اسرائیل در عصر حجر
تحلیلگران اقتصادی صهیونیست هشدار دادند سیاستهای نتانیاهو که موجب منزوی تر شدن اقتصاد اسرائیل شده است، این رژیم را به عصر حجر بازمیگرداند و زندگی ساکنان آنجا را با بحران شدید مواجه میکند.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ چند روز پیش، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل و تحت تعقیب دادگاه کیفری بینالمللی، با اظهاراتی جنجالی اعلام کرد که اسرائیل به دلیل انزوای دیپلماتیک ناچار است خود را با اقتصادی «خودکفا» یا «اتوآرکی» تطبیق دهد و به «اسپارتای بزرگ» تبدیل شود.(اقتصادی بسته و خوداتکا بر اساس الگوی اسپارت در یونان باستان)این اظهارات واکنشهای گستردهای در میان اقتصاددانان به دنبال داشت و به شدت بحثبرانگیز شد. کارشناسان اقتصادی این سخنان را بازگشتی به «عصر حجر» خواندند. این گزارش برگرفته از روزنامه عبریزبان «گلوبز» است که به تحلیل ابعاد اقتصادی این سخنان پرداخته است.
«اتوآرکی» به معنای فروپاشی اقتصادی
پروفسور مانوئل ترایتنبرگ، رئیس سابق شورای ملی اقتصاد در دفتر نتانیاهو و مدیر پیشین مؤسسه مطالعات امنیت ملی، حمله تندی به این اظهارات داشت و گفت: «اظهار چنین جملاتی در قرن بیست و یکم به معنای بازگشت به عصر حجر است.»وی توضیح داد: «اقتصاد اسرائیل بسیار ساده است؛ ما مغزها و دانش خود را به جهان میفروشیم و همه چیز را از آنجا میخریم. اتوآرکی یعنی اینکه مغزهایمان را به یکدیگر بفروشیم و خودمان همه چیز را تولید کنیم.»او هشدار داد که هر گونه تلاش برای کاهش ارتباطات اقتصادی با جهان «به طور چشمگیری سطح زندگی را پایین میآورد و توانایی کشور برای تأمین مالی ارتش، امنیت و خدمات اجتماعی را از بین میبرد.»
تلاش برای کمرنگ کردن بحراندر سوی دیگر، امیر آیال، رئیس گروه سرمایهگذاری اینفینیتی، تلاش کرد شدت بحران را کمتر نشان دهد و اظهار داشت: «اگرچه اتوآرکی به معنای انزواست، اما من آن را به عنوان نمادی از قدرت و استحکام میبینم.» او افزود که اسرائیل «در مهمترین حوزهها مانند آب و انرژی، از قبل استقلال دارد.»با این حال، آیال اذعان کرد که استفاده از واژه «اتوآرکی» بیش از حد اغراقآمیز بوده است. وی تاکید کرد: «صنایع اسرائیل در حوزه فناوری، گاز و تسلیحات همچنان در بازارهای جهانی خواستنی هستند و کسی آنها را کنار نخواهد گذاشت.» اما تحلیلگران بازار این نگاه را نوعی تلاش برای کاهش تلخی واقعیت انزوای اقتصادی رو به افزایش میدانند.
بحران اعتماد به رهبری و نگرانی از آینده
روزنامه گلوبز به نقل از یک مقام سابق وزارت دارایی اسرائیل نوشت تحلیل اظهارات نتانیاهو «بیشتر روانشناختی است.» این مقام افزود: «نخستوزیر کنترل امور را از دست داده است اما مجبور است خود را کنترلکننده نشان دهد، بنابراین طوری صحبت میکند که گویا عمداً برنامهریزی کرده تا اسرائیل را به یک اقتصاد خودکفا تبدیل کند، در حالی که واقعیت این است که جهان ما را به گوشهای رانده است.»امیر کاهانویچ، اقتصاددان ارشد شرکت پروفیت فایننس، نیز گفت: «انزوای دیپلماتیک مسئله جدیدی نیست و از هفتم اکتبر ادامه دارد و عمدتاً در حوزههای فرهنگی، آکادمیک و تجارت تسلیحات مشهود است.» او افزود هر سناریویی که به شکلگیری «اسپارتای اقتصادی» منجر شود، به معنای فاجعهای طولانیمدت است.
هشدار صنعتگران درباره «فاجعه»
رون تومر، رئیس اتحادیه صنعتگران اسرائیل، با صداقت بیشتری هشدار داد: «اتوآرکی فاجعهای برای اسرائیل خواهد بود و سطح زندگی هر شهروند را تحت تأثیر قرار میدهد.» او تاکید کرد: «صادرات موتور اصلی رشد اقتصادی است و رها کردن آن به معنای رها کردن آینده ماست.»تومر از دولت خواست تا سیاستهای انقباضی را کنار بگذارد و به جای آن، توان صادراتی را افزایش دهد، توافقهای تجاری را توسعه دهد و اطمینان لازم را به بخش صنعتی کشور بدهد.
حرکت به سوی انزوای اقتصادی شدید
گزارش گلوبز نتیجه میگیرد که اظهارات نتانیاهو نشاندهنده عمق بحران دیپلماتیک و اقتصادی است که اسرائیل با آن مواجه است و مفاهیمی مانند «اتوآرکی» یا «اسپارتای بزرگ» تنها بازتاب از دست دادن ابزارهای نفوذ سنتی کشور است.در حالی که برخی نزدیکان نتانیاهو این سیاستها را به عنوان گزینهای استراتژیک توصیف میکنند، کارشناسان اقتصادی هشدار میدهند که چنین رویکردهایی اسرائیل را به عصر حجر بازمیگردانند، موقعیت آن در بازارهای جهانی را تضعیف کرده و تواناییاش در تأمین مالی همزمان امنیت و اقتصاد را نابود میکند.این تحولات و اظهارنظرها نشاندهنده یک نقطه عطف در مسیر اقتصادی اسرائیل است که میتواند پیامدهای عمیقی بر رفاه مردم و ثبات اقتصادی منطقه داشته باشد. حال باید دید که دولت اسرائیل چگونه به این هشدارها پاسخ میدهد و آیا مسیر خودکفایی اقتصادی را ادامه خواهد داد یا به سمت تقویت ارتباطات و صادرات بازمیگردد.#اقتصاد_اسرائیل#اسرائیل_نتانیاهو 11:55 - 28 شهریور 1404