هشدار اسرائیل نسبت به شکل‌گیری محور جدید ترکیه، مصر و عربستان
سفر اخیر رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، به مصر و عربستان و امضای مجموعه‌ای از توافق‌های امنیتی، اقتصادی و دفاعی، واکنش‌ها و نگرانی‌های اسرائیل را برانگیخته است. رسانه‌ها و کارشناسان منطقه‌ای این تحرکات را آغاز شکل‌گیری محور منطقه‌ای جدید ترکیه-مصر-عربستان می‌دانند که می‌تواند توازن قوا در خاورمیانه را تغییر داده و بر پرونده‌های حساس فلسطین، سوریه و امنیت دریایی تأثیر بگذارد.
سفر اخیر رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، به عربستان و مصر و امضای مجموعه‌ای از توافق‌های همکاری با این دو کشور، توجه رسانه‌ها و تحلیل‌گران منطقه‌ای، به‌ویژه در اسرائیل، را به خود جلب کرده است. رسانه‌های اسرائیلی این تحرکات را آغاز شکل‌گیری یک «محور جدید» در خاورمیانه توصیف می‌کنند که می‌تواند توازنات ژئوپلیتیک سنتی را تغییر دهد، به ویژه در شرایطی که چشم‌انداز توافق نهایی اسرائیل و عربستان سعودی کاهش یافته و روابط تل‌آویو با قاهره نیز دچار تنش است.کارشناسان معتقدند که ترکیه از سال ۲۰۲۱ به تدریج روابط خود با کشورهای منطقه را بهبود بخشیده و با وجود دشواری‌ها، توانسته است رابطه نسبی با مصر ایجاد کند. یکی از محورهای همکاری ترکیه با کشورهای منطقه، صنایع دفاعی و به‌ویژه پهپادها است، به‌طوری که همکاری‌ها تنها محدود به خرید تجهیزات نیست و حتی شامل تولید مشترک تسلیحات نیز می‌شود. این رویکرد با هدف تنوع‌بخشی به منابع تسلیحاتی و کاهش وابستگی مطلق به آمریکا صورت گرفته است.پرونده غزه به عنوان نقطه کانونی همکاری ترکیه و مصر مطرح شده است. مصر، با نگرانی از امنیت ملی خود و احتمال ورود هزاران فلسطینی، تلاش می‌کند راه‌حل‌های پایدار برای مدیریت بحران در این منطقه بیابد. تمرینات نظامی مشترک مصر و ترکیه در سپتامبر گذشته، برای اولین بار پس از ۱۳ سال، نشان‌دهنده تغییر رویکرد و آمادگی دو کشور برای تعامل بیشتر است.
کارشناسان اسرائیلی بر این باورند که اسرائیل باید این تحولات را به عنوان یک واقعیت ژئوپلیتیک جدید بپذیرد، زیرا کشورهای عربی به دنبال شریک‌های منطقه‌ای برای تقویت امنیت خود هستند. این محور تازه می‌تواند بر تعادل قدرت در پرونده‌های فلسطین، سوریه، امنیت دریایی و منابع انرژی تأثیر بگذارد و محدودیت‌هایی برای اجرای برنامه‌های اسرائیل ایجاد کند.محمد مخلوف، کارشناس امنیت ملی مصری، می‌گوید که همکاری ترکیه، مصر و عربستان می‌تواند سد راه برنامه‌های اسرائیل در منطقه باشد و موازنه قدرت را تغییر دهد. او تأکید می‌کند که این محور صرفاً یک حرکت دیپلماتیک نیست، بلکه تلاشی است برای ایجاد شراکت استراتژیک بلندمدت و مدیریت بحران‌های منطقه‌ای به صورت مشترک و پایدار.همچنین ترکیه و مصر نقش فعال در میانجی‌گری میان تهران و واشنگتن دارند و سعی می‌کنند از انزلاق منطقه به درگیری نظامی جلوگیری کنند. استراتژی آنها بر این اساس استوار است که استقرار ثبات در ایران برای حفظ تعادل قوا در منطقه ضروری است و هرگونه تضعیف ایران به نفع اسرائیل خواهد بود.سفر اردوغان به قاهره، حاصل سال‌ها روند آرام‌سازی و اعتمادسازی دیپلماتیک میان دو کشور است. مخلوف توضیح می‌دهد که قاهره و آنکارا از مرحله اختلافات ایدئولوژیک به محاسبات استراتژیک صرف رسیده‌اند و توافق کردند حجم تجارت دوجانبه را تا ۱۵ میلیارد دلار افزایش دهند.
همچنین این تحرکات باعث نگرانی گروه اخوان‌المسلمین شده است؛ برخی رهبران این گروه که در ترکیه مستقرند، جلساتی برگزار کردند و نگرانی خود را از همکاری‌های ترکیه و مصر و مقابله با تروریسم اعلام کردند. برخی عناصر این گروه تلاش کردند در سیاست خارجی ترکیه مداخله کنند، اما مقامات آنکارا به آنها هشدار داده‌اند که در این زمینه دخالت نکنند.در مجموع، سفر اردوغان و توافق‌های حاصل از آن، نشان‌دهنده شکل‌گیری یک محور منطقه‌ای جدید با ترکیه، مصر و عربستان است که می‌تواند توازن قوا را تغییر دهد، نفوذ اسرائیل را محدود کند و امکان مدیریت مشترک بحران‌های منطقه‌ای را برای کشورهای عربی و اسلامی فراهم آورد.
19:53 - 16 بهمن 1404