رتبهبندی برندگان نخل طلای کن؛ میان ماندگاری و محوشدن
نخل طلای کن یکی از معتبرترین جوایز سینمایی جهان است، اما آیا همه برندگان آن به یک اندازه ماندگار شدهاند؟ در آستانه هفتاد و هشتمین دوره این فستیوال نگاهی داریم به برترینهای برنده نخل طلا که شامل شاهکارهایی چون «رانندهتاکسی»، «یوزپلنگ» و «زندگی شیرین» میشود.
خبرگزاری فارس-گروه سینما: با نزدیکشدن به برگزاری هفتاد و هشتمین دوره جشنواره فیلم کن و پهن شدن فرش قرمز بر پلههای کاخ جشنواره، پرسشی همیشگی بار دیگر بر ذهن علاقهمندان سینما نقش میبندد: امسال نخل طلا به چه فیلمی خواهد رسید؟ درحالیکه داوران جشنواره سال گذشته به ریاست گرتا گرویگ، فیلم «آنورا» ساخته شان بیکر را شایسته دریافت این جایزه دانستند، وبسایت ایندیوایر به سراغ تمام دورههای پیشین رفته و برندگان نخل طلا را از منظر کیفیت و ماندگاری هنری رتبهبندی کرده است.در طول بیش از هفت دهه برگزاری جشنواره کن، شماری از مهمترین و ماندگارترین آثار تاریخ سینما موفق به دریافت نخل طلا شدهاند؛ آثاری که نامشان بهدرستی در حافظه سینمادوستان جهان جاودانه شده است. از «رانندهتاکسی» مارتین اسکورسیزی و «یوزپلنگ» لوکینو ویسکونتی تا «زندگی شیرین» فدریکو فلینی، «ویریدیانا» اثر لوئیس بونوئل، «اینک آخرالزمان» فرانسیس فورد کاپولا و «چترهای شربورگ» ژاک دمی؛ این فهرست نهتنها نمایانگر برگزیدگان یک جشنواره است، بلکه نوعی نقشه راه برای علاقهمندان به سینمای هنری محسوب میشود.ایندیوایر در گزارش خود، ۷۶ فیلم را رتبهبندی کرده است و نشان داده که حتی در میان برندگان نخل طلا، تفاوتهای چشمگیری از نظر قدرت هنری، تأثیرگذاری، و ماندگاری وجود دارد. در این میان، «دزدان فروشگاه» هیروکازو کورئیدا، «انگل» بونگ جونهو، «پیانیست» رومن پولانسکی، «پاریس، تگزاس» ویم وندرس، «مکالمه» کاپولا، «عشق» میشائل هانکه و «چهار ماه، سه هفته و دو روز» کریستیان مونجیو نیز در میان آثار برتر قرار دارند.
اما همه فیلمهای برنده نخل طلا، آثاری ماندگار و ارزشمند نبودهاند. برخی از این فیلمها، تنها طی چند سال پس از تاجگذاری در کن، از حافظه عمومی محو شدند و برخی دیگر حتی در زمان اهدای جایزه نیز با مخالفت و تحقیر تماشاگران و منتقدان مواجه شدند.در این میان، هفت فیلم بهعنوان جنجالیترین برندگان تاریخ کن معرفی شدهاند: «ازتهدل وحشی» دیوید لینچ، «رازها و دروغها» مایک لی، «روزتا» برادران داردن، «فارنهایت ۹/۱۱» مایکل مور، «آبی گرمترین رنگ است» عبداللطیف کشیشه، «تیتان» ژولیا دوکورنو و «مثلث اندوه» روبن اوستلوند.کن در طول تاریخ خود همواره دوقطبی بوده است، مکانی برای تحسین بیپایان یا اعتراضهای خشمگینانه. سالنهای نمایش در این جشنواره بارها شاهد تشویقهای چنددقیقهای و یا «هو»های ممتد بودهاند. این وضعیت اغلب بر سر جایزه اصلی ــ نخل طلا ــ بیشتر از هر بخش دیگری تکرار شده است.بااینحال، رابطه فیلمها با جشنواره کن رابطهای متقابل بوده است؛ این فستیوال به سینماگران شهرت و مشروعیت بخشیده و فیلمسازان نیز با آثار خود، اعتبار و منزلت این جشنواره را ارتقا دادهاند. البته نباید فراموش کرد که انتخاب نهایی نخل طلا، همیشه بازتاب نظر یک هیئت داوری محدود در یک سال خاص بوده است؛ قضاوتی انسانی، با همه ذهنگراییها و سلیقههای گاه متناقض.انتخاب سال گذشته این جشنواره برای نخل طلا، «آنورا»، طی سال گذشته در محافل و جوایز متعددی خوش درخشید و موفق به کسب تحسینهای متعدد و همچنین جوایزی ارزشمند شد. «آنورا»، موفق شد جایزه بهترین فیلم، کارگردانی، فیلمنامه غیر اقتباسی، تدوین و بازیگر نقش اول زن (مایکی مدیسون) را از نود و هفتمین دوره جوایز اسکار کسب کند.
بیکر در این مراسم شخصاً چهار بار بر روی سن رفت تا جوایز فیلم، کارگردانی، فیلمنامه غیر اقتباسی، تدوین را دریافت کند - اتفاقی که تاکنون برای هیچ هنرمندی در مراسم اسکار نیفتاده است. با این اوصاف باید گفت که «آنورا» نیز در فهرستی قرار میگیرد که پس از دریافت نخل طلای کن خوش درخشیده و در یادها ماندگار شده است.حالا و در آستانه برگزاری جشنواره کن ۲۰۲۵، بد نیست نگاهی به میراث نخل طلا بیندازیم؛ جایزهای که نه فقط برای تماشاگران پیگیر جشنواره، بلکه برای هر دوستدار جدی سینما، دعوتی است به بازنگری در برخی از درخشانترین لحظات تاریخ این هنر.ردهبندی وبسایت ایندیوایر برای آثاری که موفق به کسب جایزه نخل طلا شدهاند به شرح ذیل است:١- «راننده تاکسی» (١٩٧۶)٢- یوزپلنگ (١٩۶٣) ٣- زندگی شیرین (١٩۶٠) ۴- ویریدیانا (١٩۶١) ٥- اینک آخرالزمان (١٩٧٩) ۶- کاگهموشا (١٩٨٠) ٧- داستان عامهپسند (١٩٩۴) ٨- چترهای شربورگ (١٩۶۴) ٩- پدرسالار (١٩٧٧) ١٠- دزدان فروشگاه (٢٠١٨) ١١- مکالمه (١٩٧۴) ١٢- انگل (٢٠١٩) ١٣- چهار ماه، سه هفته و دو روز (٢٠٠٧) ١۴- ازتهدل وحشی (١٩٩٠) ١٥- پاریس، تگزاس (١٩٨۴) ١۶- عمو بونمی که زندگیهای گذشتهاش را به یاد میآورد (٢٠١٠)
١٧- آگراندیسمان (١٩۶٧) ١٨- عشق (٢٠١٢)١٩- پیانیست (٢٠٠٢) ٢٠- بارتون فینک (١٩٩١) ٢١- واسطه (١٩٧١) ٢٢- اورفه سیاه (١٩٥٩) ٢٣- درناها پرواز میکنند (١٩٥٨) ٢۴- تیتان (٢٠٢١) ٢٥- دروغها و نوار ویدئویی (١٩٨٩) ٢۶- تصنیف نارایاما (١٩٨٣) ٢٧- طعم گیلاس (١٩٩٧) ٢٨- زیرزمین (١٩٩٥) ٢٩- مرد آهنین (١٩٨١) ٣٠- زیر آفتاب شیطان (١٩٨٧) ٣١- خواب زمستانی (٢٠١۴) ٣٢- رقصنده در تاریکی (٢٠٠٠) ٣٣- راه (١٩٨٢) ٣۴- درخت زندگی (٢٠١١) ٣٥- ابدیت و یک روز (١٩٩٨)٣۶- اگر... (١٩۶٩) ٣٧- پیانو (١٩٩٣)٣٨- آنورا (٢٠٢۴)٣٩- گمشده (١٩٨٢) ۴٠- فیل (٢٠٠٣) ۴١- مش (١٩٧٠)۴٢- اینطور چیزها (١٩٨٠)۴٣- درخت چوب سندل (١٩٧٨)۴۴- غیبت طولانی (١٩۶١)۴٥- یک مرد و یک زن (١٩۶۶)۴۶- رازها و دروغها (١٩٩۶)۴٧- مهارت و نحوه به دست آوردنش (١٩۶٥) ۴٨- مزدور (١٩٧٣) ۴٩- رزتا (١٩٩٩) ٥٠- وقایع سالهای آتش (١٩٧٥) ٥١- مربع (٢٠١٧) ٥٢- وقتی پدر به ماموریت رفته بود (١٩٨٥) ٥٣- مترسک (١٩٧٣) ٥۴- مارماهی (١٩٩٧) ٥٥- بدرود معشوقه من (١٩٩٣) ٥۶- آناتومی یک سقوط (٢٠٢٣) ٥٧- روبان سفید (٢٠٠٩) ٥٨- طبقه کارگر به بهشت میرود (١٩٧٢) ٥٩- کلاس (٢٠٠٨) ۶٠- پرندگان، زنبورهای عسل، ایتالیاییها (١٩۶۶) ۶١- مأموریت (١٩٨۶) ۶٢- آبی گرمترین رنگ است (٢٠١٣) ۶٣- پله فاتح (١٩٨٨)۶۴- بهترین نیات (١٩٩٢) ۶٥- ترغیب دوستانه (١٩٥٧) ۶۶- مارتی (١٩٥٥) ۶٧- بچه (٢٠٠٥) ۶٨- مثلث اندوه (٢٠٢٢) ۶٩- طبل حلبی (١٩٧٩) ٧٠- بادی که در مرغزار میوزد (٢٠٠۶) ٧١- دیپان (٢٠١٥) ٧٢- اتاق پسر (٢٠٠١) ٧٣- من دنیل بلیک هستم (٢٠١۶) ٧۴- قول (١٩۶٢) ٧٥- جهان خاموش (١٩٥۶) ٧۶- فارنهایت ٩/١١ (٢٠٠۴)
در این دوره، ریاست هیئت داوران بر عهده ژولیت بینوش، بازیگر سرشناس فرانسوی است؛ چهرهای که با نقشآفرینی در «کپی برابر اصل» عباس کیارستمی در سال ۲۰۱۰، جایزه بهترین بازیگر زن را از همین جشنواره دریافت کرد. در کنار او، چهرههایی چون هالی بری (بازیگر آمریکایی)، پایال کاپادیا (فیلمنامهنویس و کارگردان هندی)، آلبا رورواکر (بازیگر ایتالیایی)، لیلا سلیمانی (نویسنده مراکشی)، دییودو حامادی (مستندساز اهل کنگو)، هونگ سانگسو (فیلمساز کرهای)، کارلوس ریگاداس (کارگردان مکزیکی) و جرمی استرانگ (بازیگر آمریکایی) ترکیب هیئت داوران را شکل دادهاند.هفتاد و هشتمین دوره فستیوال فیلم کن از تاریخ ١٣ تا ٢٤ می برگزار خواهد شد.سال گذشته فیلمهایی همچون «آنورا» (بیکر)، «ماده» (کورآلی فارژا) و «امیلیا پرز» (ژاک اودیار) که در فصل جوایز و اسکار موفقیتهای چشمگیری کسب کردند، مسیر خود را از کن آغاز کرده بودند.#جشنواره_کن#آنورا#ژولیت_بینوشاخبار هنری را میتوانید از طریق صفحه هنر و رسانه فارس دنبال کنید. 12:25 - 22 اردیبهشت 1404