هشدار درباره برداشت از آبهای ۱۷ هزار ساله در خراسان جنوبی
مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان جنوبی با تشریح آخرین وضعیت منابع آبی استان گفت: بخش عمده آب برداشتشده در استان مربوط به ذخایر فسیلی و غیرتجدیدپذیر با قدمت چند هزار تا ۱۷ هزار سال است؛ موضوعی که به گفته وی در صورت تداوم مصرف فعلی، بحران جدی آب را در آینده رقم خواهد زد.
به گزارش خبرگزاری فارس از بیرجند، عباس سارانی، مدیرعامل شرکت آب منطقهای شرکت آب منطقهای خراسان جنوبی امروز در نشست خبری هفته مدیریت مصرف آب در سالن جلسات آب و فاضلاب خراسان جنوبی، با اشاره به جایگاه حیاتی آب در توسعه و امنیت ملی اظهار کرد: هر نوع برنامه توسعهای در کشور و بهویژه در استان، نیازمند منابع پایدار آبی است و مدیریت مصرف باید به یک اولویت اساسی تبدیل شود.وی با اشاره به برگزاری هفته مدیریت مصرف از ۲۵ تا ۳۱ خرداد، افزود: در این هفته موضوعاتی همچون ارزش اقتصادی آب، نقش آن در امنیت ملی، فرهنگ مصرف، جایگاه آب در تولید و اقتصاد و همچنین بهرهگیری از فناوریهای نوین در مدیریت منابع آبی مورد توجه قرار گرفته است.وضعیت بارشها؛ رشد نسبی اما ناکافیسارانی درباره وضعیت بارندگیها در سال آبی جاری گفت: تاکنون حدود ۱۲۰ میلیمتر بارش در خراسان جنوبی ثبت شده که در مقایسه با سال گذشته (۶۳ میلیمتر) افزایش قابل توجهی داشته است، اما نسبت به میانگین بلندمدت (حدود ۱۰۸ میلیمتر) تنها رشد محدود ۱۰ درصدی را نشان میدهد.به گفته وی، اگرچه این افزایش میتواند به تقویت منابع سطحی کمک کند، اما در جبران کسری شدید آبهای زیرزمینی نقش مؤثری ندارد.وابستگی ۹۵ درصدی به آبهای زیرزمینیمدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان جنوبی با بیان اینکه ۹۵ درصد آب مصرفی استان از منابع زیرزمینی تأمین میشود، گفت: این رقم در مقایسه با میانگین ۴۵ درصدی کشور نشاندهنده فشار بسیار بالا بر سفرههای زیرزمینی استان است.وی افزود: سالانه حدود ۸۸۴ میلیون مترمکعب آب در استان مصرف میشود که ۸۷ درصد آن در بخش کشاورزی، ۱۰ درصد در شرب و ۳ درصد در صنعت و خدمات است.
خشکسالی گسترده در یک دهه اخیرسارانی با اشاره به دادههای اقلیمی کشور گفت: در ۱۰ سال اخیر، بیش از ۹۹ درصد مساحت استان درگیر درجات مختلف خشکسالی بوده و تنها بخش اندکی شرایط نرمال داشته است.وی تأکید کرد: این وضعیت نشان میدهد که منابع آبی استان تحت فشار مزمن و طولانیمدت قرار دارند.سدها؛ ظرفیت خالی در برابر نیاز بالابه گفته وی، ظرفیت سدهای استان حدود ۷۵ میلیون مترمکعب است، اما در حال حاضر تنها ۱۴ تا ۱۴.۵ میلیون مترمکعب آب در آنها ذخیره شده که معادل ۱۹ درصد ظرفیت کل است.سارانی علت این وضعیت را پراکندگی نامناسب بارشها و تغییرات اقلیمی عنوان کرد.برداشت از آبهای چند هزار سالهمدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان جنوبی با اشاره به نتایج مطالعات سنیابی آب در دشت بیرجند گفت: تنها ۱۵ درصد آب برداشتشده از این دشت مربوط به آبهای جوان (یک تا ۵۰ سال اخیر) است و ۸۵ درصد آن از ذخایر بسیار قدیمی با قدمت ۴ تا ۱۷ هزار سال تأمین میشود.وی هشدار داد: این منابع عملاً غیرقابل جایگزین هستند و ادامه برداشت از آنها به معنای مصرف سرمایههای آبی هزاران ساله است.کسری مخزن و فرونشست زمینسارانی با اشاره به وضعیت دشتهای استان گفت: در دشتهایی مانند سرایان سالانه حدود ۱۳ میلیون مترمکعب و در دشت بیرجند ۸ تا ۹ میلیون مترمکعب کسری مخزن وجود دارد.وی افزود: این برداشتهای بیرویه موجب بروز پدیده فرونشست در ۹ شهرستان استان شده که ۷۰ درصد آن ناشی از برداشت آبهای زیرزمینی است.به گفته وی، فرونشست میتواند به زیرساختهایی مانند جادهها، خطوط ریلی و اراضی کشاورزی آسیب جدی وارد کند.
راهکارها؛ اصلاح الگوی کشت و آبیاری نوینمدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان جنوبی با تأکید بر ضرورت تغییر الگوی مصرف گفت: توسعه آبیاری نوین، گسترش کشتهای گلخانهای و اصلاح الگوی کشت از مهمترین راهکارهای کاهش بحران آب در استان است.وی افزود: استفاده از روشهای نوین آبیاری میتواند ۳۰ تا ۵۰ درصد مصرف آب را کاهش دهد.پروژههای تأمین آب در استانسارانی همچنین از اجرای چند طرح مهم آبرسانی خبر داد و گفت: پروژه انتقال آب شرب طبس با اعتبار حدود ۵۰۰ میلیارد تومان آماده بهرهبرداری است.وی افزود: پروژه انتقال آب به بیرجند نیز از فاصله ۶۰ کیلومتری با اعتبار حدود یک همت در حال اجراست و تلاش میشود تا پایان تابستان به بهرهبرداری برسد.وی در پایان با تأکید بر نقش مردم و رسانهها در مدیریت بحران آب گفت: بدون مشارکت عمومی، بهویژه در بخش کشاورزی، کنترل مصرف آب امکانپذیر نیست و فرهنگسازی در این حوزه نقش تعیینکننده دارد.#آب #خراسان_جنوبی #بحران_آب #مدیریت_مصرف #آب_زیرزمینی #فرونشست 13:43 - 27 خرداد 1405