را دنبال می کنند و گاهی ارزش های هرکدام از این دو در مقابل دیگری قرار دارد؛6 در نهایت اینکه اهداف تربیت اخلاقی دوره ابتدایی در کشور ژاپن متناسب با اصول و ارزش های حاکم بر برنامه درسی این کشور تدوین شده اند، درحالی که اهداف تربیت اخلاقی دوره ابتدایی کشور ایران، متناسب با مبانی و ارزش های حاکم بر برنامه درسی ملی ایران تدوین نشده اند؛ برای بسیاری از ارزش های حاکم بر عناصر برنامه درسی ملی، هدفی بیان نشده است و ردپای این ارزش ها در اهداف تربیت اخلاقی دوره ابتدایی یافت نمی شود (ر.ک: سجادیه و آزادمنش، 1392).2. بررسی تطبیقی جزئی اهداف تربیت اخلاقیبررسی تطبیقی جزئی، که تمرکز آن بررسی تک تک اهداف مرتبط با تربیت اخلاقی در نظام تعلیم و تربیت رسمی در این دو کشور در دوره ابتدایی است به سه بخشِ هم پوشانی اهداف، اهداف مختص کشور ایران و اهداف مختص کشور ژاپن تقسیم می شود. خلاصه مباحث این بخش در جدول شماره 1 می آید.2-1.
هم پوشانی اهدافدر این بخش به اهدافی اشاره می کنیم که در اهداف تربیت اخلاقی هر دو کشور در دوران ابتدایی، بدانها تأکید شده است و عبارت اند از: مؤدب و مهربان بودن با دیگران، تلاش و پشتکار در انجام امور، راست گویی و صداقت، وفاداری به عهود و قانون مداری، احترام به بزرگ ترها و تشکر از حامیان سال خوردگان، شجاع و صبور بودن در انجام اموری که صحیح به نظر می رسد ، تکالیف شخصی روزانه خود را شخصاً انجام دادن، ظاهری آراسته داشتن، در ارتباط با دیگران از کلمات محبت آمیز و دوستانه استفاده کردن، نظم و انضباط را در خانه، مدرسه و اجتماع رعایت کردن، به هم کلاسان و همسالان خود در انجام وظایف یادگیری یاری رساندن، علاقه به انجام کارهای خوب، ارج نهادن به آداب و سنت های محلی و ملی، درک اهمیت کار و کوشش و تمایل به آن، احساس مسئولیت در حفظ گیاهان، جانوران و پاکیزه نگاه داشتن محیط2-2.
اهداف اختصاصی کشور ایراناین اهداف، اموری را دربر می گیرند که به کشور ایران اختصاص دارند و در اهداف تربیت اخلاقی کشور ژاپن به آنها اشاره نشده است و عبارت اند از: علاقه به پوشش اسلامی و رعایت آن، بخشش خطا و اشتباه دیگران در مورد خود، آشکار بودن ظاهر حیا و عفت در رفتار شخص، اطاعت از والدین، پر کردن اوقات فراغت خود با فعالیت ها و بازی های مناسب، دلیل داشتن برای رفتارهای خود با دیگران، پوزش خواستن از رفتارهای ناپسند خود و اصلاح رفتار خود، مهارت در نه گفتن به کارهای زشت، تلاش در انجام کارهای نیک و دوری از رفتارهای ناپسند، ارزش گذاری برای حیا و عفاف، ارزش گذاری برای علم و دانش2-3. اهداف اختصاصی کشور ژاپندرنهایت اهدافی هستند که به تربیت اخلاقی در دوران ابتدایی کشور ژاپن اختصاص دارند و در اهداف مرتبط با تربیت اخلاقی کشور ایران به آنها اشاره نشده است و عبارت اند از: احترام به دیگر فرهنگ ها و ارزش قایل شدن برای مردمان دیگر ملل، مشارکت گروهی و مسئولیت پذیری، حفظ تعادل در زندگی، حفظ زندگی سرشار از صمیمیت و سرزندگی، ارزش قایل شدن برای آزادی، شناخت خویش و پرورش ویژگی های خوب در خود، اعتماد به همنوعان و کمک به آنها، آزاداندیشی، احترام به زندگی و همه موجودات زنده، برخورداری از حس زیباشناختی، تلاش برای تشخیص عدالت، احترام به معلمان و دیگر افراد مدرسه.جدول 1.
تحلیل تطبیقی جزئی اهداف تربیت اخلاقی دوره ابتدایی در ایران و ژاپناهداف مختص کشور ژاپناهداف مختص کشور ایراناهداف مشترک در ایران و ژاپناحترام به دیگر فرهنگ ها و ارزش قایل شدن برای مردمان دیگر مللمشارکت گروهی و مسئولیت پذیریحفظ تعادل در زندگیحفظ زندگی سرشار از صمیمیت و سرزندگیارزش قایل شدن برای آزادیشناخت خویش و پرورش ویژگی های خوب در خوداعتماد به همنوعان و کمک به آنهاآزاداندیشیاحترام به زندگی و کلیه موجودات زندهبرخورداری از حس زیباشناختیتلاش برای تشخیص عدالتاحترام به معلمان و دیگر افراد مدرسهپوشش اسلامی را دوست دارد و آن را رعایت می کندخطا و اشتباه دیگران را در مورد خود می بخشدمظاهر حیا و عفت در او آشکار استاز والدین اطاعت می کنداوقات فراغت خود را با فعالیت ها و بازی های مناسب پر می کندبرای رفتارهای خود با دیگران دلیل دارددر برابر رفتارهای ناپسند خود پوزش خواسته و رفتار خود را اصلاح می کندمهارت در نه گفتن به کارهای زشتتلاش در انجام کارهای نیک و دوری از رفتارهای ناپسندارزش گذاری برای حیا و عفافعذرخواهی از رفتارهای اشتباه و ناپسندارزش گذاری برای علم و دانشمؤدب و مهربان بودن با دیگرانتلاش و پشتکار در انجام امورراست گویی و صداقتوفاداری به عهود و قانون مداریاحترام به بزرگ ترها و تشکر از حامیان سال خوردگانشجاع و صبور بودن در انجام اموری که صحیح به نظر می رسدتکالیف شخصی روزانه خود را شخصاً انجام دادنظاهری آراسته داشتندر ارتباط با دیگران از کلمات محبت آمیز و دوستانه استفاده کردننظم و انضبا
در زمینه اهداف تربیت اخلاقی در کشور ایران، ما شاهد اهداف فراوانی هستیم که بسیار جنبه آرمانی دارند و شمار آنها نیز بالاست؛ درحالی که به مرحله اجرا نمی رسند؛ اما در کشور ژاپن اهداف واقعی تر و متناسب با روحیات و ذهنیات کودک تنظیم شده اند و درعین حال از شمار اندکی برخوردارند و به همین دلیل برای اجرایی کردن آنها مشکلات کمتری وجود خواهد داشت و به نحو بهتری می توان روی آنها تمرکز کرد.نکته دیگر اینکه، اهدافی چون احترام به دیگر فرهنگ ها و ارزش قایل شدن برای مردمان دیگر ملل، مشارکت گروهی و مسئولیت پذیری، احترام به زندگی و همه موجودات زنده، اعتماد به همنوعان و کمک به آنها و احترام به معلمان و دیگر افراد مدرسه، بیشتر کانون توجه قرار گیرند؛ چراکه در فرهنگ ایرانی ـ اسلامی و متون دینی ما نیز بر چنین اهدافی تأکید شده و در مصادیق ارزش های حاکم بر برنامه درسی ملی نیز بدانها اشاره شده است. البته می توان گفت اساساً هدف گذاری در حیطه تربیت اخلاقی در کشور ایران، متناسب با مبانی ارزش شناختی حاکم بر سند تحول بنیادین آموزش و پرورش صورت نگرفته است و رد پای بسیاری از این مبانی در اهداف مرتبط با حیطه تربیت اخلاقی، نمایان نیست.
ازاین رو پیشنهاد می شود که اهداف مرتبط با تربیت اخلاقی در کشور ایران، متناسب با مقتضیات روان شناختی کودک و با نظر به مبانی ارزش شناختی و ارزش های حاکم بر سند تحول بنیادین آموزش و پرورش، بازنگری و بازنویسی شوند و همچنین اهداف به گونه ای به تدوین برسند که قابلیت اجرایی شدن داشته باشند تا معلم و دانش آموز، هر یک بتوانند اهداف تربیت اخلاقی را اهداف خود بپندارند و در جهت اجرایی شدن آنها گام بردارندسرانجام اینکه اهداف تربیت اخلاقی نباید تنها در درس دینی دنبال شود، بلکه نخست باید اصول حاکم بر تربیت اخلاقی در دیگر دروس و فعالیت های فوق برنامه دنبال گردد؛ زیرا تأثیرگذاری آنها به مراتب بیشتر خواهد شد و عاملان عرصه تعلیم و تربیت در هر جایگاهی که اعمال مسئولیت می کنند باید به تبعات اخلاقی اعمال و رفتار خود و تأثیر آن بر دانش آموزان واقف باشند؛ دوم اینکه باید ارتباط محکمی با خانواده در این زمینه برقرار شود و گفت وگوهایی مداوم در زمینه انتقال ارزش های اخلاقی میان خانواده و مدرسه انجام گیرد و هر دوی این نهادها در پی تحکیم اهداف تربیت اخلاقی بر آیند. به عبارت دیگر، باید از همه سرمایه های اجتماعی محیط کودک در زمینه تربیت اخلاقی مطلوب وی بهره گرفت.
در پایان از تحلیل تطبیقی اهداف تربیت اخلاقی دوره ابتدایی در ایران و ژاپن، می توان این گونه نتیجه گرفت که شباهت هایی میان این دو نظام آموزشی، به ویژه در زمینه تربیت اخلاقی دوران ابتدایی وجود دارد و به نظر می رسد در تدوین اسناد بالادستی نظام آموزش و پرورش کشور ایران، به اصول و برنامه درسی کشور ژاپن توجه درخوری شده است اگرچه این الگوبرداری فوایدی دارد، در ساختار و تدوین اهداف تربیت اخلاقی نوعی شباهت صوری و یا یک ترکیب ناسازوار است؛ زیرا مبنای هدف گذاری و ارزش های موجود در جامعه ژاپن با مبانی اسلامی ـ ایرانی ما یک سان نیست و این دو تفاوت هایی ماهوی با هم دارند؛ از جمله اینکه توحید به منزله محور بحث های اسلامی مطرح است، درحالی که در ژاپن بحث از همه خدایی و تقدس طبیعت می شود.البته ناگفته نماند که در فرایند تدوین برنامه درسی ملی به این نکته توجه شده است و از توحید به منزله محور الگوی هدف گذاری در برنامه درسی سخن به میان آمده است؛ ولی در عمل و در اهداف تفصیلی گاهی ردپای توحید یافت نمی شود. ازاین رو چه بسیار ارزش هایی که در مبانی نظری سند تحول و مبانی حاکم بر برنامه درسی به آنها اشاره شده، ولی در اهداف سخنی از آنها به میان نیامده است.منابعآقازاده، احمد، 1390، آموزش و پرورش تطبیقی، چ 11، تهران، سمت.الیاس، جان، 1381، فلسفه تعلیم و تربیت (قدیم و معاصر)، ترجمه عبدالرضا ضرابی، قم، مؤسسه آ. پ امام خمینی ره.
اهیر، آنتونی، 1385، آموزش و پرورش اخلاقی، ترجمه شعبانی ورکی و شجاع رضوی، مشهد، دانشگاه فردوسیایکه موتو، تاکو، 1391، تربیت اخلاقی در ژاپن: دلالت هایی برای مدارس آمریکا، ترجمه یحیی قائدی، تهران، مدرسه.بارو، رابین، 1391، درآمدی بر فلسفه اخلاق و آموزش و پرورش اخلاق، ترجمه فاطمه زیباکلام، تهران، حفیظ.حسنی، محمد، 1391، مدرسه و تربیت اخلاقی، تهران، مدرسه.سجادیه، نرگس و سعید آزادمنش، 1392، نقد و بررسی اهداف تفصیلی فعالیت های دوره پیش دبستانی در برنامه درسی ملی جمهوری اسلامی ایران از منظر رویکرد اسلامی عمل، نظریه و عمل در برنامه درسی، ش2، ص98- 65.شورای عالی آموزش و پرورش، 1379، اهداف اخلاقی مصوب دوره ابتدایی، تهران، شورای عالی آموزش و پرورش.ـــــ ، 1389، برنامه درسی ملی جمهوری اسلامی ایران، نگاشت چهارم، تهران، شورای عالی آموزش و پرورش و وزارت آموزش و پرورش.ـــــ ، 1391، برنامه درسی ملی جمهوری اسلامی ایران، تهران، شورای عالی آموزش و پرورش و وزارت آموزش و پرورش.صادق زاده، علی رضا و همکاران، 1390، مبانی نظری تحول بنیادین در نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی جمهوری اسلامی ایران، تهران، دبیرخانه شورای عالی آموزش و پرورش.کانت، امانوئل، 1374، تعلیم و تربیت (اندیشه هایی درباره آموزش و پرورش)، ترجمه غلامحسین شکوهی، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.لوئیس، کاترین، 1383، آموزش قلب ها و اندیشه ها در مراکز پیش دبستانی و ابتدایی، ترجمه افشین منش و ایل بگی طاهر، چ سوم، تهران، سازوکار.Chen, G. Chung, J. (1993).
The Impact of Confucianism on Organizational Communication Paper presented at the annual meeting of SCA Convention, Miami Beach, Florida.Given, L. M.] editor [(2008) The Sage encyclopedia of qualitative research methods. London: Sage.Kanaya, T (1988). Japan. In T Neville postlethwaite (Eds). The Encyclopedia of Comparative Education and National System of Education (pp. 403- 408). Great Britain. Pergamon press PLC.Kobayashi. Souety, T (1976). School and Progress in Japan. Pergamon, Oxford.Mccullough, D (2008). Moral and social education in Japanese schools: Conflicting conceptions of citizenship. Citizenship Teaching and Learning. 4 (1), 21- 34.Rihoux, B. (2006). Qualitative Comparative Analysis. (Qca) And Related Systematic Comparative Methods: Recent Advances and Remaining Challenges for Social Science Research. Journal of International Sociology. (21), 670- 706.Thomas, P. F. (1985) Moral education in the schools of Japan. Horizon, 23(1).
سعید آزادمنش: دانشجوی کارشناسی ارشد تاریخ و فلسفه آموزش و پرورش دانشگاه تهران افضل السادات حسینی: دانشیار گروه فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه تهران فصلنامه اسلام و پژوهش های تربیتی - سال ششم، شماره دوم، پیاپی 12انتهای متن/
05:44 - 19 اسفند 1394
27 بازدید
1 پاسخ