کالابرگ، صدقه یا ابزار رفاه اقتصادی؟

از کارت غذای آمریکا تا انتقال نقدی در برزیل و آسیا، دولت‌ها سال‌هاست برای جبران فشارهای اقتصادی، یارانه را مستقیم به مردم می‌دهند؛ سیاستی که حالا در ایران نیز اجرا می‌شود، نه یک اقدام استثنایی، بلکه بخشی از مسیری است که بسیاری از اقتصادهای جهان پیش‌تر پیموده‌اند.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ با آغاز اجرای سیاست کالابرگ و انتقال یارانه از ابتدای زنجیره به مصرف‌کننده نهایی، یک دوگانه در افکار عمومی شکل گرفته است؛عده‌ای آن را «اصلاح اقتصادی» می‌دانند و گروهی دیگر از «صدقه‌دادن به مردم» سخن می‌گویند.اما تجربه کشورهای مختلف نشان می‌دهد آنچه امروز در ایران در حال اجراست، نه یک سیاست خیریه‌ای، بلکه یکی از شناخته‌شده‌ترین ابزارهای حکمرانی اقتصادی در دنیاست؛ ابزاری که هم در اقتصادهای پیشرفته و هم در کشورهای در حال توسعه، برای جبران اصلاحات قیمتی و بازتوزیع منصفانه یارانه‌ها به‌کار می‌رود.

یارانه پنهان؛ از جیب همه، به نفع عده‌ای محدود

مسئله از یک واقعیت ساده شروع می‌شود، یارانه‌های قیمتی چه در انرژی، چه در غذا و کالاهای اساسی الزاماً عادلانه نیستند.مطالعات بانک جهانی و صندوق بین‌المللی پول بارها نشان داده‌اند که بخش عمده یارانه‌های قیمتی، نه به دهک‌های پایین، بلکه به مصرف‌کنندگان پرمصرف می‌رسد؛ یعنی همان اقشار پردرآمدتر.از طرفی دریافت کننده یارانه در صدر زنجیره، انتفاع بی حساب و کتاب کسب کرده و کالا به قیمت کم به دست مردم نمی‌رسد.به همین دلیل، بسیاری از دولت‌ها در دهه‌های اخیر به این جمع‌بندی رسیده‌اند که به‌جای ارزان‌فروشی گسترده، یارانه را مستقیم به مردم بدهند؛ سیاستی که در ادبیات اقتصادی به آن انتقال یارانه از قیمت به درآمد گفته می‌شود.

سیاست حمایتی تنها مخصوص «فقرا» نیست؛ تجربه آمریکا و اروپا

برخلاف تصویری که گاهی در فضای رسانه‌ای ایران ساخته می‌شود، کمک‌های معیشتی در جهان صرفاً ابزار امداد به فقرا نیست.در آمریکا برنامه مشهور اسنپ (SNAP) یا همان کارت غذایی، امروز حدود ۴۱ میلیون نفر از جمعیت آمریکا را پوشش می‌دهد؛ کارگران، خانواده‌های طبقه متوسط، سالمندان و حتی شاغلانی که درآمد دارند، هدف دولت آمریکا در این طرح هستند.این برنامه نه زیرمجموعه نهاد خیریه است، نه با ادبیات «نیازمندی» تبلیغ می‌شود. SNAP بخشی از سیستم رسمی رفاه اقتصادی آمریکاست؛ همان کشوری که اقتصاد آزاد را شعار خود می‌داند.

میلیون‌ها شهروند اروپایی یارانه غذا می‌گیرند

در اروپا نیز، اگرچه ساختار رفاه گسترده‌تر است، اما ابزارهای مشابهی وجود دارد. صندوق کمک غذایی اتحادیه اروپا (FEAD) سالانه میلیون‌ها شهروند اروپایی را پوشش می‌دهد؛ نه به‌عنوان «بی‌پناه»، بلکه به‌عنوان شهروندانی که در دوره‌های فشار اقتصادی نیاز به حمایت موقت دارند.

انتقال نقدی؛ نسخه‌ای که بانک جهانی توصیه می‌کند

در آمریکای لاتین و جنوب شرق آسیا، کشورهایی مانند برزیل و فیلیپین از مدل‌های انتقال نقدی استفاده کرده‌اند که امروز به‌عنوان نمونه‌های موفق جهانی شناخته می‌شوند.برنامه Bolsa Família در برزیل، نزدیک به یک‌چهارم جمعیت کشور را در مقاطعی پوشش داده است. این برنامه نه‌تنها فقر را کاهش داده، بلکه آثار جانبی مهمی نظیر افزایش حضور کودکان در مدرسه، بهبود شاخص‌های سلامت و حتی افزایش امید به زندگی را در دستور کار قرار داده است.در فیلیپین نیز برنامه 4Ps با پوشش میلیون‌ها خانوار، به‌عنوان ابزار «تاب‌آوری اقتصادی» شناخته می‌شود؛ یعنی کمک به مردم برای عبور از شوک‌های اقتصادی، نه برچسب‌زدن به آنها.

تجربه خود ایران؛ سیاستی که زمانی الگو شد

نکته قابل‌توجه آنجاست که ایران خود، یکی از پیشگامان این سیاست بوده است. در اجرای هدفمندی یارانه‌ها در دهه ۸۰، ایران یکی از بزرگ‌ترین برنامه‌های انتقال نقدی همگانی در جهان را اجرا کرد؛ برنامه‌ای که طبق گزارش‌های رسمی، نزدیک به ۹۰ درصد جمعیت کشور را دربر گرفت.در همان زمان، گزارش‌ها و یادداشت‌های کارشناسی بانک جهانی از این سیاست به‌عنوان نمونه‌ای جسورانه در اصلاح یارانه‌ها یاد کردند و آن را برای سایر کشورها قابل مطالعه دانستند؛ هرچند ضعف‌هایی در تداوم، تأمین مالی و هماهنگی سیاست‌ها وجود داشت.بنابراین این سیاست «کمک به مردم» است، نه «کمک به درماندگان»تجربه جهانی نشان می‌دهد، انتقال یارانه به مردم، سیاستی رایج و پذیرفته‌شده است؛ این سیاست در آمریکا، اروپا، ژاپن، برزیل و آسیا اجرا می‌شود و در هیچ‌یک از این کشورها، به‌معنای «بدبخت‌سازی تصویر جامعه» نیست.اگر قرار است یارانه از قیمت کالا برداشته شود، منطقی‌ترین و شفاف‌ترین مسیر، بازگرداندن مستقیم آن به مردم است؛ نه پنهان، نه رانتی، نه وابسته به میزان مصرف.بحث اصلی، نه «صدقه گرفتن مردم»، بلکه چگونگی تقسیم منصفانه منابع ملی است؛ موضوعی که در صورت اجرای صحیح می‌تواند به‌جای شکاف اجتماعی، به اعتماد عمومی منجر شود.#کالابرگ #یارانه#آمریکا_کالابرگ
16:31 - 17 دی 1404
اقتصاد
اقتصاد کلان

4 واکنش
63٫9k بازدید


26 پاسخ

تصویر نمایه‌ی ‌پویا‌
@pouyansari00617 دی 1404
در پاسخ به
کالابرگ در صورتی که کافی باشه برای خانواده کمک بزرگیه . مشکل از اونجا شروع میشه که مبلغ کالابرگ نیاز های یک خانواده رو پوشش نمیده برای همین صدقه عنوان میگیرهوگرنه ذات کالابرگ چیز بدی نیست

تصویر نمایه‌ی ‌محمد پارسامهر‌
@user17084564332617 دی 1404
در پاسخ به
در برخی کشور ها کالابرگ اسم رمز بردگی است...پولی که حق مردم است به آنها نمی دهند...در عوض بخشی از آن را با عنوان کالابرگ پرداخت میکنند.حتی بخشی از آن را مستقیم به زن و بچه او می دهند.به این ترتیب مرد خانواده هر روز بی اعتبارتر می شود.نمایش بیشتر

@S0916724d17 دی 1404
در پاسخ به
آخه یک نیلیون کمک نیست بیشترصدقه است ..شمابگوبایک نسلیون چی،بخریم حتی یه کیسه برنج هم نمیشه،حالاروغن مرغ..بقیه به کنار...اگرنفری ۵ میلیون میدادن خوب بود

تصویر نمایه‌ی ‌❤️سرباز ایران اسلامی❤️‌
@Pasdary17 دی 1404
در پاسخ به
آقا حرفای شما درست...من فقط نمی دونم این دولت و مهره های مشکوک السابقه اش چرا جراحی هاشون رو نگه داشته اند برای زمان جنگ و زمان اعتراضات و اغتشاشات؟؟؟ آیا این کار دمیدن بر آتش اغتشاشات نیست؟

@namjoo17 دی 1404
نمیدونم چرا توی این مسائل به نسخه های جهانی نگاه میکنیم یا قیمت بنزین یا مواد غذایی را میگن مثل کشورهای عربی همسایه باید بشه...بعد موقع حقوق و یارانه همه چی ریالی میشه و یارانه 6 دلاری که پول یه قهوه هم نیست شاهکار دولت میشه...اینجا ایرانه و ما تحت تحریم هستیم...این موسسات همگی ساخته آمریکا هستند.

تصویر نمایه‌ی ‌❤️سرباز ایران اسلامی❤️‌
@Pasdary17 دی 1404
در پاسخ به
بر اساس علم اقتصاد، حذف ارز ترجیحی، زمانی به ثمر خواهد نشست که التهابات اقتصادی وجود نداشته باشه. با وجود تورم و فساد و ناترازی های مالی و... این کار نتیجه ای نخواهد داشت. مخصوصا الان که دولت با القای لیبرالیست های جامد مغز، در حفظ و تثبیت و پایداری بازارها تلاش یا علاقه ای نشون نمی ده.

@namjoo17 دی 1404
در پاسخ به
دولت عرضه دارد قیمت ارز را پایین بیاورد تا تک نرخی شود. آن وقت نه مردم یارانه میخوان نه کالابرگ و نه بازاری صداش در میاد و نه تولید کننده

تصویر نمایه‌ی ‌❤️سرباز ایران اسلامی❤️‌
@Pasdary17 دی 1404
شما هم باورتون شده که این اصلاحاتی های فتنه گر، با این کارها دنبال اصلاح اقتصادی اند؟ تو این ۱۶ ماه خواب تشریف داشتید که موقع جنگ و اغتشاشات به فکر این شوک های عظیم افتاده اید؟این طرح ها بیشتر به کودتا شبیهه تا جراحی!!!ما رو خر فرض کردی عمو؟

@Mohsen2917 دی 1404
در پاسخ به
کالابرگ، صدقه یا ابزار رفاهفارس نیوز ... یا ابزار توجیه وضعیت فاجعه بار فعلی؟

تصویر نمایه‌ی ‌آرمان انقلاب‌
در پاسخ به
دولتمردان محترم!مگر مجبورتان کرده اند ارز ترجیحی را به دلال‌ها و‌ مدلل ها بدهید که رانت ایجاد کند؟شرکتهای بازرگانی دولتی و پشتیبانی امور دام چه کاره اند؟ما که تحریم غذایی نیستیم. چطور دولت گندم وارد میکند اما ارز نهاده را به دلال ها می‌دهد؟کنترل ارز عرضه میخواهد...

تصویر نمایه‌ی ‌د: فریبرز میر‌
@Dr_Mirshekar17 دی 1404
در پاسخ به
اصلا باید چرا یک ملت را فقیر نگه داشت که به همه ی آنها یارانه بدهند؟

تصویر نمایه‌ی ‌Mehdi_EKh‌
@Mehdi_EKh17 دی 1404
در پاسخ به
هر چقدر دولت به مردم یارانه بدهد خیلی خوب هست .سهم مردم از درآمد دولت هست و همان بیت المال زمان امام علی هست که اون زمان هم پرداخت میشده

در پاسخ به
فاز خبرگزاری چیه؟

در پاسخ به
متاسفانه خبرگزاری فارس هم در راستای جهانی سازی و نسخه های صندوق بین المللی پول تبلیغ میکند و این خیلی خطرناک است مجمع جهانی اقتصاد و صندوق بین المللی پول بزرگترین ابزار استعمارگران است و درراستای سند توسعه پایدار نسخه می پیچد به هیچ عنوان این نسخه ها مطابق با ماهیت جمهوری اسلامی و ارمانهای امام خمین…نمایش بیشتر

تصویر نمایه‌ی ‌حسین کاظمی۲‌
در پاسخ به
وقتی ما منابع سرشاری داریم و می‌توانیم دلار رو از مبادلات حذف کنیم و نمی‌کنیم و شرکت‌های دولتی ارزشان را برنمیگردانند و عوضش با این برنامه های نادرست که سابقا تجربه فاجعه آمیزی داشته سفره مردم رو آتش می زنیم این نوع پرداخت ها صدقه دادن حساب میشهحق مردم این نیست چرا بخاطر منافع اقلیت ۴ درصدی ملت رو …نمایش بیشتر

در پاسخ به
اولا صدقه نیست و حق مردم ایران هست که با چپاول نهادهای حکومتی و دولتی بسیار پایین تر از حق مردم بهشون داده میشهکشوری با ۲۷تریلیون دلار سرمایه بالقوه و یکی از پنج کشور غنی جهان مردمش اصلا نباید مشکل مالی و رفاهی داشته باشند چه برسه یارانه بگیر باشن

@NMNMN17 دی 1404
در پاسخ به
امثال تنابنده که دو تابعیتی هستند و هر بار با یک فیلم مزخرف تمام بودجه صدا و سیما رو به صورت میلیاردی برای دستمزد بالا می کشند می گویند ما صدقه نمیخوایم. بله این یارانه ها در برابر درآمدهاتون صدقه به حساب میاد بگذریم از ای که همون صدقه رو هم می گیرند.

@Jafariyan17 دی 1404
در پاسخ به
خدا حافظ...

در پاسخ به
قیمت ها رو ثابت نگه دارید کالا برگ نمیخواد بدید زمانی که از این ور یک میلیون میدیذ از اونور قیمت جنس رو بالا میبرید کنترل ندارید به بازار چه فرقی کرده فقط یک منت مونده سر مردم دلار وسکه که دارند یکه تازی میکنند کسی هم حریف شون نیست ثانیه ای قیمت ها بالا میرند دلار میاد پایین اما جنس نه