ترکشهای جنگ در سفرههای قاهره؛ چرا اقتصاد مصر با کمترین تنش میلرزد؟
در حالی که شعلههای جنگ و تنش میان قدرتهای منطقهای و بینالمللی در هزاران کیلومتر دورتر زبانه میکشد، موج گرانی و تورم با سرعتی باورنکردنی به بازارهای محلی مصر رسیده است.
سقوط آزاد ارزش پوند مصری به فراتر از مرز ۵۰ پوند در برابر دلار و تهدید دولت به ارجاع اخلالگران بازار به دادگاههای نظامی، نشان از بحرانی عمیق دارد؛ بحرانی که ریشههای آن فراتر از نوساناتِ گذارای جنگ، در آسیبپذیریهای ساختاری اقتصاد این کشور نهفته است.شگفتی شهروندان مصری از پاسخهای تکراری دولت، به یک دغدغه عمومی تبدیل شده است؛ اینبار جنگ علیه ایران بهانهای شده تا قیمتها حتی پیش از شلیک نخستین گلوله، جهش یابند. «حسین ابوعمر»، خردهفروشی که با ناباوری به فاکتورهای خریدش مینگرد، میپرسد: «چگونه کالایی که هفته پیش خریداری شده، در عرض چند ساعت گران میشود؟» این پرسش، شکاف عمیقی را میان روایت رسمی دولت و واقعیتِ بازار نشان میدهد. تحلیلگران، آسیبپذیری اقتصاد مصر را در سه سطح طبقهبندی میکنند: نخست وابستگی شدید به واردات مواد غذایی راهبردی مانند گندم؛ دوم اتکا به جریان سرمایههای خارجی (پولهای داغ)؛ و سوم وابستگی به انرژی و فناوری. وقتی تنشی در منطقه آغاز میشود، این سه شریان حیاتی مسدود شده و فشار مستقیمی بر نرخ ارز وارد میکنند. با این حال، بسیاری از ناظران معتقدند که نیمی از این تورم، ناشی از «پیشدستی سودجویانه» تولیدکنندگان و تاجران کلان است که به بهانه تحولات بینالمللی، قیمتها را برای تضمین سود خود بالا میبرند.شدت این وضعیت بهحدی است که «عبدالفتاح السیسی»، رئیسجمهور مصر، در موضعگیری تندی نسبت به احتکار و بازی با معیشت مردم هشدار داده و دستور بررسی ارجاع متخلفان به قضاوت نظامی را صادر کرده است. از نگاه دولت، کشور در وضعیت اضطراری است و نباید اجازه داد بحرانهای منطقهای بهانهای برای غارت جیب شهروندان شود.
در این میان، «مدحت نافع»، کارشناس اقتصادی، به نکتهای کلیدی اشاره میکند: «تنها خروج سرمایهها نیست که پوند را به خونریزی انداخته، بلکه حاکم شدن سایه ترس بر فضای کسبوکار است.» او معتقد است وقتی پیشبینیپذیری از بازار حذف شود، سرمایهگذاران فلج میشوند و هزینهی این بیثباتی و ترس، بهمراتب سنگینتر از خروج فیزیکی دلارهاست. در واقع، آنچه امروز جیب مصریها را خالی میکند، نه فقط انفجار بمبها در دوردست، بلکه فروپاشی امنیتِ سرمایهگذاری در سایهی ابهام و هراس از آینده است.
17:10 - 12 فروردین 1405