عربستان خطاب به غرب: مقصر بحران بنزین جهان هستید
شرکتهای غربی سالها تصور میکردند با کنترل خلیج فارس، بازار انرژی جهان را در قبضه دارند، اما شرکت نفت سعودی آرامکو اعتراف کرد که کمبود پالایشگاه در خلیج فارس دنیا را در برابر بحران هرمز بیدفاع کرده است.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ «مصعب الملا»، معاون تحلیل بازار و توسعه پایدار شرکت ملی نفت عربستان (آرامکو)، روز سهشنبه در کنفرانس نفت و گاز خاورمیانه در لندن اعلام کرد: کمبود سرمایهگذاری در بخش پالایش نفت در سالهای گذشته، بحران کنونی عرضه را به شدت تشدید کرده است .این مقام ارشد آرامکو با اشاره به اینکه بین سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۳ حدود ۳ میلیون بشکه در روز ظرفیت پالایشی در سراسر جهان تعطیل شده است، تأکید کرد: «اکنون متوجه میشویم اگر آن پالایشگاهها را داشتید، قطعاً میتوانستید اثرات بحران امروز را کاهش دهید»
شرکتهای نفتی غربی در سالهای اخیر و به بهانه انتقال به انرژیهای پاک و کاهش تقاضا در دوران کرونا، سرمایهگذاری در ساخت پالایشگاههای جدید یا ارتقای پالایشگاههای قدیمی در منطقه خلیج فارس تقریباً متوقف شد.پیامد این تصمیم استراتژیک اکنون در میانه جنگی که خلیج فارس را فراگرفته، کاملاً خود را نشان داده است. کشوری مملو از نفت خام اما فاقد کارخانههای کافی برای تبدیل آن به بنزین، گازوئیل و سوخت هواپیما، عملاً در برابر بحرانهای ژئوپلیتیک بیدفاع است.کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس دقیقاً در چنین وضعیتی قرار گرفتهاند. آنها از یک سو انبوهی نفت خام در اختیار دارند، اما از سوی دیگر ظرفیت پالایش داخلی آنها چنان محدود است که قادر به تأمین سوخت مورد نیاز خود چه برسد به صادرات فرآوردههای نفتی نیستند. این ناترازی استراتژیک، این کشورها را به نقاطی آسیبپذیر در برابر اختلالات منطقهای تبدیل کرده است.
در حال حاضر تنگه هرمز مسیر آبی که تمام نفتکشهای حامل نفت خام از خلیج فارس باید از آن عبور کنند عملاً بسته است. عربستان اما یک راه جایگزین دارد: خط لوله عظیم «پترولاین» یا «شرق به غرب» که نفت خام را از استان شرقی (کنار خلیج فارس) به بنادر ینبع در ساحل دریای سرخ منتقل میکند .ظرفیت اسمی این خط لوله ۷ میلیون بشکه در روز است . حالا اگر عربستان پالایشگاههای بزرگ و مدرنی در ساحل غربی خود داشت، میتوانست نفت خام را از طریق خط لوله پترولاین (بدون نیاز به تنگه هرمز) به این پالایشگاهها منتقل کندنفت خام را به بنزین و سایر فرآوردههای نفتی تبدیل کند و بنزین تولیدی را از طریق بنادر ینبع در دریای سرخ به بازارهای جهانی صادر کند.این دقیقاً همان راهکاری است که «مصعب الملا» به آن اشاره میکند. اما این سناریو به دو دلیل محقق نشد: اولاً سرمایهگذاری کافی برای ساخت چنین پالایشگاههایی انجام نشد و ثانیاً خود خط لوله پترولاین در جریان حملات هدف قرار گرفته است.
حملات تلافی جویانه ایران به زیرساختهای انرژی عربستان که از اوایل اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد، خسارتهای گسترده و قابل توجهی به بار آورده است. منابع رسمی عربستان ابعاد این خسارتها را به صورت شفاف اعلام کردهاند.یکی از مهمترین اهداف حملات، خط لوله استراتژیک شرق به غرب (پترولاین) بود. بر اساس اعلام وزارت انرژی عربستان، یکی از ایستگاههای پمپاژ این خط لوله هدف حمله قرار گرفت که منجر به کاهش ظرفیت پمپاژ به میزان ۷۰۰ هزار بشکه در روز شد.هر چند مقامات سعودی بعداً از بازگشت ظرفیت به ۷ میلیون بشکه در روز خبر دادند، اما این حملات ثابت کرد که تنها مسیر جایگزین صادراتی عربستان نیز آسیبپذیر است.در ادامه، میادین نفتی مانیفا و خریص هدف حملات قرار گرفتند. هر یک از این دو میدان حدود ۳۰۰ هزار بشکه در روز از تولید عربستان را از دست دادند که جمعاً ۶۰۰ هزار بشکه در روز از ظرفیت تولید نفت خام عربستان در این حملات کاهش یافت.
اما سنگینترین ضربه به پالایشگاههای استراتژیک وارد شد. پالایشگاه ساتورپ (SATORP) در جبیل عربستان با ظرفیت ۴۶۰ هزار بشکه در روز که سرمایهگذاری مشترک آرامکو و توتالانرژی فرانسه است، هدف حملات قرار گرفت و فعالیت آن برای مدتی متوقف شد. همچنین پالایشگاه راس تنوره با ظرفیت ۵۵۰ هزار بشکه در روز، پالایشگاه ینبع (SAMREF) که سرمایهگذاری مشترک آرامکو و موبیل آمریکا است و پالایشگاه ریاض نیز از حملات در امان نماندند. این پالایشگاهها مستقیماً صادرات محصولات پالایش شده به بازارهای جهانی را تحت تأثیر قرار دادند.همچنین تأسیسات فرآوری جیعمان در استان شرقی در آتشسوزیهای ناشی از حملات آسیب دید که صادرات گاز مایع (LPG) را تحت تأثیر قرار داد. این خسارتها به اذعان رسانههای غربی نشان داد که جنگ ایران، بزرگترین تولیدکننده نفت خاورمیانه را نیز به شدت آسیبپذیر کرده است.#بنزین_کمبود#تنگه_هرمز
17:00 - 13 خرداد 1405
0 بازدید
