منارههای «غزنین» نمادی از فرهنگ و تمدن اسلامی در قلب افغانستان+عکس
خبرگزاری فارس: منارههای هشت ضلعی با قدمتی 800 ساله، شکوه و عظمت فرهنگ و تمدن اسلامی را در شهر کهن و تاریخی غزنی در جنوب شرق افغانستان بیان میکنند.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری فارس در کابل، شهر باستانی غزنین در سده یازدهم مهمترین کانون ادب فارسی به شمار میرفت و محل رفت و آمد بزرگانی چون "فردوسی حکیم"، "ابوریحان بیرونی"، "ابوالفضل بیهقی"،"سنایی"، "فرخی سیستانی"، "مسعود سعد سلمان" و "عنصری" بود.ویرانههای این شهر باستانی در پنج کیلومتری غرنی امروزه قابل رویت هستند. غزنین مهمترین کانون ادب فارسی در سده یازدهم حکیم سنایی که وی نیز در خاک غزنین خفته است، در کتاب "حدیقه الحقیقه" خود درباره غزنی گفته است: عرصه مملکت چو یک باغ بهشت مشک اذفر سرشته با گل و خشتخاک ممــــلـــکــــت شــــده کافور چشم بــــد بــاد ایــن حــــوالی دورگر بـــبــیــنی تــو مــلکت غــزنین باز نشناسی از بــهــشــت بــریــن غزنی پایتخت فرهنگی جهان اسلام در سال 2013 وجود آرامگاه بزرگانی چون سنایی و ابوریحان بیرونی در شهر غزنی مهر تأییدی بر تصمیم وزیران فرهنگ کشورهای اسلامی در سال 2007 است که این شهر را به عنوان پایتخت فرهنگی جهان اسلام برای سال 2013 میلادی انتخاب کردهاند. منارههای غزنی و جایگاه آنها در معماری اسلامی منارههای 2 قلوی "مسعود" و "بهرامشاه" که قدمت آنها به 800 سال قبل بر میگردد در یک کیلومتری شمال شرقی این شهر واقع شده است. این منارهها به صورت هشت ضلعی از خشت پخته ساخته شدهاند که در حدود 25 متر ارتفاع دارند.
باستان شناسان این بناها را جزء آثار باقی مانده از دوره غزنویان میدانند این مخروط ها دارای تزئینات گچبری و نوشتههایی به خط کوفی نیز هستند.2 مناره دیگر با نامهای "علاءالدوله ابوسعد مسعود بن ظهیرالدوله ابراهیم" و "بهرامشاه بن سلطان مسعود غزنوی" که به شهر غزنی نزدیکتر هستند نیز در این شهر وجود دارد. متأسفانه حدود 30 درصد از این 2 مناره که به زیبایی آراسته شدهاند به مرور زمان و بر اثر جنگ و زلزله تخریب شده است. در یک طرف این منارهها اسماء خداوند و در سوی دیگر آن نام معماران این بناها به خط کوفی حک شده است و سطح بیرونی این منارهها به شکل استوانه است. دورن این منارهها پلههایی به شکل مارپیچ ساخته شده است که علاقهمندان و گردشگران میتوانند از آن بالا بروند و به نوک این منارهها صعود کنند. نحوه ساخت این منارهها در هنر و معماری اسلامی جایگاه ویژهای دارد و هنگامی که پیرامون ساختمانها و آثار معماری اسلامی تحقیق و بررسی میکنیم منارههای غزنی جزء معدود بناهایی است که در این رابطه وجود دارد. مناره و جایگاه آن در کشورهای اسلامی و افغانستان در کشورهای اسلامی معمولا با 3 هدف مناره میسازند.اولین جایی که مناره در آن بنا میشود مسجد است منارهها در ساختمان مساجد علاوه براین که نشان دهنده مسیر نجات است محلی برای قرائت اذان توسط موذن نیز میباشد. اهداف نظامی دومین هدفی است که در ساخت منارهها نقش دارد در چنین مواردی از منارها به عنوان محلی برای دیدهبانی استفاده میشود.
همچنین منارهها در امنیت شاهراهها و کاروانها نقش مهمی ایفا میکنند. هدف سومی که مناره برای دستیابی به آن ساخته میشود نشان دادن عظمت وقدرت امپراتوریها و پادشاهان است.منارهها به نحوی نشاندهنده شکوه و اقتدار شاهان در گذشته بود و هر امپراتوری که مناره بلندتری داشت قدرتمندتر بود. منارههای شهر باستانی غزنی نیز با هدف اقتدار و شکوه شاهان غزنوی به ویژه امپراتور بزرگ سلطان محمود و فرزندان وی بنا شد.ساختن مناره در افغانستان نیز دارای سابقهای طولانی است و در سده شش به بعد منارههای زیادی در این خطه جغرافیایی ساخته شد. از جمله این منارهها میتوان به منارههای "مسعود سوم بهرام شاه"، "منار جام" و منارههای مسجد جامع هرات اشاره کرد. ترمیم منارههای غزنی نیاز به حمایت بیشتری دارد "شریف خان" کارشناس ترمیم آثار باستانی ولایت غزنی در گفتوگو با خبرنگار فارس، اظهار داشت: کار بازسازی منارههای ولایت غزنی از چند هفته گذشته آغاز شده است. وی با بیان این که ولایت غزنی زمستانی بسیار سرد و طولانی دارد، گفت: به همین دلیل تا 2013 وقت زیادی در اختیار نداریم و باید در روند بازسازی آثار باستانی این ولایت با سرعت بیشتری پیش رویم. این کارشناس ترمیم آثار باستانی تصریح کرد: پیشرفت ترمیم آثار باستانی در ولایت غزنی نیازمند کمک مالی کشورهای همسایه است و در صورتی که بودجه لازم در اختیار مهندسان و کارگران قرار گیرد میتوان در زمان تعیین شده به ترمیم آثار مورد نظر امیدوار بود.
به گفته وی جمهوری اسلامی ایران تاکنون بیشترین وعده کمک و مساعدت مالی و معنوی را برای ترمیم و مرمت آثار باستانی در ولایت غزنی به دولت افغانستان داده است. شهر غزنی در سال 2013 به عنوان پایتخت تمدن اسلامی برگزیده شده و قرار است تمامی آثار باستانی موجود در این ولایت تا این سال مرمت شود و در معرض دید بینندگان قرار گیرد. به تازگی قراردادی میان جمهوری اسلامی ایران و وزارت فرهنگ افغانستان به امضا رسید که بر اساس آن جمهوری اسلامی برخی از آثار باستانی غزنی را بازسازی و مرمت میکند. شهر غزنی و غزنویان چشم انتظار بازسازی این یادگارهای کهن هستند و به امید روزی که شهر غزنی بار دگر شاهد رونق و شکوه سابق شود.انتهای پیام/م
15:32 - 22 آبان 1390